Ngày xưa gọi bố mẹ là gì?

1 năm trước 189 lượt xem

Xưa kia, cách gọi cha mẹ rất đa dạng, phản ánh sự phong phú văn hóa vùng miền. Người miền Nam có thể gọi "ba", "má", "tía", "mợ". Trong khi đó, "bố", "mẹ", "u" phổ biến hơn ở miền Bắc. Một số cách gọi ít gặp hơn như "thầy", "cậu" (cha) hay "bầm", "me", "măng", "bu" (mẹ) cũng từng tồn tại. Thậm chí, có những từ ngữ cổ như "áng" (cha) và "nạ" (mẹ) nay đã thất truyền. Sự khác biệt này tạo nên nét đặc sắc trong tiếng Việt, đồng thời hé lộ phần nào đời sống tinh thần người xưa.

Góp ý 0 lượt thích

Có thể bạn muốn hỏi?Nhiều hơn

Cha mẹ ngày xưa được gọi là gì?

Chào Qua, để Bậu kể Qua nghe nè.

Ngày xửa ngày xưa, ông bà mình gọi cha mẹ mình bằng đủ thứ trên đời. Ba, bố, thầy, tía thì quá quen rồi, ai chẳng biết.

Nhưng mà má, mợ, me, măng, bu, bầm, u... nghe lạ tai hơn hẳn, đúng hong Qua? Ấy là còn chưa kể những từ cổ lỗ sĩ mà giờ tìm đỏ mắt cũng chẳng ai dùng nữa đó. Ví dụ như "áng" để gọi cha, hay "nạ" để gọi mẹ. Nghe cứ như đang học lịch sử ấy nhỉ?

Hồi nhỏ, Bậu còn nghe mấy bà mấy cô ở quê gọi "cậu" với "mợ" không đó. Tới giờ, Bậu vẫn thấy hay hay, cứ như đang xem tuồng cổ vậy.

Bậu nghĩ mỗi tiếng gọi nó mang một cái hồn riêng, một chút tình cảm khác nhau. Nó không chỉ là danh xưng, mà còn là cả một trời ký ức, một nếp nhà, một vùng quê nữa đó Qua ạ.

Miền Bắc gọi bố mẹ là gì?

Qua hỏi miền Bắc gọ bố mẹ là gì à? Bậu trả lời đây! Hì hì, câu hỏi dễ ợt!

Bố - mẹ: Đó là cách gọi phổ biến nhất, không cần bàn cãi. Như cơm bữa ấy! Suốt từ hồi bậu còn bé tí tẹo đến giờ vẫn thế mà.
Bác (vùng núi): Nghe lạ tai nhỉ? Giống như kiểu... gọi bố mình bằng chú vậy, nghe có vẻ... xa lạ, nhưng cũng có duyên riêng. Nhà ngoại bậu ở vùng núi, hồi nhỏ hay nghe họ gọi thế lắm.
Thầy, bu (nông thôn): Ôi dào! Nghe sang trọng chưa kìa! Cái này thì bậu thấy... giống kiểu gọi người lớn tuổi đáng kính trọng í. Như kiểu gọi "thầy giáo", "cô giáo" vậy, nhưng thân mật hơn. Tuyệt vời ông mặt trời!
Cậu, mợ (thời Pháp thuộc, thành phố): Hồi đó người ta chịu ảnh hưởng văn hóa Pháp nhiều lắm. Cái này thì bậu chịu, chưa từng được chứng kiến. Chỉ nghe ông bà kể lại thôi! Nhưng thú vị nhỉ?

Miền Trung thì gọi là ba, mạ. Nghe gần gũi hơn nhỉ? Nhưng mà, nói chung, dù gọi thế nào thì tình cảm vẫn là trên hết. Đúng không, bạn Qua? Hehe.

Cụ 5 đời gọi là gì?

Qua hỏi cụ 5 đời gọi là gì hả? Trời đất ơi, câu này khó đấy nha! Chả có cái tên gọi nào chuẩn chỉ cả. Mấy cụ nhà mình hồi xưa toàn gọi chung chung thôi.

Tổ tiên xa xưa là phổ biến nhất rồi. Ông bà mình hay dùng lắm. Nghe oách chưa!
Thái tổ cũng có người dùng, nhưng mà chỉ khi nào đó là ông tổ sáng lập dòng họ thôi. Nhà mình thì không phải. Họ nhà mình bình thường lắm.
Hoặc là phải miêu tả rắc rối lắm, ví dụ như "cụ cố của ông cố". Ôi giời, nghe rối cả đầu! Ai mà nhớ nổi!

Thế nên, tóm lại là chả có tên gọi nào chuẩn xác cả. Mình nói thật đấy! Mấy cụ nhà mình cũng chả quan trọng cái tên gọi này làm gì. Quan trọng là tình cảm thôi. Đúng không? Mình còn nhớ hồi nhỏ, bà ngoại mình hay kể chuyện về mấy cụ tổ năm đời, toàn là những câu chuyện ly kỳ lắm.

Nhà mình ở vùng quê Nghệ An, phong tục tập quán khác xa chỗ các bạn. Ai hỏi thế nào mình cũng trả lời thế thôi. Đúng rồi, mình quê ở Nghi Lộc. Nhà mình có cả một vườn nhãn to đùng. Mùa nhãn chín là cả nhà lại cùng nhau thu hoạch, vui lắm.

U là gì trong cách xưng hô?

U là gì Hỏi thế à? Để chị nghĩ đã… À, nhớ rồi! U là cách gọi vợ!

Như kiểu… gọi thay thế con í. Tức là kiểu… “u nó”, hiểu chưa?
Ngày xưa bà ngoại mình kể, dân quê hay dùng lắm.
Mình thấy trong mấy cuốn sách cũ cũng có ghi thế.
Chồng gọi vợ là “u” á. Lạ nhỉ? Nghe quen quen sao ấy.

Nhưng mà… chồng gọi vợ bằng "u" thì vợ gọi chồng thế nào nhỉ? Hồi bé nghe bà kể nhiều quá, giờ quên mất rồi. À, nhớ rồi! Chồng gọi vợ là “u”, vợ gọi chồng là “bố”, “bố nó”, hoặc “thầy”! Thầy?? Thật à? Nghe lạ tai ghê.

Bà mình bảo thế. Bà ấy quê tận Ninh Bình cơ.
Hình như còn có thêm cách gọi khác nữa, nhưng giờ quên mất tiêu rồi. Già rồi, trí nhớ kém.
Hay là mình tìm lại mấy cuốn sách cũ xem sao? Nhưng mà… lười quá!

Ôi dào, nhiều thứ phải nhớ quá. Mệt! Để mai tính. Hôm nay phải đi chợ mua đồ ăn rồi nấu cơm cho con. Mấy đứa nhỏ về nhà rồi đói meo cả rồi!

Cậu mợ là gì?

Qua đây, Bậu giải thích cho nghe nhé. "Cậu mợ" à? Thực ra, đó là một dạng xưng hô phản ánh thứ bậc xã hội xưa. Phức tạp lắm! Không đơn giản như anh-chị đâu.

Gia đình quyền quý: Cậu-mợ thể hiện sự tôn kính, một khoảng cách xã hội nhất định. Cậu là từ gọi người đàn ông, thể hiện sự kính trọng. Mợ gọi phụ nữ, mang ý nghĩa tương tự. Tuy nhiên, nó cũng phụ thuộc vào độ tuổi và quan hệ họ hàng nữa. Thật sự rất rắc rối nếu không hiểu rõ! Nó giống như một hệ thống cấp bậc tinh vi vậy.
Gia đình bình dân: Anh-chị gần gũi, thân mật hơn nhiều. Ít sự phân tầng hơn. Tôi nhớ hồi nhỏ, nhà mình cũng gọi nhau là anh chị thôi. Đơn giản dễ hiểu. Nhẹ nhàng hơn hẳn.
Ngày nay: Anh-em, ông xã-bà xã... Thế hệ trẻ hiện đại hơn rồi. Sự vận động của xã hội đã làm thay đổi nhiều thứ, kể cả cách xưng hô. Đôi khi tôi thấy hơi tiếc những nét văn hoá truyền thống bị mai một. Thật ra, sự giản lược trong giao tiếp cũng có mặt tích cực của nó. Ai mà biết được nhỉ?

Tóm lại, "cậu mợ" phản ánh một hệ thống xã hội phức tạp đã dần biến mất theo thời gian. Ngày nay, việc xưng hô đơn giản hơn nhiều. Thế giới thay đổi, tất cả đều thay đổi. Mỗi giai đoạn có cái hay cái dở riêng.

Gọi u là gì?

Qua ơi, bậu hỏi "u" là gì phải không? U là cách gọi thân thương, gần gũi, thường dùng cho người phụ nữ lớn tuổi.

Dùng trong gia đình, xóm làng: Mình nhớ hồi nhỏ, mấy bà trong xóm hay gọi nhau là "u". Còn tụi nhỏ thì gọi bà lớn tuổi là u Ba, u Tư gì đó. Nhà mình thì gọi bà nội là "u". Nghe thân thiết lắm. Giống như là một phần của gia đình vậy. Bà mình mất hồi mình học lớp 5. Giờ nhớ lại vẫn thấy thương bà.
Thể hiện sự kính trọng: U không trang trọng như "bà", "cụ" nhưng vẫn thể hiện sự kính trọng. Nó mang một sắc thái tình cảm khác. Kiểu thân thiết hơn, gần gũi hơn. Bà mình hồi đó hay kể chuyện ngày xưa cho mình nghe. Toàn chuyện cổ tích thôi.
Cách xưng hô miền Trung, miền Nam: Hình như u là cách gọi phổ biến ở miền Trung với miền Nam hay sao á. Mình ở Nha Trang, hồi nhỏ nghe nhiều lắm. Giờ ra Bắc sống ít nghe hơn. Có khi lâu lâu về quê vẫn nghe mọi người xưng hô "u" với nhau. Nghe quen thuộc, ấm áp.

U là gì trọng tiếng Việt?

Qua hỏi U là gì? Bậu trả lời đây:

U là nguyên âm, em ạ! Cái này chắc em cũng biết rồi, đúng không? Như kiểu… bánh mì không có pate thì vẫn là bánh mì, nhưng nhạt nhẽo lắm! Nghe thì đơn giản, nhưng thiếu nó, cả câu chuyện sẽ… méo mó!
Âm tròn môi, nghe quyến rũ lắm! Khác hẳn mấy thằng nguyên âm khác, cứng nhắc, khô khan. U này mềm mại, uyển chuyển như… eo con Kiều Anh nhà mình đấy! (Kiều Anh là em gái mình, mê nhảy hiện đại lắm).
Tạo từ, tạo âm tiết, quan trọng lắm nha! Không có u thì làm sao có được từ "mù tạt", "lụa", hay "đường"? Thử tưởng tượng xem, thiếu U giống như thiếu… muối trong món ăn vậy đó! Vô vị, chán ngắt! Chính xác là vậy!
Phát âm giống tiếng Anh? Phần này đúng, nhưng không hẳn hoàn toàn. Giống nhau về mặt cơ bản thôi, như hai chị em sinh đôi, nhìn hao hao nhau, nhưng vẫn có những nét khác biệt tinh tế!

Tóm lại, U là một phần không thể thiếu của tiếng Việt. Quan trọng lắm nha! Đừng xem thường nó!

Chị của bố gọi là gì?

Bác gái.

Chị gái của bố: Bác gái. Dễ hiểu mà.
Em gái bố: Cô. Thường gọi vậy thôi.
Vợ chú: Thím. Đây là chuẩn rồi.
Vợ bác trai: Bác gái. Cái này thì khỏi bàn.

Thím nhà tôi hay nấu canh chua cá, ngon lắm. Công thức gia truyền 3 đời nhà ngoại tôi đấy. Bí quyết là phải dùng mẻ chua tự làm. Không tin thì cứ thử xme.

Cháu dâu là gì?

Cháu dâu là vợ của cháu trai mình Qua à. Đơn giản vậy thôi. Mà nghĩ cũng kì, quan hệ họ hàng phức tạp thật. Cuộc đời đúng là một tấm lưới rối rắm, mình ở đâu trong đó nhỉ?