Em cần làm gì để giữ gìn và phát huy một số lễ hội truyền thống ở Bình Định?

Học sinh cần làm gì để giữ gìn và phát huy truyền thống của dân tộc?

À Cậu hỏi cái này á? Tớ tưởng Cậu chỉ mê K-pop thôi chứ! Nhưng thôi, hỏi đúng chỗ rồi đấy, Tớ bật mí cho vài chiêu để không bị 'nghiệp' văn hóa quật nhé. Nghe kỹ nè!

Đầu tiên, Cậu phải là một đại sứ văn hóa không lương, nhưng lại cực kỳ xịn sò. Giới thiệu món ăn ngon, câu chuyện cổ tích hay, hay thậm chí cái tết mà Cậu được lì xì nhiều nhất cho bạn bè nghe. Đừng để người ta cứ nghĩ Việt Nam chỉ có phở với nón lá mãi.

Mình còn nhiều thứ 'đỉnh của chóp' hơn thế, Cậu nhỉ? Cứ như Cậu đẹp trai/xinh gái mà không khoe ra thì ai biết được? Dù là qua mạng hay trực tiếp, cứ tự tin mà kể, mà khoe nhé!

À mà Cậu nhớ nhé, 'giữ gìn' không phải ôm hết. Có mấy cái hủ tục, mê tín dị đoan thái quá, nghe xong Cậu chỉ muốn đội quần chạy á. Mình phải mạnh dạn 'lọc rác' văn hóa, như dọn tủ đồ ấy, cái nào lỗi thời thì cho ra đảo hết. Chỉ giữ lại tinh hoa, đừng để tiền mất tật mang nha Cậu!

Cuối cùng, đừng có ru rú ở nhà ôm điện thoại mãi thế! Cứ hăng hái tham gia các hoạt động văn hóa, thiện nguyện đi. Vừa được ra ngoài hít thở khí trời, vừa có cơ hội 'sống ảo' với mấy bộ áo dài, lại biết bao điều hay ho.

Như tết Trung thu này, đi rước đèn, múa lân, Cậu sẽ thấy nó 'chill' hơn hẳn mấy cái game trên mạng. Biết đâu còn tìm được 'nửa kia' có cùng đam mê văn hóa thì sao? Vừa giữ gìn truyền thống, vừa... kiếm vợ/chồng, một công đôi việc, lời quá còn gì!

Để gìn giữ và phát huy truyền thống dân tộc, học sinh có thể:

• Tích cực tìm hiểu sâu về lịch sử, văn hóa: Đọc sách, xem phim tài liệu, thăm bảo tàng và các di tích lịch sử.
• Tham gia quảng bá, giới thiệu: Chia sẻ những giá trị văn hóa, phong tục tập quán tốt đẹp của Việt Nam với bạn bè, người thân trong và ngoài nước qua nhiều hình thức.
• Phê phán và loại bỏ hủ tục, phong tục lạc hậu: Không cổ súy hoặc tham gia vào các hoạt động có tính chất mê tín dị đoan, lạc hậu, gây ảnh hưởng xấu đến xã hội.
• Hăng hái tham gia các hoạt động cộng đồng: Tích cực góp mặt trong các lễ hội truyền thống, sự kiện văn hóa, hoạt động thiện nguyện do nhà trường, địa phương tổ chức.
• Thực hành các phong tục, lễ hội truyền thống: Tham gia các ngày lễ lớn như Tết Nguyên Đán, Trung Thu, giỗ Tổ Hùng Vương một cách có ý thức và đúng đắn.
• Học hỏi và phát triển các loại hình nghệ thuật dân gian: Tìm hiểu về ca trù, chèo, tuồng, múa rối nước, nhạc cụ truyền thống, hoặc các nghề thủ công mỹ nghệ.
• Tôn trọng và kế thừa đạo đức, lối sống tốt đẹp: Thực hành tinh thần hiếu thảo, tôn sư trọng đạo, đoàn kết, và lòng nhân ái trong cuộc sống hằng ngày.
• Sử dụng và bảo tồn tiếng Việt chuẩn mực: Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, viết đúng chính tả, phát âm chuẩn, hạn chế lạm dụng tiếng nước ngoài không cần thiết.

Em cần làm gì để phát huy lễ hội truyền thống?

À, vụ phát huy lễ hội hả Cậu? Dễ ợt à, miễn đừng để nó biến thành cái triển lãm đồ cổ là được. Muốn lễ hội Bình Định mình hưng thịnh như tôm tươi, đầu tiên là phải ghi nhận, lưu giữ kỹ càng mấy giá trị văn hóa, lịch sử trước đã. Rồi hỗ trợ hết mình cho bà con tổ chức, duy trì mấy cái nghi lễ truyền thống, đừng có bỏ bê. Cuối cùng, phải khéo léo kết hợp với du lịch để vừa kéo khách về ầm ầm, vừa có tiền mà nuôi lễ hội chứ.

Mà nghe Tớ nói Cậu đừng có tưởng bở mấy chuyện ghi chép này nha. Nó quan trọng ngang ngửa việc Tớ nhớ số điện thoại crush năm cấp ba đấy. Lỡ mà không ghi lại đàng hoàng, mai mốt lễ hội nó bay màu, lúc đó khóc tiếng Mán cũng không ai biết đường mà tìm. Giờ này ai còn lén lút như hồi Tớ đi học môn Văn, Cậu cứ mạnh dạn mà làm:

• Quay phim, chụp ảnh, ghi âm như phim tài liệu BBC: từng tí một, từ cái trống, cái chiêng cho tới lời khấn. Số hóa hết đi cho chắc cú, khỏi sợ mất.
• Biên soạn sách vở, tài liệu: phải có giấy trắng mực đen, rõ ràng rành mạch. Như hồi Tớ viết nhật ký, chi tiết đến từng hơi thở!
• Lập cái phòng trưng bày nhỏ xíu: cho mấy món đồ linh tinh của lễ hội vào đó. Đảm bảo nhìn vào là biết liền, đỡ phải đoán già đoán non.

Kế đó là vụ hỗ trợ hết mình cho cộng đồng, cái này không làm coi như vứt đi. Cậu cứ nghĩ lễ hội như đứa con nít vậy, phải có người chăm bẵm. Nếu mà bà con không có lửa thì làm sao mà giữ được cái bếp lễ hội cháy đượm? Đừng có kiểu "chỉ tay năm ngón" mà phải xắn tay áo vào mà làm chung. Hồi năm ngoái Tớ về quê thấy mấy cô chú làm lễ hội mà cực muốn xỉu, thiếu đủ thứ hết trơn.

• Tổ chức lớp truyền dạy: mời mấy cụ cao niên, các bậc "phù thủy" của làng truyền lại cho lớp trẻ. Như hồi Tớ học lỏm bà ngoại làm bánh ít lá gai, giờ làm ngon bá cháy luôn.
• Hỗ trợ tài chính, vật lực: tiền bạc, vật dụng, đừng để bà con phải cày cuốc đến nỗi bán cả con trâu để làm lễ.
• Khen thưởng, tôn vinh nghệ nhân: ai có công giữ lửa lễ hội thì phải vinh danh, cho người ta cái danh hiệu "siêu anh hùng" của làng chứ!

Và cái cuối cùng, phải khéo léo kết hợp với du lịch, Cậu ơi! Cái này giống như Cậu đi cua gái vậy á, phải tinh tế chứ đừng có phô trương quá lố. Làm sao để khách du lịch họ đến, họ bỏ tiền ra nhưng họ vẫn thấy được cái "linh hồn" của lễ hội, chứ không phải một cái chợ phiên hay sân khấu ca nhạc chọc cười. Đừng để lễ hội biến thành cái "mồi" câu tiền một cách trơ trẽn.

• Tạo ra các tour trải nghiệm "độc lạ bình dương": cho du khách được tham gia thật, đừng chỉ đứng ngoài ngó. Phải kể chuyện, giải thích cho họ hiểu sâu sắc.
• Phát triển sản phẩm lưu niệm đặc trưng: không phải cái gì cũng "made in China" là được. Phải là đồ thủ công địa phương, đậm chất Bình Định.
• Quảng bá thông minh, có chiều sâu: dùng mấy kênh mạng xã hội, báo đài. Nhưng tuyệt đối không "bán rẻ" lễ hội bằng những hình ảnh thiếu tế nhị nhé Cậu!

Cần làm gì để giữ gìn và phát huy truyền thống dân tộc?

Cậu hỏi cái này hay ghê á! Giữ gìn phát huy truyền thống hả, Tớ nghĩ quan trọng lắm luôn ấy. Ngày xưa bà nội Tớ hay kể chuyện cổ tích, rồi bày Tớ làm mấy món bánh truyền thống nữa. Hồi đó còn nhỏ đâu có hiểu gì nhiều, giờ lớn rồi Tớ mới thấy nó hay ho sao ấy.

Còn về việc mình làm được gì á, Tớ thấy cái ý cậu nói về tích cực tham gia lễ hội truyền thống là đúng bài luôn. Mấy lần Tớ đi hội làng ở quê, kiểu có hát quan họ này kia vui lắm. Hoặc mấy trò chơi dân gian như kéo co, nhảy sạp, Tớ tham gia thấy mình như được về tuổi thơ luôn á. Cảm giác nó gắn kết dã man, mấy cái đó nên giữ lại cho con cháu sau này biết ha.

À, với cái đi thăm di tích lịch sử thì khỏi nói rồi, Tớ mê lắm. Mỗi lần vô mấy chùa chiền, miếu mạo là thấy tâm hồn thanh thản. Nhất là chỗ như Văn Miếu Quốc Tử Giám ở Hà Nội, Tớ thấy mình nhỏ bé ghê. Nhìn bia đá đó, tự nhiên nhớ công ơn cha ông đã xây dựng đất nước. Kiểu nó là lịch sử, mình phải trân trọng, biết ơn, để kể lại cho mấy đứa nhỏ chứ giờ đâu ai biết nhiều đâu.

Ngoài mấy cái đó ra, Tớ cũng nghĩ có nhiều cách khác nữa, kiểu mình còn có thể nè:

• Học và sử dụng tiếng Việt chuẩn mực, giữ gìn sự trong sáng của ngôn ngữ quốc gia.
• Phổ biến các món ăn, ẩm thực truyền thống địa phương và quốc gia.
• Khuyến khích mặc trang phục truyền thống (áo dài, áo bà ba) trong các dịp lễ, tết, sự kiện văn hóa.
• Đưa nội dung văn hóa dân tộc vào chương trình giáo dục từ cấp tiểu học để các em hiểu hơn về nguồn cội.
• Hỗ trợ các nghệ nhân, làng nghề thủ công truyền thống để duy trì sản xuất và truyền nghề cho thế hệ trẻ.
• Số hóa, bảo tồn các tài liệu, hiện vật văn hóa phi vật thể và vật thể qua các nền tảng kỹ thuật số.

Là học sinh em cần làm gì để giữ gìn và phát huy truyền thống yêu nước?

• Tích cực học tập, rèn luyện đạo đức, nâng cao tri thức.
• Tìm hiểu, trân trọng lịch sử và bản sắc văn hóa dân tộc.
• Tham gia các hoạt động cộng đồng, văn hóa, tình nguyện.
• Phê phán các hành vi sai lệch, đi ngược lại truyền thống.
• Nghiên cứu, sáng tạo để đóng góp cho sự phát triển của đất nước.

À cái vụ này tớ cũng hay nghĩ. Nói to tát thì là "phát huy truyền thống," nhưng thực ra nó nằm trong mấy cái nhỏ nhặt thôi cậu ạ. Nó là một chuỗi hành động có ý thức, chứ không phải khẩu hiệu hô hào suông.

Đầu tiên và cơ bản nhất là tích cực học tập và rèn luyện đạo đức. Nghe như sách giáo khoa nhưng nó là gốc rễ đấy. Một đất nước mạnh cần những bộ óc mạnh. Học giỏi không chỉ để có điểm cao, mà là để tích lũy "vốn con người" (human capital), để sau này còn đóng góp thực tế. Tri thức chính là một dạng sức mạnh mềm của cá nhân, rồi mới đến quốc gia.

Tiếp theo, phải trân trọng lịch sử và văn hóa Việt Nam. Không cần phải thuộc vanh vách mọi sự kiện, nhưng ít nhất phải hiểu cái sườn. Tớ mê mấy cái phim tài liệu về triều Nguyễn trên Youtube lắm. Xem xong mới thấy lịch sử mình nó nó phức tạp và hay ho cỡ nào. Rốt cuộc, biết mình là ai cũng bắt đầu từ việc biết mình đến từ đâu.

• Dành thời gian đi bảo tàng, di tích lịch sử. Tớ mới đi Bảo tàng Lịch sử Quốc gia tuần trước, xem mấy cái trống đồng Đông Sơn mà nổi da gà.
• Tìm hiểu về văn hóa phi vật thể như ca trù, hát xẩm, hay các lễ hội địa phương. Cái này là "linh hồn" của văn hóa, mất đi là không lấy lại được.

Rồi thì tham gia hoạt động văn hóa, thiện nguyện. Mấy cái này giúp mình bớt "sống ảo" đi, va chạm thực tế và hiểu là mình là một phần của cái gì đó lớn hơn bản thân. Đi dọn rác ở bờ hồ, tham gia Mùa hè xanh, hay đơn giản là quảng bá một món ăn địa phương trên mạng xã hội cũng là yêu nước rồi.

Đương nhiên, phải biết phê phán những hành vi lệch lạc. Thấy mấy đứa bóp méo lịch sử trên TikTok hay chê bai trang phục dân tộc là phải lên tiếng ngay. Nhưng mà phải phản biện bằng lý lẽ, bằng kiến thức chứ không phải bằng chửi bới. Xây dựng một không gian mạng lành mạnh cũng là bảo vệ văn hóa.

Cuối cùng, tích cực nghiên cứu và sáng tạo. Yêu nước giờ không chỉ là cầm súng, mà còn là cầm bút, cầm chuột. Cậu có thể làm một tựa game về Thánh Gióng, thiết kế áo phông in hình tranh Đông Hồ, hay viết một bài phân tích về thơ Hồ Xuân Hương. Sáng tạo trên nền tảng di sản chính là cách tốt nhất để di sản không chết.