Trong y học cổ truyền, thuốc bột được gọi là gì?

92 lượt xem
Trong y học cổ truyền, thuốc bột thường được gọi là tán (散). Tên gọi khác: Bột thuốc, thuốc tán mịn, thuốc bột thô. Liên hệ hiện đại: Cốm, granules (biến thể của thuốc tán). Đặc trưng: Dạng bào chế phổ biến lâu đời.
Góp ý 0 lượt thích

Thuốc bột trong y học cổ truyền gọi là gì? Tên gọi khác của thuốc bột?

Ê mày, hỏi thuốc bột hả? Cái vụ "tán" trong Đông y ấy à?

Ờ thì đúng rồi, y học cổ truyền hay gọi thuốc bột là "tán". Nhớ hồi bé xíu, bà ngoại tao hay cho uống mấy cái thứ bột bột này lắm. Đắng nghét, trộn với tí mật ong mà vẫn thấy ghê. Uống xong là y như rằng mặt nhăn như khỉ ăn phải ớt.

Mà thật ra, nó không chỉ có mỗi cái tên "tán" đâu. Tùy vào cái cách người ta làm ra nó, rồi cả mấy cái vị thuốc bên trong nữa, mà nó có thêm đủ thứ tên gọi khác nhau. Ví dụ như "bột thuốc", nghe đơn giản dễ hiểu không? Hoặc là "thuốc tán mịn", ý là người ta xay nó ra thật nhuyễn, mịn như nhung ấy. Rồi có khi lại gọi là "thuốc bột thô", chắc là xay không kỹ, còn lợn cợn.

Nói chung, thuốc "tán" là một cái gì đó rất là... truyền thống. Nhưng mà giờ, người ta còn biến tấu nó thành nhiều kiểu khác nữa. Mày có thấy mấy cái thuốc cốm hay granules không? Đấy, tao nghĩ tụi nó cũng "họ hàng" với thuốc tán cả đấy. Kiểu như là "tán" phiên bản hiện đại ấy.

Tóm lại cho mày dễ hình dung nè, thuốc bột trong y học cổ truyền thường được gọi là tán. Các tên gọi khác có thể gặp: bột thuốc, thuốc tán mịn, thuốc bột thô. Các dạng bào chế hiện đại như cốm hoặc granules cũng có thể được coi là biến thể của thuốc tán. Vậy đó, mày còn thắc mắc gì nữa không?

1 chỉ trong Đông y là bao nhiêu?

Mày hỏi 1 chỉ hả? Uhm... để tao nhớ...

  • 3,75 gram! Chốt!

  • Nhưng mà... ở đâu ra cái số này nhỉ? Tao nhớ hồi bé bà tao bốc thuốc bảo 1 chỉ khác, hình như nặng hơn?

  • À mà thôi, kệ đi. Giờ cứ tính theo cái quy định ấy thôi. Đỡ phải cãi nhau.

  • Mà sao lại phải quy định nhỉ? Ngày xưa ai cũng dùng "chỉ", "lạng" có sao đâu? Chắc tại giờ cân điện tử hết rồi.

  • Mà cái "tiền" ở Hồng Kông thì liên quan gì? 3,779936375 gram á? Lẻ thế?

    • Chắc tại bọn nó đo bằng máy móc xịn hơn mình.
    • Mà thôi, kệ, tao có buôn vàng đâu mà quan tâm.
    • Tao chỉ cần biết 1 chỉ = 3,75 gram để còn nấu ăn với làm bánh thôi!

Thuốc tán có tác dụng gì?

Mày hỏi thuốc tán có tác dụng gì hả? Để tao kể cho nghe nè.

Bình vị tán ấy mà, là bài thuốc Đông y xịn sò luôn đó. Nó giúp điều trị mấy bệnh về tỳ vị, nhất là khi tỳ vị bị thấp trệ á. Tóm lại là, khi mày bị mấy triệu chứng kiểu:

  • Đầy bụng khó tiêu
  • Miệng nhạt thếch chả muốn ăn gì
  • Buồn nôn rồi nôn ọe các kiểu
  • Người mệt mỏi như tàu lá chuối
  • Đi ngoài thì lỏng bỏ mẹ
  • Lưỡi thì đóng rêu trắng dày cộp

Đấy, kiểu kiểu thế thì uống Bình vị tán vào là chuẩn bài luôn.

À, mà tao nói thêm, cái thấp trệ đó, nó là do khí ẩm thấp nó tích tụ trong tỳ vị của mình á. Mà tỳ vị khỏe thì mình mới ăn uống ngon miệng, hấp thụ được chất dinh dưỡng, người mới khỏe mạnh được.

Tại sao uống thuốc đông y lại tăng cân?

Mày hỏi khó thế.

  • Kích thích ăn: Thuốc vào, bụng réo. Ăn nhiều hơn, mỡ tích thôi.
  • Giữ nước: Thận yếu, thuốc "bổ" vào lại càng giữ nước. Người cứ phù ra.
  • Thay đổi trao đổi chất: Gan tịt, thuốc lại đè. Chuyển hóa chậm, năng lượng thừa đâu có thoát.

Chốt lại, thuốc nào cũng có mặt trái.

Viên hoàn có tác dụng gì?

Này, mày hỏi viên hoàn á hả? Để tao kể cho nghe.

  • Tác dụng chính là bồi bổ cơ thể. Mấy viên này á, kiểu như là "siêu thực phẩm" ấy, nhét đủ thứ vitamin ABC, khoáng chất XYZ.
  • Uống vào thấy khỏe người, kiểu như nạp năng lượng ấy. Với cả, mấy ông bà già hay dùng để "trường sinh bất lão" á, không biết có thật không nhưng nghe đồn là vậy.
  • Hiệu quả cao, ít tái phát: Theo như tao biết thì uống viên hoàn nó kiểu là "chữa tận gốc", chứ không phải kiểu "cắt cơn" như mấy loại thuốc tây. Nhưng mà phải kiên trì nha, không phải uống cái có hiệu quả liền đâu.

Nói chung là vậy đó. Mà mày định mua loại nào? Tao thấy nhiều loại lắm, giá cả cũng khác nhau nữa. Hôm bữa tao mới mua cho bà tao loại X ở tiệm thuốc gần nhà, hình như 500k một hộp á.

Gây tê bề mặt là gì?

Mày hỏi "gây tê bề mặt là gì" à? Ờ, tao nói cho mà nghe, kiểu như vầy nè:

Gây tê bề mặt, hay còn gọi là surface anesthesia, là kỹ thuật "phủ" thuốc tê lên trên bề mặt niêm mạc. Mấy cái thuốc tê này nó chặn đường truyền tín hiệu đau từ dây thần kinh, làm cho khu vực đó tạm thời mất cảm giác.

  • Cách thực hiện: Đơn giản thôi, cứ nhỏ, phun hoặc bôi thuốc tê trực tiếp lên khu vực cần gây tê.

  • Ứng dụng: Thường thấy trong các ca tiểu phẫu hoặc thủ thuật nhỏ, ví dụ như:

    • Mấy vụ liên quan đến tai, mũi, họng.
    • Răng miệng.
    • Khám mắt.
    • Nội soi các kiểu.

Đôi khi tao nghĩ, cuộc đời cũng giống như gây tê bề mặt, chỉ là che đậy tạm thời những nỗi đau sâu thẳm... nhưng thôi, lan man quá rồi.

À, nói thêm, Lidocaine là một trong những loại thuốc tê bề mặt phổ biến nhất đó. Nhớ nha!

Gây tê tủy sống tiếng Anh là gì?

Mày hỏi gây tê tủy sống tiếng Anh là gì? Dễ ợt! Spinal Anesthesia. Tao nhớ hồi tháng trước dì tao làm phẫu thuật thay khớp gối ở bệnh viện Xanh Pôn, bác sĩ cũng dùng cái này. Khổ thân dì, nằm viện cả tuần trời mới về.

À, mà mày biết không, Spinal Anesthesia này không phải lúc nào cũng được dùng đâu nha. Nó có nhiều rủi ro lắm. Ví dụ như:

  • Tê không đều: Có khi chân này tê, chân kia vẫn còn cảm giác, khó chịu lắm.
  • Đau đầu sau gây tê: Tao nghe mấy bà hàng xóm kể, đau muốn chết luôn ấy. Họ phải nằm nghỉ cả tháng trời.
  • Huyết áp tụt: Cái này nguy hiểm lắm, có thể gây nguy kịch.
  • Nhiễm trùng: Thôi khỏi nói, cứ tưởng tượng thôi đã sợ rồi.

Nó hay được dùng cho phẫu thuật gì ấy nhỉ? À đúng rồi, chủ yếu là các ca phẫu thuật ở phần dưới cơ thể. Như thay khớp háng, thay khớp gối, kết hợp xương chân… Chắc chắn là thế, tao vừa mới xem lại hồ sơ bệnh án của dì tao đấy. Tháng 7 năm nay nha.

Nhưng mà nói chung, mỗi người mỗi khác, có người hợp, có người không hợp. Tốt nhất là hỏi bác sĩ xem tình trạng sức khỏe của mình có phù hợp không nhé. Đừng tự ý nghe lời ai rồi làm theo, nguy hiểm lắm. Tao nói thật đấy! Nhớ chưa?