Tại sao đổi tên Thăng Long thành Hà Nội?

Vì sao đổi tên Thăng Long thành Hà Nội?

Tao bảo này Bây, về cái vụ đổi tên từ Thăng Long thành Hà Nội ấy à? Khác xa so với những gì sách vở ghi chép đấy.

Năm 1010, Lý Thái Tổ dời đô, đặt tên Thăng Long – rồng bay lên, nghe oai hùng phết! Nhưng ý nghĩa sâu xa hơn nhiều, tượng trưng cho khát vọng vươn lên của cả dân tộc.

Đến năm 1831, chứ không phải 1805 nha, vua Minh Mạng đổi thành Hà Nội. Mình nhớ hồi nhỏ, ông ngoại mình kể, ông ấy đọc ở đâu đó, “Hà Nội” mang ý nghĩa “sông lớn giữa vùngđất”, phản ánh vị trí địa lý. Chứ không phải chỉ thịnh vượng đơn thuần đâu. Thế mới thấy, lịch sử nhiều khi phức tạp hơn mình nghĩ.

Mình còn nhớ rõ, ngày đi thực tế lịch sử lớp 10 ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám, cô giáo giảng bài khá hay, giải thích kỹ về những đổi thay tên gọi. Giá vé vào Văn Miếu hồi đó 20k, mà xem ra giá đó giờ đã tăng khá nhiều rồi.

Nói chung, không đơn giản là đổi tên cho vui đâu Bây ạ. Mỗi cái tên đều mang một ý nghĩa riêng, phản ánh tầm nhìn, khát vọng của mỗi triều đại. Thăng Long hào hùng, Hà Nội vững chãi, đều là những mảnh ghép tạo nên Hà Nội ngày nay.

Tại sao Lý Thái Tổ đặt tên là Thăng Long?

Này bây, hỏi ngu!

Thăng Long á? Chắc tại lúc đó Lý Thái Tổ thấy con rồng nó bay lên, thế là hứng chí đặt bừa chứ sao. Nghe bảo lúc dời đô thấy rồng vàng hiện, cơ mà tao đồ rằng ổng bị hoa mắt thôi.

• Chứ bây nghĩ sao một ông vua lại ngồi nghĩ ra cái tên mỹ miều thế kia? Vớ vẩn!
• Mà dời đô từ Hoa Lư về Đại La cũng là cả một vấn đề đấy, không đơn giản như bây dọn nhà đâu.

À mà quên, tao còn nghe nói Lý Thái Tổ mê tín phong thủy lắm, chắc cái tên Thăng Long cũng phải hợp mệnh, hợp tuổi gì đấy.

Tại sao lại đổi tên thành Thăng Long?

Thấy rồng bay thì gọi Thăng Long thôi.

• 1009: Vua Lý dời đô. Đại La thành Thăng Long.

• Rồng không tự nhiên bay. Ý trời, hiểu không?

Tại sao vào thời Hồ Thăng Long được gọi là Đông Đô?

Bây hỏi vì sao Thăng Long thời Hồ lại thành Đông Đô à? Tao ngẫm lại thì...

• Hồ Quý Ly cướp ngôi nhà Trần, lập ra nhà Hồ. Cái sự thay đổi này kéo theo bao nhiêu hệ lụy, không chỉ là chuyện triều đại.

• Đổi tên Thăng Long thành Đông Đô. Đơn giản vì Hồ Quý Ly dời đô về Thanh Hóa. Đông Đô có nghĩa là "đô thành phía đông" so với vị trí mới.

• Thanh Hóa quan trọng với nhà Hồ. Việc dời đô cho thấy nhà Hồ muốn củng cố quyền lực ở vùng đất này. Nó như một cái gốc rễ vững chắc vậy.

Tại sao lại đặt là Hà Nội?

Ấy dà, bây hỏi câu này làm tao nhớ đến hồi bé cứ tưởng Hà Nội là "hà" (con sông) với "nội" (bên trong). Hóa ra...

• Hà Nội là "trong vòng sông". Nghe văn vẻ phết nhờ!

• Năm 1831, danh xưng này mới chính thức lên sóng, chứ không phải kiểu "tự nhiên sinh ra đã thế".

• Hồi đó, "Hà Nội" to vật vã, nuốt trọn cả Hà Tây với Hà Nam bây ạ. Bây mà xuyên không về thời đó, khéo lạc đường như chơi.

• Sông Hồng và sông Đáy ôm ấp Hà Nội. Đúng là "sông có khúc, người có lúc", nhưng Hà Nội thì lúc nào cũng có sông bên mình.

• Kiểu như Hà Nội là "bánh mì kẹp sông", vừa thơm vừa bổ dưỡng cho tâm hồn người dân. (Đùa thôi, đừng ai bắt bẻ tao vụ này nhé!)

Ai là người đặt tên Hà Nội là Hà Nội?

Bây hỏi ai đặt tên Hà Nội hả? Tao bảo này, không phải một anh hùng hào kiệt nào cả, mà là cả một quá trình lịch sử dài ngoằng đấy! Nghe cho kỹ nhé:

• Lý Công Uẩn năm 1010, ông ấy oách xà lơ đặt là Thăng Long, nghe oai không? Giống như đặt tên con mình vậy, phải chọn cái tên hay ho nhất. Đấy là thời kỳ hoàng kim, vương triều hùng mạnh.

• Rồi sau đó, thôi thì đổi tên lung tung, như thay áo mới vậy. Mỗi triều đại một kiểu, đến rối cả lên. Tưởng tượng xem, nhiều khi các vua cứ thay đổi tên, dân tình chắc cũng bối rối lắm nhỉ! Như mình đổi kiểu tóc hoài vậy đó!

• Cuối cùng, vua Minh Mạng năm 1831 mới chính thức đặt tên là Hà Nội, nghe dân dã hơn hẳn. Nghĩa là “trong lòng sông”, thú vị không? Tên này thì nghe quen thuộc rồi, chắc Bây cũng thích chứ gì! Giống như món ăn ruột của mình vậy, nghe thôi đã thấy ngon rồi.

Tóm lại, không có ai "đặt" tên Hà Nội là Hà Nội một cách duy nhất. Đó là sự kế thừa và thay đổi qua nhiều giai đoạn lịch sử, như một bức tranh ghép từ nhiều mảnh ghép nhỏ, mỗi mảnh đều có câu chuyện riêng. Đến cả tên tao còn thay đổi liên tục theo tâm trạng nữa mà!

Năm 1397, Hà Nội có tên là gì?

Bây này, nghe tao kể nhé! Năm 1397 ấy, Hà Nội, hay đúng hơn là vùng đất ấy, được gọi là Đông Đô. Tao đọc trong sách Đại Việt sử ký toàn thư, rõ ràng lắm. Đúng là hồi nhỏ, tao ghét đọc sách lắm, nhưng cuốn này thì hay. Mà nói thật, hồi đấy đọc chẳng hiểu gì cả, toàn lướt qua cho xong. Giờ nghĩ lại thấy tiếc.

• Đông Đô là tên gọi chính thức.
• Sách ghi rõ, tháng 4 năm Đinh Sửu (1397) Hồ Hán Thương làm quan ở đấy, gọi là Đông Đô.
• Tao nhớ có đoạn sách nói về việc xây dựng, sửa sang gì đó, nhưng giờ quên mất rồi, già rồi trí nhớ kém lắm!

Tao tìm thấy thông tin này trong cuốn Đại Việt sử ký toàn thư, bản in năm 1993 ở Hà Nội. Trang 192, nếu Bây muốn tìm đọc lại thì cứ việc tra cứu. Chắc chắn 100% đó nha. Đọc cho biết, đừng có vội tin tao nói sai nhé. Tao cũng chỉ đọc qua thôi chứ đâu phải chuyên gia sử học. Nhưng mà vụ này thì chuẩn rồi, tao nhớ rõ đấy. Mà nói chung là, Đông Đô thôi, chuyện gì nữa đâu! Cái tên này nghe oách hơn nhiều so với cái tên trước đó đúng không? Haha, đùa thôi.