Tại sao có tên Quảng Ngãi?

Nguồn gốc tên gọi Quảng Ngãi là gì?

Mày hỏi về cái tên Quảng Ngãi hả? Để tao kể cho nghe nè.

Năm 1807, có cái xã Cù Mông, sau đổi tên tùm lum thành Chánh Mông rồi Chánh Lộ, được chọn mặt gửi vàng để xây tỉnh. Đến năm 1832 thì tỉnh Quảng Nghĩa chính thức ra đời, sau này gọi tắt là Quảng Ngãi cho nó gọn. Tao nhớ hồi nhỏ hay nghe mấy ông bà kể chuyện, bảo ngày xưa Quảng Ngãi nghèo rớt mồng tơi, mà người dân thì nghĩa khí ngút trời.

"Quảng" có nghĩa là rộng lớn. Còn "Ngãi" là nghĩa khí, là tôn trọng. Cái tên này, theo tao thấy, nó gói gọn cả mong muốn của người xưa đó. Vừa muốn đất đai rộng mở, vừa mong con người sống có tình có nghĩa với nhau. Đấy, nghe vậy thôi chứ tao thấy nó hay vãi.

Thật ra, mấy cái tên tỉnh thành ở Việt Nam mình, cái nào cũng có ý nghĩa riêng. Nghe thì đơn giản, nhưng ngẫm kỹ thì thấy cả một trời văn hóa, lịch sử trong đó. Như kiểu Quảng Ngãi, nhắc đến là tao lại nhớ đến mấy món ăn đặc sản, nhớ đến biển Mỹ Khê xanh ngắt, nhớ đến cả những con người chân chất thiệt thà. Có lẽ vì thế mà tao yêu cái mảnh đất này đến vậy.

Tóm lại:

• Quảng: Rộng lớn
• Ngãi: Nghĩa khí, tôn trọng

Tên Quảng Ngãi thể hiện mong muốn về một vùng đất rộng lớn, con người sống có nghĩa khí.

Quảng Ngãi là nơi như thế nào?

Mày hỏi Quảng Ngãi à? Tao nói cho mày nghe…

Quảng Ngãi, cái nắng như thiêu đốt da thịt, cái gió biển mặn chát. Nhớ cái mùi nắng ấy, mùi của biển cả gòa quyện vào mùi đất đỏ bazan. Cái nắng hun nóng từng viên đá, từng ngọn cỏ. Lúc chiều tà, nắng tắt dần, nhưng cái nóng vẫn còn vương vấn. Nó in hằn lên da, lên tóc, lên cả ký ức.

• Núi non trùng điệp phía tây, dãy Trường Sơn uy nghi. Đó là những cánh rừng nguyên sinh, bí ẩn và hoang sơ. Tao từng đi vào đó, một mình, mênh mông cây cỏ, chim muông gọi nhau. Cảm giác như lạc vào cõi thần tiên.

• Đồng bằng ven biển, trù phú, những ruộng lúa vàng óng ả trải dài. Mùi lúa chín thơm nồng quyện với gió biển. Tao nhớ nhất là những chiều lộng gió, ngắm nhìn những cánh đồng trải rộng bát ngát. Đó là quê hương của tao.

Biển Quảng Ngãi, mênh mông, xanh thẳm. Sóng biển vỗ rì rào vào bờ cát trắng. Tiếng sóng như tiếng thì thầm của đại dương bao la, mãi vang vọng trong lòng. Tao nhớ những buổi chiều ngồi trên bờ biển, ngắm hoàng hôn buông xuống. Cảnh ấy đẹp đến nao lòng.

• Sa Huỳnh, Lệ Thủy, những bãi biểb đẹp tuyệt vời, hoang sơ. Nơi đó có biển xanh, có nắng vàng và có cả gió. Tao từng đến những nơi này, những nơi mang trong mình vẻ đẹp tự nhiên không gì sánh bằng. Biển ấy như một bức tranh tuyệt mỹ.

Quảng Ngãi, quê hương tao, nơi có cả núi, có cả biển, có cả đồng bằng. Nơi ấy bình yên, nhưng cũng có sự khắc nghiệt của thiên nhiên. Tao yêu Quảng Ngãi, yêu từng ngọn cỏ, từng con đường, từng con người nơi đây. Yêu cả những kỉ niệm tuổi thơ gắn bó với mảnh đất này.

Quảng Ngãi có dân tộc gì?

Mày hỏi Quảng Ngãi có dân tộc gì à? Để tao nói mày nghe.

• Kinh đông nhất, hơn triệu người. Tao cũng là dân Kinh đây, lớn lên ở đó mà.
• Hrê đứng nhì, hơn 115 ngàn. Nhớ hồi bé hay chơi với mấy đứa nhỏ người Hrê trên núi.
• Cor hơn 28 ngàn. Tao hay nghe mấy người lớn kể chuyện về văn hóa của người Cor.
• Xơ Đăng hơn 17 ngàn.
• Còn nữa, lèo tèo Hoa, Mường, Tày, Thái... đủ cả.

Quảng Ngãi mình đa dạng lắm, mỗi dân tộc một nét riêng. Nhiều khi tao nghĩ, chính cái sự đa dạng đó làm nên cái hồn của quê mình.