Có bao nhiêu hình thức ký kết hợp đồng lao động?

[Có bao nhiêu hình thức ký kết hợp đồng lao động]: Ba phương thức chính

Xác định rõ có bao nhiêu hình thức ký kết hợp đồng lao động giúp các bên thiết lập quan hệ làm việc đúng quy định. Hiểu chính xác phương thức giao kết giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp, tránh tranh chấp phát sinh và hạn chế tối đa rủi ro pháp lý.

Có bao nhiêu hình thức ký kết hợp đồng lao động theo quy định hiện hành?

Có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau khi xác lập quan hệ lao động, nhưng pháp luật hiện hành quy định rất rõ ràng về các phương thức giao kết. Theo quy định của pháp luật lao động, hiện nay có tổng cộng ba hình thức ký kết hợp đồng lao động chính thức được công nhận.^[1] Việc nắm rõ các hình thức giao kết hợp đồng lao động này giúp người lao động và người sử dụng lao động bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Hợp đồng lao động bằng văn bản

Hợp đồng lao động bằng văn bản là hình thức truyền thống và phổ biến nhất trong quan hệ lao động hiện nay. Hình thức này bắt buộc phải áp dụng đối với các loại hợp đồng có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên.^[2] Khi giao kết bằng văn bản, các điều khoản về quyền lợi, nghĩa vụ, mức lương và thời gian làm việc được ghi nhận chi tiết, minh bạch.

Nói thật, nhiều người thường xem nhẹ việc đọc kỹ hợp đồng bằng văn bản trước khi ký kết. Lần đầu đi làm, tôi cũng chỉ ký vội mà không để ý kỹ các điều khoản về phụ cấp hay thời gian báo trước khi thôi việc. Trải nghiệm thực tế đó dạy tôi rằng từng câu chữ trong hợp đồng văn bản đều rất quan trọng khi xảy ra tranh chấp.

Hợp đồng lao động điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu

Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, hợp đồng lao động điện tử thông điệp dữ liệu theo pháp luật về giao dịch điện tử được coi là có giá trị pháp lý tương đương với hợp đồng bằng văn bản truyền thống. Hình thức này rất tiện lợi cho các doanh nghiệp công nghệ hoặc khi tuyển dụng nhân sự làm việc từ xa.

Dữ liệu điện tử giúp các bên tiết kiệm thời gian in ấn và lưu trữ giấy tờ đáng kể. Tuy nhiên, bạn cần đảm bảo các thông điệp dữ liệu này tuân thủ đúng quy định về hình thức hợp đồng lao động để tránh rủi ro pháp lý về sau.

Hợp đồng lao động bằng lời nói áp dụng khi nào?

Được giao kết hợp đồng lao động bằng lời nói áp dụng đối với hợp đồng có thời hạn dưới 01 tháng.^[3] Đây là điểm pháp lý mà nhiều người lao động làm các công việc ngắn hạn, thời vụ hoặc thử việc nhanh thường quan tâm.

Tuy nhiên, có một ngoại lệ quan trọng cần lưu ý đối với nhóm công việc ngắn hạn này. Trường hợp giao kết hợp đồng với người lao động từ đủ 15 tuổi trở lên để làm công việc theo mùa vụ, công việc nhất định có thời hạn dưới 01 tháng thì các bên có thể ủy quyền cho người khác giao kết hợp đồng lao động bằng lời nói, nhưng đối với công việc có tính chất lâu dài thì vẫn phải lập thành văn bản.

Rủi ro khi sử dụng hợp đồng lao động bằng lời nói

Thực tế thì việc thỏa thuận miệng rất dễ dẫn đến tranh chấp khi xảy ra bất đồng về tiền lương hay chế độ làm việc. Vì không có giấy tờ chứng minh, người lao động thường chịu thiệt thòi lớn nếu doanh nghiệp lật lọng. Do đó, dù pháp luật cho phép hợp đồng lao động bằng lời nói áp dụng khi nào, việc yêu cầu một giấy xác nhận hoặc tin nhắn trao đổi công việc rõ ràng vẫn là cách bảo vệ bản thân an toàn nhất.

So sánh các hình thức ký kết hợp đồng lao động

Hợp đồng bằng văn bản

• Rõ ràng, minh bạch, dễ làm căn cứ giải quyết tranh chấp

• Thủ tục soạn thảo và ký kết mất nhiều thời gian hơn

• Bắt buộc cho hợp đồng từ đủ 01 tháng trở lên

Hợp đồng điện tử

• Tương đương hợp đồng văn bản nếu đúng luật giao dịch điện tử

• Rất cao, ký kết nhanh chóng qua không gian mạng

• Áp dụng cho mọi loại thời hạn tùy theo thỏa thuận

Hợp đồng bằng lời nói ⭐

• Khó chứng minh khi xảy ra tranh chấp quyền lợi

• Cực kỳ nhanh chóng, tiện lợi cho việc làm thời vụ

• Chỉ áp dụng đối với hợp đồng có thời hạn dưới 01 tháng

Câu chuyện nhận việc thời vụ của Lan tại TP.HCM

Lan, nhân viên thiết kế tự do 25 tuổi tại TP.HCM, nhận lời làm việc cho một dự án ngắn hạn trong 3 tuần cho một cửa hàng thời trang. Do nghĩ thời gian quá ngắn, cô định chỉ thỏa thuận miệng qua điện thoại cho nhanh gọn.

Tuy nhiên, khi kết thúc công việc, cửa hàng từ chối trả đủ số tiền thù lao như đã hứa ban đầu với lý do sản phẩm không đạt yêu cầu. Lan hoàn toàn không có giấy tờ hay văn bản nào để làm căn cứ đòi lại quyền lợi chính đáng của mình.

Rút kinh nghiệm sâu sắc từ sự cố đó, từ các dự án sau dù chỉ làm trong vài ngày, cô đều yêu cầu đối tác gửi email xác nhận hoặc ký một thỏa thuận dịch vụ ngắn gọn dạng điện tử trước khi bắt đầu.

Kết quả là Lan không bao giờ gặp lại tình trạng bị quỵt tiền nữa, đồng thời hiểu rõ giá trị của việc minh bạch hóa hình thức làm việc dù thời hạn có ngắn đến đâu.