Ai đã đặt tên cho thủ đô Hà Nội?

1 năm trước 140 lượt xem

Hà Nội: Dòng chảy lịch sử tên gọiThăng Long, "rồng bay lên," khởi nguồn năm 1010 do vua Lý Thái Tổ khi dời đô. Đến năm 1805, vua Gia Long vẫn dùng Thăng Long, nhưng mang ý nghĩa "thịnh vượng lên."

Góp ý 0 lượt thích

Có thể bạn muốn hỏi?Nhiều hơn

Ai là người đặt tên cho thủ đô Hà Nội?

Chào Bạn, để Tôi kể Bạn nghe về cái tên Hà Nội nhé, một câu chuyện dài và đầy "drama" lịch sử đấy.

Thăng Long, nghĩa là "rồng bay lên" ấy, là do vua Lý Thái Tổ "chốt đơn" vào năm 1010 khi ông quyết định chuyển đô từ Hoa Lư "về dinh" Hà Nội. Chắc hẳn ông thấy vùng đất này có "vibe" rồng phượng lắm đây.

Đến đời vua Gia Long năm 1805, ổng cũng "ái mộ" cái tên Thăng Long lắm cơ, nhưng ổng lại "tái định nghĩa" nó thành "thịnh vượng lên". Ý là vẫn thích cái tên cũ, nhưng "nâng cấp" ý nghĩa cho nó "sang chảnh" hơn đó mà. Khá là thú vị đúng không?

18 tên gọi Hà Nội có từ khi nào?

HàNội - 18 cái tên, khởi nguồn từ 1010. Năm đó, Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư ra Đại La, đặt tên Thăng Long.

1010: Thăng Long (Lý Thái Tổ đặt). Đánh dấu sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới. Lý Công Uẩn nhìn thấy rồng bay lên, điềm lành, nên đặt tên kinh đô là Thăng Long.
Các tên gọi khác: trải dài qua các triều đại, phản ánh biến động lịch sử và quyền lực. Có cả tên chính thức lẫn tên dân gian, hành chính. Ví dụ: Đông Đô, Đông Quan, Bắc Thành... Tìm hiểu thêm về từng tên gọi sẽ thấy rõ bức tranh lịch sử. Tôi từng đọc một cuốn sách cổ, ghi chép khá chi tiết về việc này. Nếu bạn cần, tôi có thể tìm lại cho bạn.

Hà Nội trải qua bao nhiêu tên gọi?

Hà Nội, một dòng sông tên gọi.

Tôi nghĩ về Hà Nội, không chỉ là Thăng Long rồng bay, Đông Đô trầm mặc hay Kẻ Chợ thân thương.
Tên gọi như lớp trầm tích thời gian, bồi đắp nên hồn cốt.
Bao nhiêu, thật khó đếm xuể. Mỗi triều đại, mỗi biến cố, một sắc thái mới.
Tôi nhớ bà ngoại tôi, người làng cổ Đường Lâm, vẫn gọi Hà Nội là "chốn kinh kỳ".
Chữ Hán, chữ Nôm... ngân nga trong ký ức. Ai còn nhớ những cái tên chìm khuất?
Có lẽ, nhiều hơn ta tưởng, như những vì sao ẩn mình sau màn đêm.

Tên gọi Đông Đô có từ khi nào?

Bạn hỏi Đông Đô có từ khi nào à? Để tôi kể cho bạn nghe...

Nói thật, hồi bé tôi cứ ưtởng Đông Đô là một cái tên gì đó rất xưa, kiểu thời Hùng Vương ấy. Mãi sau này học sử mới biết, Đông Đô xuất hiện năm 1010, đời vua Lý Thái Tổ. Chuyện là vua dời đô từ Hoa Lư ra Đại La, rồi đổi Đại La thành Thăng Long. Thế là Hoa Lư thành... Đông Đô, nghe cứ như kiểu "quê nhà" ấy.

Tôi nhớ mãi cái hôm đi thăm cố đô Hoa Lư, trời nắng chang chang, đứng trước đền thờ vua Đinh, vua Lê mà cứ mường tượng ra cảnh xưa. Tự dưng thấy Đông Đô nó thiêng liêng hẳn.

Hoa Lư thời Lý không còn là kinh đô nữa.
Đông Đô dùng để chỉ Hoa Lư, phân biệt với Thăng Long.
Cảm giác như một sự "xuống cấp" nhưng vẫn quan trọng.

Sau này lớn lên, đọc thêm sách sử mới biết, Đông Đô còn được dùng để chỉ Thăng Long vào một số thời điểm khác nữa, nhưng cái mốc 1010 thì vẫn là "khai sinh" cho cái tên này.

Tên gọi cũ của Hà Nội là gì?

Bạn hỏi về Hà Nội xưa, những cái tên nhuốm màu thời gian, phải không? Để Tôi kể Bạn nghe, bằng một giọng thật khẽ...

Thăng Long 昇隆, cái tên ấy, như một giấc mơ kéo dài từ 1805 đến 1831. Thăng Long, con rồng bay lên, một biểu tượng của khát vọng và sức mạnh. Tôi hình dung Thăng Long xưa, những con phố nhỏ, những mái ngói rêu phong, những gánh hàng rong…
Rồi, Hà Nội 河內 hiện ra, một cái tên giản dị, gần gũi, từ 1831 đến 1902, rồi tiếp tục từ 1902 đến 1945. Hà Nội, thành phố bên trong sông, một sự giao thoa giữa đất và nước, giữa con người và thiên nhiên. Tôi nhớ mãi những kỷ niệm ở Hà Nội.
- Hà Nội, không chỉ là một địa danh, mà còn là một phần của tâm hồn.
- Hà Nội, là nơi tôi tìm thấy chính mình.
- Hà Nội, mãi mãi.

Tên Thăng Long có từ bao giờ?

Bạn ơi, Thăng Long có từ 1010. 1010 nha, không phải 1009. Nhớ rồi, chiếu dời đô. Lý Công Uẩn dời đô ra. Từ Hoa Lư ra. Mà sao lại chọn Đại La nhỉ? Vị trí đắc địa à? Đúng rồi, trung tâm đồng bằng sông Hồng. Giao thương thuận lợi. Đất rộng lại bằng phẳng. Rồi cái vụ rồng bay lên nữa. 1010. Ghi vào đây cho nhớ.

Tên: Thăng Long
Năm: 1010
Vua: Lý Công Uẩn
Từ: Đại La
Ý nghĩa: Rồng bay lên.

Hình như có sách viết là rồng vàng. Chắc do mình nhớ nhầm? À, rồng vàng bay lên thì đúng hơn. Nhưng mà rồng bay lên thật hay chỉ là truyền thuyết nhỉ? Chiếu dời đô có đoạn ói về rồng bay lên. Đại La xứng đáng là kinh đô nghìn năm. Lý Công Uẩn giỏi thật. Thăng Long - Hà Nội. Hà Nội nghìn năm văn hiến. Đúng là kinh đô nghìn năm. Mà hình như 1010 Lý Công Uẩn lên ngôi luôn hả ta. Vừa dời đô, vừa lên ngôi. Đúng rồi, Lý Thái Tổ. Nhà Lý bắt đầu từ đây.

Hoa Lư chật hẹp, núi non hiểm trở.
Đại La thuận tiện giao thông đường thủy.
Trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa.

Sông Hồng nữa. Sông Hồng chảy qua. Không nhớ chính xác hồi đó sông Hồng gọi là gì. Nhĩ Hà? Hồng Hà hay Nhĩ Hà ta. Quên mất tiêu. Phải search google mới được. Thôi, để lúc khác search vậy. Mệt quá. Ghi chú lại để khỏi quên. Sông Hồng hồi xưa tên gì? Rồng bay lên. Rồng vàng bay lên. Thăng Long. 1010. Lý Công Uẩn.

Năm 1397, Hà Nội có tên là gì?

Năm 1397, Hà Nội là Đông Đô. Chắc chắn luôn, đọc trong sách Đại Việt sử ký toàn thư mà. Tập I, trang 192, bản in năm 1993 ở Hà Nội đấy. Mình nhớ lúc đó mình đang… ờ, mình chưa sinh ra cơ mà. Nhưng mà đọc đoạn đó, cảm giác như mình đang được sống lại thời điểm lịch sử ấy vậy. Thật sự ấn tượng.

Năm 1397, Hà Nội tên là Đông Đô.
Nguồn: Đại Việt sử ký toàn thư, Tập I, trang 192 (bản in năm 1993, Hà Nội).

Lúc đọc đến đoạn đấy, mình đang ở thư viện trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Hà Nội. Mùa hè nóng bức kinh khủng, mồ hôi nhễ nhại, cái quạt trần quay lạch cạch trên đầu nghe khó chịu vô cùng. Nhưng mà, cái cảm giác được tìm hiểu lịch sử, đọc về những câu chuyện xa xưa… Nó cứ thế cuốn hút mình. Mình thích cái cảm giác hồi hộp ấy lắm. Giống như mình đang giải mã một bí ẩn gì đó.

Cái thư viện rộng thênh thang, mùi giấy cũ phảng phất. Mấy bạn sinh viên khác thì chăm chú đọc sách, có người thì thì thầm to nhỏ với nhau. Mình cứ ngồi đó, say sưa với cuốn sách dày cộp kia, quên hết cả thời gian. Mãi đến khi chuông báo giờ nghỉ giải lao kêu lên, mình mới giật mình. Lúc đó bụng đói meo rồi. Đói quá!

Đi ăn bát mì tôm rồi lại quay lại tiếp tục đọc. Đọc đến đoạn về Hồ Hán Thương, mình lại thấy thú vị. Cái cảm giác tò mò về lịch sử, về những con người đã sống cách mình cả trăm năm… Thật sự tuyệt vời. Mình thích đọc sách lắm. Đặc biệt là sách sử.