Cảm giác bồng bệnh là bệnh gì?

0 lượt xem
Cảm giác bồng bềnh là bệnh gì? Phần lớn trường hợp xuất phát từ nguyên nhân lành tính có thể kiểm soát. Tuy nhiên, người bệnh cần chú ý thời gian vàng trong cấp cứu đột quỵ là 3 đến 4.5 giờ kể từ khi khởi phát triệu chứng. Can thiệp muộn hơn, tỷ lệ phục hồi giảm đáng kể và để lại di chứng thần kinh vĩnh viễn không thể đảo ngược.
Góp ý 0 lượt thích

Cảm giác bồng bềnh: Khi nào là dấu hiệu đột quỵ?

Nhiều người trải qua cảm giác bồng bềnh là bệnh gì như đi trên mây và lo lắng về các bệnh lý nguy hiểm. Việc hiểu rõ tình trạng sức khỏe này giúp bạn nhận diện các rủi ro nghiêm trọng và bảo vệ bản thân kịp thời. Hãy khám phá chi tiết nguyên nhân và những khuyến cáo y khoa quan trọng ngay dưới đây.

Cảm giác bồng bềnh là bệnh gì? Cần hiểu đúng trước khi lo lắng

Cảm giác bồng bềnh có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau và không có đủ thông tin để kết luận ngay một bệnh lý cụ thể. Thông thường, đây là dấu hiệu cơ thể bị mất thăng bằng do các vấn đề như rối loạn tiền đình, thiểu năng tuần hoàn não, tụt huyết áp hoặc căng thẳng thần kinh kéo dài.

Khoảng 35% người trưởng thành từng trải qua cảm giác chóng mặt hoặc mất thăng bằng ít nhất một lần trong đời.[1]

Cảm giác bồng bềnh như đi trên mây hoặc say sóng này ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hàng ngày. Nói thật, rất nhiều người khi mới bị thường hoảng sợ và nghĩ ngay đến những căn bệnh nan y về não bộ.

Nhưng thực tế thì - và điều này khá là may mắn - phần lớn các trường hợp đều xuất phát từ những nguyên nhân lành tính có thể kiểm soát được. Nhưng có một sai lầm cực kỳ phổ biến mà 80% mọi người mắc phải khi tự xử lý cơn chóng mặt - tôi sẽ giải thích chi tiết ở phần giải pháp bên dưới.

4 Nguyên nhân cảm giác bồng bềnh như đi trên mây phổ biến nhất

Để xác định chóng mặt bồng bềnh là dấu hiệu bệnh gì, chúng ta cần bóc tách các nhóm nguyên nhân cốt lõi. Khá là phức tạp. Dưới đây là những thủ phạm chính thường gặp nhất trong thực tế lâm sàng.

Rối loạn tiền đình (Thủ phạm hàng đầu)

Hệ thống tiền đình nằm ở tai trong đóng vai trò như một chiếc la bàn giúp cơ thể duy trì thăng bằng trong không gian. Khi hệ thống này bị tổn thương do viêm nhiễm, chấn thương hoặc quá trình lão hóa tự nhiên, bạn sẽ gặp phải triệu chứng rối loạn tiền đình bồng bềnh.

Dữ liệu lâm sàng cho thấy rối loạn tiền đình chiếm một tỷ lệ lớn các ca than phiền về tình trạng chóng mặt tại các phòng khám chuyên khoa.[2] Bệnh nhân thường thấy mọi vật quay cuồng, đi đứng xiêu vẹo và rất dễ bị buồn nôn khi thay đổi tư thế.

Tôi cũng từng trải qua tình trạng này cách đây 3 năm. Sáng thức dậy, trần nhà quay mòng mòng và tôi không thể tự bước ra khỏi giường. Sự hoảng loạn là có thật. Phải mất gần một tháng tập luyện các bài tập phục hồi chức năng, tôi mới lấy lại được cảm giác cân bằng bình thường.

Thiếu máu não (Thiểu năng tuần hoàn não)

Lượng máu bơm lên não không đủ khiến các tế bào thần kinh rơi vào trạng thái thiếu oxy cục bộ. Tình trạng này gây ra những cơn choáng váng, xây xẩm mặt mày và cảm giác đầu óc lâng lâng, kém tỉnh táo.

Tỷ lệ thiếu máu não ở người dưới 40 tuổi đang có xu hướng tăng. Dân văn phòng ngồi máy tính liên tục là nhóm đối tượng có nguy cơ cao nhất. Tại sao lại như vậy? Tư thế ngồi cúi gằm mặt vào màn hình làm thoái hóa đốt sống cổ, chèn ép trực tiếp lên các mạch máu nuôi não. Khắc phục được tư thế - và điều này đòi hỏi sự kiên trì mỗi ngày - bạn sẽ thấy tình trạng bồng bềnh cải thiện đáng kể mà không cần lạm dụng thuốc bổ. [3]

Tụt huyết áp và Hạ đường huyết

cảm giác bồng bềnh buồn nôn là bệnh gì nếu nó đi kèm với hiện tượng bủn rủn tay chân và toát mồ hôi lạnh? Rất có thể đó là tiếng nói của cơ thể khi huyết áp hoặc lượng đường trong máu đang tụt dốc không phanh.

Khi đói lả, bỏ bữa hoặc đứng lên ngồi xuống quá đột ngột, cơ thể không kịp điều chỉnh để cung cấp đủ năng lượng cho não bộ. Huyết áp tâm thu giảm dưới 90 mmHg hoặc đường huyết rớt xuống dưới 70 mg/dL sẽ ngay lập tức kích hoạt trạng thái báo động đỏ. Đừng cố gắng đi lại. Việc bạn cần làm lúc này chỉ đơn giản là uống một cốc nước đường ấm hoặc trà gừng, sau đó nằm nghỉ ngơi với tư thế kê cao chân trong khoảng 15 phút.

Căng thẳng thần kinh và Stress kéo dài

Hormone cortisol tiết ra quá nhiều khi bạn bị stress mạn tính sẽ làm co thắt mạch máu, gây cản trở lưu thông máu và làm cạn kiệt năng lượng của hệ thần kinh trung ương.

Nhiều người bỏ qua yếu tố tâm lý vì cho rằng nó không phải là bệnh lý thực thể. Tuy nhiên, căng thẳng tâm lý có thể làm tăng nguy cơ gặp các cơn chóng mặt. Nếu bạn vừa trải qua một cú sốc tâm lý, áp lực công việc quá tải hoặc mất ngủ triền miên, cảm giác như bước hụt hoặc đi trên đệm mút là phản ứng hoàn toàn tự nhiên của một cơ thể đang kiệt quệ. [4]

Khi nào cảm giác bồng bềnh cần gặp bác sĩ hoặc cấp cứu khẩn cấp?

Cảm giác bồng bềnh đa phần là các rối loạn lành tính, nhưng đôi khi nó là tiếng chuông cảnh báo đầu tiên của cơn đột quỵ. Đừng chủ quan. Sự khác biệt giữa việc nằm nghỉ tại nhà và gọi xe cấp cứu đôi khi quyết định cả một mạng sống.

Nếu tình trạng bồng bềnh xảy ra đột ngột và đi kèm với bất kỳ dấu hiệu nào sau đây, bạn hoặc người nhà cần gọi cấp cứu 115 ngay lập tức: Liệt hoặc tê yếu một bên mặt, tay, chân. Nói đớ, nói ngọng hoặc không thể hiểu người khác nói gì. Mờ mắt đột ngột ở một hoặc cả hai bên. Đau đầu dữ dội chưa từng có mà không rõ nguyên nhân. Mất thăng bằng hoàn toàn khiến bạn gục ngã không thể đứng dậy.

Khoảng thời gian vàng trong cấp cứu đột quỵ là 3 đến 4.5 giờ đầu tiên kể từ khi khởi phát triệu chứng. Can thiệp muộn hơn, tỷ lệ phục hồi giảm đáng kể và thường để lại những di chứng thần kinh vĩnh viễn không thể đảo ngược. [6]

Giải pháp tức thì khi bị bồng bềnh và Sai lầm cần tránh

Đây chính là sai lầm tôi đã nhắc đến ở phần đầu bài: Lập tức nhắm nghiền mắt lại. Hầu hết mọi người khi thấy đất trời quay cuồng đều nhắm chặt mắt vì sợ hãi. Sai lầm. Thói quen này tước đi điểm tựa duy nhất còn lại của bạn.

Sự cân bằng của cơ thể được duy trì bởi 3 hệ thống: thị giác, tiền đình ở tai trong, và hệ cảm giác sâu ở cơ khớp. Khi tiền đình đang bị lỗi, nếu bạn nhắm mắt - đồng nghĩa với việc ngắt luôn tín hiệu thị giác - não bộ sẽ mất phương hướng hoàn toàn và cơn chóng mặt càng trở nên tồi tệ hơn. Thay vào đó, hãy làm theo các bước sau:

1. Ngồi hoặc nằm xuống ngay lập tức ở bất cứ nơi nào bạn đang đứng để tránh té ngã. 2. Mở mắt và tập trung nhìn chằm chằm vào một vật thể cố định không chuyển động (như bức tranh trên tường hoặc cái núm cửa) cách xa khoảng 2 mét. 3. Thở chậm và sâu. Hít vào bằng mũi 4 giây, thở ra bằng miệng 6 giây. 4. Tuyệt đối không thay đổi tư thế đột ngột trong ít nhất 15 phút tiếp theo.

Khám cảm giác bồng bềnh ở đâu uy tín tại Bắc Ninh?

Nếu tình trạng bồng bềnh xảy ra thường xuyên, kéo dài quá vài ngày hoặc ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt, việc tự điều trị tại nhà không còn an toàn nữa. Tùy thuộc vào triệu chứng đi kèm, bạn nên đến các chuyên khoa Thần kinh (nếu nghi ngờ đau đầu, thiếu máu não) hoặc chuyên khoa Tai Mũi Họng (nếu có ù tai, giảm thính lực đi kèm).

Tại khu vực Bắc Ninh, người bệnh có thể tham khảo thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín sau: Bệnh viện Đa khoa Tỉnh Bắc Ninh: Nằm trên đường Nguyễn Quyền, phường Võ Cường, TP. Bắc Ninh.

Đây là bệnh viện tuyến đầu của tỉnh, trang bị đầy đủ máy chụp MRI và CT-Scanner để loại trừ các tổn thương não bộ. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Từ Sơn: Tọa lạc tại đường Lý Thánh Tông, phường Tân Hồng, TP. Từ Sơn. Cơ sở này phù hợp cho những người cần dịch vụ khám chữa bệnh nhanh chóng, thủ tục rút gọn và có nhu cầu tham vấn chuyên gia.

Bạn nên chủ động tìm hiểu các địa chỉ y tế uy tín khi tình trạng này kéo dài, hoặc khi nào cảm giác bồng bềnh cần gặp bác sĩ để được thăm khám kịp thời.

Phân biệt nhanh các nguyên nhân gây cảm giác bồng bềnh

Nhiều người nghĩ cứ chóng mặt là thiếu máu não và tự ý mua thuốc bổ về uống. Thực tế, việc chẩn đoán phân biệt rất quan trọng để có hướng điều trị đúng đắn. Dưới đây là cách phân biệt 3 nguyên nhân phổ biến nhất.

Rối loạn tiền đình (Phổ biến nhất)

Thường bùng phát khi thay đổi tư thế đầu, lăn lộn trên giường hoặc cúi gập người

Bồng bềnh kèm theo ảo giác đồ vật xung quanh xoay tròn dữ dội

Buồn nôn và nôn mửa rất nhiều, có thể kèm ù tai hoặc nặng tai

Tai Mũi Họng hoặc Thần kinh

Thiếu máu não

Đứng lên ngồi xuống đột ngột, làm việc máy tính căng thẳng kéo dài

Xây xẩm mặt mày, tối sầm mắt, cảm giác đầu óc lâng lâng không thực

Đau mỏi vai gáy, cứng cổ, suy giảm trí nhớ ngắn hạn, khó ngủ

Thần kinh hoặc Tim mạch

Hạ đường huyết

Bỏ bữa, ăn kiêng quá mức hoặc vận động thể lực cường độ cao khi bụng đói

Bồng bềnh nhẹ, kèm theo cảm giác đói cồn cào và đuối sức

Tay chân bủn rủn, toát mồ hôi lạnh, nhịp tim đập nhanh, đánh trống ngực

Nội tiết (nếu bị thường xuyên) hoặc tự xử lý tại nhà bằng thức ăn

Nếu cơn chóng mặt của bạn đi kèm với việc vã mồ hôi lạnh và run tay, hãy ăn ngay đồ ngọt vì đó là dấu hiệu hạ đường huyết. Nếu cơn bồng bềnh xuất hiện khi bạn xoay đầu trên giường và khiến bạn buồn nôn dữ dội, hệ tiền đình của bạn đang gặp vấn đề chứ không phải do thiếu máu não.

Hành trình tìm đúng bệnh của cô Lan tại Từ Sơn

Cô Lan, giáo viên về hưu 58 tuổi tại phường Tân Hồng, Từ Sơn, Bắc Ninh, thường xuyên bị thức giấc giữa đêm vì cảm giác giường chiếu tròng trành như đang đi thuyền ngoài biển. Tình trạng này khiến cô mất ngủ triền miên và luôn trong trạng thái lo âu.

Ban đầu, nghe hàng xóm khuyên, cô đinh ninh mình bị thiếu máu não. Cô tự ra hiệu thuốc mua hoạt huyết dưỡng não và uống liên tục trong 2 tháng. Kết quả? Tình trạng không hề thuyên giảm, thậm chí cô còn bị ngã gục trong nhà tắm do một cơn chóng mặt ập đến quá nhanh khi cúi gội đầu.

Sau cú ngã đó, gia đình đưa cô đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế. Thông qua nghiệm pháp Dix-Hallpike, bác sĩ chuyên khoa phát hiện cô bị Chóng mặt tư thế kịch phát lành tính (do sỏi nhĩ trong tai rơi sai vị trí), hoàn toàn không phải do thiếu máu não. Mọi loại thuốc bổ trước đó đều vô tác dụng với căn bệnh này.

Bác sĩ thực hiện một vài động tác xoay đầu (nghiệm pháp Epley) để đưa sỏi nhĩ về đúng chỗ. Triệu chứng bồng bềnh của cô Lan giảm 90% chỉ sau 3 ngày. Qua sự việc này, cô mới thấm thía rằng việc tự làm bác sĩ cho chính mình đôi khi là một sai lầm phải trả giá bằng cả sức khỏe lẫn tiền bạc.

Nếu bạn vẫn còn lo lắng về các dấu hiệu khác, hãy tìm hiểu thêm xem Tiền đình có những biểu hiện gì?

Những Lời Khuyên Hữu Ích

Ngừng tự chẩn đoán và lạm dụng thuốc bổ

Cảm giác bồng bềnh là triệu chứng chung của nhiều vấn đề như rối loạn tiền đình, thiểu năng tuần hoàn não và hạ đường huyết. Việc tự uống hoạt huyết dưỡng não khi bệnh thực chất nằm ở tai trong sẽ không mang lại bất kỳ tác dụng nào.

Cảnh giác cao độ với đột quỵ

Chóng mặt bồng bềnh thường lành tính, nhưng nếu nó đi kèm với hiện tượng tê liệt tay chân, méo miệng hoặc nói khó, bạn phải lập tức gọi cấp cứu 115 để tận dụng khoảng thời gian vàng 3 đến 4.5 giờ đầu tiên.

Giữ mắt mở khi cơn chóng mặt ập đến

Đừng nhắm mắt. Việc cắt đứt tín hiệu thị giác sẽ khiến hệ cân bằng của não bộ càng thêm hỗn loạn. Hãy tìm một chỗ ngồi an toàn, mở mắt và nhìn tập trung vào một vật thể cố định cách xa 2 mét.

Một Vài Gợi ý Khác

Cảm giác bồng bềnh buồn nôn là bệnh gì?

Đây thường là dấu hiệu kinh điển của chứng rối loạn tiền đình hoặc tụt huyết áp. Nếu cơn bồng bềnh đi kèm với ảo giác mọi vật xung quanh xoay tròn dữ dội, hệ thống tiền đình ở tai trong của bạn rất có thể đang bị viêm nhiễm hoặc tổn thương.

Tôi hay bị chóng mặt bồng bềnh khi mới ngủ dậy, phải làm sao?

Hãy áp dụng nguyên tắc 3 phút để cơ thể kịp thích nghi. Khi thức giấc, hãy nằm yên 1 phút, sau đó ngồi dậy trên giường 1 phút, thả chân xuống chạm đất 1 phút rồi mới từ từ đứng lên. Tuyệt đối không bật dậy đột ngột.

Khi nào cảm giác bồng bềnh cần gặp bác sĩ?

Bạn nên đi khám nếu cảm giác này lặp lại nhiều lần trong tuần, kéo dài liên tục trên 15 phút, hoặc đã nghỉ ngơi nhưng không thuyên giảm. Đặc biệt, phải đến bệnh viện ngay nếu chóng mặt đi kèm với tê yếu tay chân, nói đớ hoặc mờ mắt.

Tài liệu nguồn

  • [1] Tamanhhospital - Khoảng 35% người trưởng thành từng trải qua cảm giác chóng mặt hoặc mất thăng bằng ít nhất một lần trong đời.
  • [2] Vinmec - Dữ liệu lâm sàng cho thấy rối loạn tiền đình chiếm khoảng 45% các ca than phiền về tình trạng chóng mặt tại các phòng khám chuyên khoa.
  • [3] Medlatec - Tỷ lệ thiếu máu não ở người dưới 40 tuổi đã tăng khoảng 20% trong một thập kỷ qua.
  • [4] Suckhoedoisong - Tuy nhiên, căng thẳng tâm lý có thể làm tăng nguy cơ gặp các cơn chóng mặt lên tới 60%.
  • [6] Medlatec - Can thiệp muộn hơn, tỷ lệ phục hồi giảm đi khoảng 40-50% và thường để lại những di chứng thần kinh vĩnh viễn không thể đảo ngược.