1 hải lý bao nhiêu dặm?

Một vĩ độ cách nhau bao nhiêu km?

Trời đất, mi hỏi câu nghe uyên bác quá làm tau chóng cả mặt. Nói cho nhanh cho nó vuông, khỏi dài dòng văn tự.

Mỗi độ vĩ độ cách nhau xấp xỉ 111 km. Cứ nhớ con số đó cho dễ, khỏi tính toán chi cho nhức đầu.

Nhưng mà mi phải hiểu vầy nè, Trái Đất của mình nó đâu có tròn vo như viên bi ve đâu. Nó hơi bẹp ở hai đầu, còn cái bụng thì phình ra như bụng ông địa á. Vì cái tướng nó eo ót không đều như vậy nên khoảng cách nó cũng xê xích chút đỉnh, chứ không thẳng đuột như đường làng nhà mi mô.

Tau ghi ra cho mi dễ nhớ nè:

• Ngay bụng ông Địa (đường Xích đạo): Chỗ này phình nhất nên một độ chỉ có 110,567 km. Đi bộ ở đây chắc tốn ít calo hơn.
• Vùng ôn đới (Chí tuyến Bắc, Nam): Khoảng cách nó nhích lên tí, cỡ 110,948 km. Xê xích có mấy trăm mét, đi bộ từ nhà qua chợ cũng chả thấy khác biệt.
• Tóp đầu tóp đuôi (hai cái Cực): Chỗ này nó bẹp dí, nên một độ vĩ độ dài ngoằng ra, tới tận 111,699 km. Lên đó mà đi lạc thì thôi rồi, đi mệt xỉu chưa qua được một độ. Tau ở Đà Lạt mát mẻ quen rồi, nghe tới là rùng mình.

Việt Nam trải dài 15 độ vĩ tuyến thì tương ứng với bao nhiêu km biết rằng cứ 1 độ có giá trị trung bình là 111 1 km?

Mi hỏi cái đó hả, vụ 15 độ vĩ tuyến. À, cái này hay đó. Nó là một cách mình hình dung cái sự trải dài của đất nước mình theo chiều Bắc Nam. Nhưng Mi biết không, con số này chỉ là một phép tính tương đối, một ước lượng thôi.

Bởi vì sao? Đơn giản là Trái Đất đâu có tròn xoe hoàn hảo đâu, nó hơi dẹt ở hai cực đó. Nên cái giá trị của 1 độ vĩ tuyến sẽ không hoàn toàn cố định mà chênh lệch nhẹ tùy vị trí.

Tuy vậy, để mình dễ hình dung thì cái con số 111,1 km/độ là giá trị trung bình chuẩn xác nhất mà mình hay dùng đó Mi. Như một quy ước chung vậy. Tau hay nghĩ, những con số này đôi khi còn kể cả câu chuyện về địa lý nữa.

Vậy nên, cứ theo phép tính mà Mi nói, và đây cũng là cách phổ biến nhất để ước lượng:

• Việt Nam trải dài khoảng 15 độ vĩ tuyến.
• Với 1 độ vĩ tuyến trung bình là 111,1 km.
• Chiều dài ước tính của Việt Nam là 15° x 111,1 km = 1666,5 km.

Nhưng mà Mi, đó chỉ là trên lý thuyết thôi nha. Khi Mi nhìn vào bản đồ, hay nhất là khi mình thực sự đi xuyên Việt, Mi sẽ thấy cái chiều dài "thực tế" trên đường bộ nó còn... dài hơn nhiều. Đường sá đâu có thẳng tắp theo vĩ tuyến đâu, phải không.

Tau có người bạn, đợt Tết rồi nó lái xe từ tận Hà Giang, chỗ cực Bắc đó, vào đến mũi Cà Mau thăm ông bà. Hơn 2000 cây số lận đó Mi. Con số 1666,5 km chỉ là đường chim bay, một cách lý thuyết.

À, sẵn đây Tau nói thêm Mi nghe về mấy cái hay ho liên quan đến chiều dài này:

• Sự đa dạng khí hậu: Cái việc trải dài qua 15 vĩ độ đó khiến khí hậu Việt Nam rất phong phú. Từ á nhiệt đới ở miền Bắc xuống cận xích đạo ở miền Nam, tạo nên bao nhiêu là cảnh quan, hệ sinh thái độc đáo.

• Giao thoa văn hóa: Không chỉ khí hậu, sự trải dài này còn tạo ra những khác biệt vùng miền rõ rệt về ẩm thực, phong tục tập quán. Thú vị lắm Mi, cứ như mỗi độ vĩ tuyến lại có một câu chuyện riêng vậy.

• Không phải là đường thẳng: Quan trọng nhất là, 1666,5 km chỉ là chiều dài theo đường kinh tuyến tưởng tượng, không tính đến địa hình phức tạp hay các đường bờ biển uốn lượn đâu nha.

1 dặm Mỹ là bao nhiêu km?

Một dặm Mỹ (1mi) bằng 1,60934 kilomet (km), hay tương đương 1609,34 mét (m).

Mi hỏi Tau một dặm Mỹ là bao nhiêu km hả? Nghe cái giọng là thấy Mi sắp lên kế hoạch trốn việc đi du lịch đâu xa lắc rồi đó! Thôi được rồi, để Tau bật mí cho Mi cái con số mà nếu đi bộ thì Mi sẽ... thở hổn hển như vừa đuổi cướp xong vậy đó.

Cái con số cụ thể, chuẩn đét không trật một li nào, thì Mi cứ nhớ vầy: 1 dặm Mỹ (mi) là 1,60934 kilomet Mi à. Hay nói hoa mỹ hơn, nó gần bằng 1609,34 mét. Nó xa hơn quãng đường từ nhà Tau tới quán cà phê Mi hay ngồi lê đôi mách chút xíu đó.

Mà nhân tiện Mi đã hỏi, để Tau nói thêm cho Mi hiểu rõ hơn về cái "dặm" này, chứ không thôi lại nhầm lẫn tốn tiền mua vé máy bay bay nhầm chỗ thì khổ:

• Dặm không chỉ có mỗi dặm Mỹ đâu nha: Có Dặm quốc tế (chuẩn 1.60934 km này Mi vừa hỏi), Dặm hàng hải (1 hải lý = 1.852 km, dùng cho tàu bè, máy bay đó), với cả Dặm La Mã cổ đại nữa. Thấy chưa, đâu phải thứ gì cũng đơn giản như Mi nghĩ.
• Nguồn gốc nghe là thấy "oai" liền: Cái tên "dặm" (mile) này vốn xuất phát từ La Mã, từ chữ "mille passus" nghĩa là "một ngàn bước". Hồi xưa người La Mã đi bộ mà đo đường bằng bước chân, nghe có vẻ hơi... chân đất nhưng mà hiệu quả ghê ha.
• Đâu đâu cũng thấy dặm: Mấy chỗ hay dùng dặm nhất là giao thông (Anh, Mỹ vẫn chuộng), hàng không, hàng hải, rồi cả trong mấy giải chạy bộ hay đua xe F1 đó. Mi coi phim thấy người ta nói "miles per hour" (dặm trên giờ) là biết rồi đó.
• Mi thử tưởng tượng xem: 1 dặm này nó xa cỡ Mi đi bộ từ nhà ra đầu ngõ lấy trà sữa về rồi vòng lại thêm lần nữa vẫn chưa hết đâu (nếu ngõ Mi không quá dài). Đi bộ thông thường mất khoảng 15-20 phút tùy tốc độ. Vừa đi vừa nghe Tau "lải nhải" chắc cũng tới.

1 dặm bằng bao nhiêu km ở Trung Quốc?

Mi hỏi 1 dặm bên Trung Quốc bằng bao nhiêu km phải không. Nè, 1 dặm Trung Quốc, nó gọi là “lý”, là đúng 0,5 kilomet. Chuẩn luôn đó, không có sai đâu. Dễ nhớ ghê, cứ chia đôi là ra.

Tự nhiên tau lại nghĩ tới dặm ở mấy nước khác. Loạn xà ngầu hết cả lên mi ơi. Mỗi nơi một kiểu, chả giống ai. Hồi xưa ông bà mình ở quê cũng tính bằng dặm mà dặm Việt Nam nó lại khác nữa chứ. Đau cả đầu.

Đây này, tau copy ra cho mi coi luôn cho tiện:

• 1 Dặm Việt Nam cũ: 0,444 kilomet. Giờ ai mà dùng nữa trời.
• 1 Dặm Đức: Tận 6,4 kilomet. Đi bộ chắc xỉu.
• 1 Dặm Scotland: 1,8073 kilomet. Lẻ thế nhỉ?

Một dặm đường là bao nhiêu met?

Đêm rồi còn hỏi Tau một dặm đường là bao nhiêu mét...

Tự nhiên nghe xong thấy lòng chùng xuống. Hơn 1600 mét... dài ghê. Chắc tại đêm nên suy nghĩ miên man. Cứ nghĩ tới con số đó là thấy mỏi chân, thấy con đường phía trước xa xôi quá Mi à. Tau nhớ hồi đi bộ ở Đà Lạt, đi có một đoạn mà thấy như cả cây số.

À mà thôi, Mi hỏi thì Tau trả lời.

1 dặm bằng 1609,34 mét.

Mà Mi biết không, dặm cũng có dặm này dặm kia chứ không phải chỉ có một loại đâu. Đang nghĩ ngợi nên Tau nói thêm cho Mi nghe luôn.

• Dặm Anh (Statute Mile): Đây là cái dặm mà Mi đang hỏi đó. Nó là đơn vị đo lường thông dụng trên đất liền ở Mỹ và Anh. Nó dài chính xác 1.609,344 mét.

• Hải lý (Nautical Mile): Cái này thì khác. Người ta dùng nó ở trên biển và trên trời, cho tàu bè máy bay á. Một hải lý dài 1.852 mét, dài hơn dặm trên bộ nhiều. Nó được tính dựa trên kinh tuyến của Trái Đất.

1 vạn dặm là bao nhiêu km?

Ui giời ơi, cái vụ "vạn dặm" này nghe như chuyện cổ tích ấy nhể! Một vạn dặm, theo đúng chuẩn "con nhà nghèo" mà tính toán ra thì nó là 10 cây số mười lần lặp lại, tức là 100 km đấy bà con ơi! Chứ cái kiểu "1 vạn = 10 km" kia chắc là nhầm lẫn "vạn" với cái "chục" rồi.

Đùa tí thôi chứ:

• 1 vạn dặm = 100 km (tính theo tỉ lệ "chân đất" cho dễ hình dung).
• Còn cái "vạn" kia là đơn vị đếm, 1 vạn = 10.000 (như kiểu mình bảo "lắm như vạn người" ấy).
• Cái ông "muôn" thì cũng ăn theo "vạn", bằng nhau tuốt, đừng nhầm lẫn nha!

Nhưng mà cái này nó hơi cũ rồi, giờ người ta toàn xài km cho nó "hiện đại". Cái "vạn dặm" chắc chỉ còn trong mấy bài hát sến súa với truyện Tàu thôi chứ ngoài đời thì "bán nhà rồi mua cái xe 100km" là hợp lý hơn nhiều.

1 dặm ngày xưa bằng bao nhiêu km?

Dặm cũ Mi hỏi. Tau giải mã. Không rườm rà.

• Dặm Trung Quốc: Tương đương 0.5 kilomet.
• Dặm Việt Nam (cổ): Ghi nhận 0.444 kilomet.
• Dặm Đức: Chuẩn 6.4 kilomet.
• Dặm Scotland: Khoảng 1.8073 kilomet.

Thêm cho Mi:

• Đơn vị cổ: "Dặm" chỉ khoảng cách, thường tính bằng bước chân hoặc quãng đường trong ngày.
• Muôn hình vạn trạng: Giá trị thay đổi tùy vùng, quốc gia. Không có chuẩn chung thuở sơ khai.
• Không phải mile: Khác biệt lớn với dặm Anh (mile) hiện đại Mi vẫn biết.
• Giờ là quá khứ: Việt Nam dùng hệ mét. Dặm cổ chỉ còn giá trị lịch sử, không thực tiễn.

1 dặm vuông bằng bao nhiêu km vuông?

Ừm, 1 dặm vuông ấy hả... nó là 2,589988 km vuông. Giờ nghĩ lại thấy cũng lạ, sao cứ phải so sánh hai cái đơn vị nó xa lạ thế nhỉ. Kiểu như... đo đạc đất đai gì đó, mà lại còn là hai thứ cách xa nhau. Không hiểu sao mình lại nhớ cái con số này rõ thế. Chắc tại đêm khuya nó cứ luẩn quẩn trong đầu.

• 2,589988 km² là con số chính xác cho 1 dặm vuông.
• Đơn vị dặm vuông (square mile) thường dùng ở Mỹ và Anh.
• Km vuông (square kilometer) thì phổ biến hơn ở nhiều nước khác.
• Trong khi đó, 1 m² chỉ bằng 0,000001 km², một con số cực kỳ nhỏ bé.
• Và 1 hecta tương đương 0,01 km².