Tại sao vào thời Hồ Thăng Long được gọi là Đông Đô?

Tại sao Thăng Long thời Hồ được gọi là Đông Đô, ý nghĩa lịch sử?

Chị hỏi sao Thăng Long thời Hồ gọi là Đông Đô hả? Em thấy dễ hiểu lắm. Nhà Trần mất, ông Hồ Quý Ly lên ngôi, dời đô về Thanh Hoá, vậy Thăng Long thành "Đông Đô" - đô ở hướng đông thôi mà! Nghe đơn giản vậy thôi, chứ...

Tức là, thấy Thanh Hoá quan trọng hơn, mà lúc đó, nhà Hồ đang "làm chủ" ở đấy. Chứ hồi đó, em nghe ba kể, Thanh Hoá là quê gốc của ông Hồ đấy, cũng giống như nhà Nguyễn sau này chọn Huế vậy. Có lẽ vị trí chiến lược cũng là một yếu tố.

Nhà Hồ chọn Thanh Hoá, cũng phải thôi, đất đai màu mỡ, lại gần biển nữa. Em nghĩ việc đổi tên, cũng là để khẳng định quyền lực mới, một sự khởi đầu mới mẻ. Nhưng cuối cùng thì… ngắn ngủi.

Đông Đô - tên gọi chỉ ra vị trí địa lý so với kinh đô mới của nhà Hồ. Việc đổi tên phản ánh sự thay đổi quyền lực chính trị.

Tại sao Lý Thái Tổ đặt tên là Thăng Long?

Chị hỏi sao Lý Thái Tổ đặt tên là Thăng Long hả? Câu hỏi hay đấy! Thực ra, không phải Lý Thái Tổ đặt tên là Thăng Long, mà ông đặt tên cho kinh đô là Thăng Long. Khác nhau đấy nhé! Tên Lý Thái Tổ là Lý Công Uẩn, rất khác.

Tên Thăng Long hàm ý "rồng bay lên", tượng trưng cho sự thịnh vượng, sức mạnh của đất nước. Đúng là một cái tên rất... hùng tráng!

• Vị trí địa lý: Đại La (Thăng Long sau này) nằm ở vị trí trung tâm, thuận lợi giao thông, điều này có ý nghĩa rất lớn trong việc quản lý đất nước.
• Thiên thời địa lợi nhân hòa: Cái này liên quan đến thuyết phong thủy nữa. Người xưa tin vào điều đó lắm. Nhiều sách vở viết về vấn đề này. Nhà vua chọn Đại La cũng vì lý do này.
• Khát vọng của dân tộc: Chính xác hơn là sự hồi sinh, khẳng định sức mạnh sau thời gian dài bị đô hộ. Thăng Long như một lời tuyên bố hùng hồn. Ôi, nghĩ đến đây thấy lòng mình rộn ràng. Cái ý nghĩa biểu tượng này mới thực sự sâu xa.

Nhưng mà… nghĩ kĩ lại, việc đặt tên cũng có phần... may mắn. Nếu đặt tên khác, có khi lại tành chuyện khác. Đúng không chị? Suy cho cùng, tên gọi chỉ là tên gọi thôi, quan trọng vẫn là giá trị thực sự bên trong nó.

Nói thêm xíu, theo sách sử tôi đọc (ký hiệu là “Đại Việt sử kí toàn thư”, bản của Nguyễn Khắc Thuần), việc đổi tên có liên quan đến cả yếu tố tâm linh nữa. Thế nên câu chuyện Thăng Long phức tạp lắm chị ạ. Không chỉ đơn giản là “rồng bay lên” đâu.

Tại sao lại đổi tên thành Thăng Long?

Chị hỏi sao đổi tên thành Thăng Long à? Em cũng chỉ biết mớ kiến thức lộn xộn được học ở trường thôi chứ… không nhớ rõ lắm. Nhưng…

• Năm 1009, Lý Công Uẩn dời đô. Đấy là điều chắc chắn. Em nhớ thầy giáo có kể, vua thấy vị trí này thuận lợi hơn Hoa Lư nhiều. An ninh quốc phòng chắc chắn hơn.

• Rồng bay lên... Cái này… em thấy có nhiều ý kiến lắm. Có người nói là vua nhìn thấy rồng thật sự, có người bảo đó là chuyện tượng trưng, ý nói đất này tốt, thịnh vượng, có "khí" vương giả. Em thì… em tin là có yếu tố may mắn, cái sự trùng hợp kỳ lạ. Giống như… như cái lần em đi lạc đường, tự nhiên gặp được bà bán bánh mì ngon nhất thế giới ý. Cảm giác… thật khó tả.

• Em nhớ có đọc thêm, tên Thăng Long có nghĩa là "rồng bay lên" theo Hán Việt. Đúng là rồng bay lên thật. Cái tên hay quá. Nghe oai hùng. Mà… nghĩ lại cũng buồn. Đất nước mình trải qua bao thăng trầm, bao nhiêu đổi thay… Đêm nay sao thấy lòng nặng trĩu thế này. Em đang nhớ đến bài thơ "Nam quốc sơn hà" của Lý Thường Kiệt. Em thấy tự hào nhưng cũng thấy… sợ. Sợ những điều không hay sẽ lại xáy đến. Giống như lúc em… mất chú mèo Mun. Buồn lắm.

Lý do đổi tên chính xác là tổng hợp nhiều yếu tố chị ạ. Không chỉ đơn giản là rồng bay lên đâu. Em mệt rồi, ngủ đây. Chúc chị ngủ ngon.