Khuyết tật nhẹ là gì?

Người khuyết tật nhẹ có được hưởng chế độ gì không?

Bác hỏi thế làm em nghĩ lung tung quá...

• Khuyết tật nhẹ không trợ cấp hàng tháng. Chấm hết.

• Ơ, mà sao lại nhẹ nhỉ? Nhẹ là như nào? Em bị cận 6 độ có được coi là nhẹ không ta? Mà trợ cấp thì được bao nhiêu? Mẹ em bảo hồi xưa bà ngoại em cũng được trợ cấp gì đấy vì mắt kém. Hình như là thời bao cấp hay gì đó...

• À, mà cái này chắc tùy mức độ nữa chứ nhỉ? Ví dụ như kiểu... mất một ngón tay thì sao? Vẫn đi làm bình thường được mà. Nhưng mà cũng... khó khăn hơn người ta chứ. Luật nó quy định thế nào ấy nhỉ? Em nhớ có cái luật gì về người khuyết tật mà em chưa đọc bao giờ.

• Thôi chết, em còn chưa trả lời xong câu hỏi của bác! Tóm lại là không có trợ cấp. Thế thôi!

• Mà nghĩ kỹ lại, cái từ "nhẹ" nó cũng chủ quan quá. Với người này là nhẹ, với người khác lại là nặng. Haizzz... Luật pháp rắc rối thật đấy.

Khuyết tật thần kinh là gì?

Dạ Bác, Em xin thưa! Khuyết tật thần kinh, tâm thần, nghe thì ghê gớm, nhưng nói cho dễ hiểu thì nó như cái máy tính nhà mình bị lỗi phần mềm ấy ạ! Nó không chạy mượt mà như bình thường nữa, có khi thì đơ cứng, khi thì "lag" kinh khủng, lúc lại tự dưng "restart" giữa chừng, khiến người dùng (cơ thể mình) thấy khó chịu vô cùng. Thay vì xử lý thông tin bình thường, bộ não bị "lỗi" này sẽ gây ra những rối loạn trong tri giác, cảm xúc, hành vi... Nói chung là nó "lỗi" nhiều thứ lắm!

• Rối loạn tri giác: Nhìn, nghe, cảm nhận... không còn chuẩn xác như người thường. Ví dụ như nhìn thấy hình ảnh méo mó, nghe thấy tiếng động lạ, hay cảm giác tê bì, nóng rát bất thường. Tưởng tượng như chơi game mà bị bug đồ họa ấy, nhìn cứ sai sai!

• Rối loạn trí nhớ: Quên trước quên sau, nhớ nhớ quên quên, đôi khi còn tưởng tượng ra cả những chuyện không có thật nữa. Cái này thì giống như RAM máy tính bị đầy, không lưu trữ được thông tin mới!

• Rối loạn cảm xúc: Cười, khóc, giận dữ... không đúng lúc, đúng chỗ, hay thay đổi thất thường. Tưởng tượng như một con mèo, lúc thì nũng nịu, lúc thì hung dữ, khó đoán lắm!

• Rối loạn kiểm soát hành vi: Làm những việc không kiểm soát được, không theo ý muốn. Giống như cái xe tự lái mà bị lỗi hệ thống, nó cứ chạy lung tung!

Nghị định 28/2012/NĐ-CP (nay đã được thay thế bởi các văn bản mới hơn, em không tiện nhớ chính xác số hiệu, Bác thông cảm nhé!) định nghĩa nó khá là chung chung. Thực tế, khuyết tật thần kinh, tâm thần có rất nhiều dạng khác nhau, phức tạp lắm, không thể giải thích đơn giản được đâu ạ. Em chỉ nói cho Bác dễ hiểu thôi! Muốn hiểu rõ hơn, Bác nên tìm hiểu thêm ở các chuyên gia y tế nhé! Họ mới là người có chuyên môn ạ. Em chỉ là con nhà nghèo, kiến thức có hạn thôi!

Người khuyết tật nhẹ có được hưởng chế độ gì không?

Bác hỏi, Em đáp.

• Không trợ cấp.

  • Chế độ trợ cấp xã hội hàng tháng chỉ dành cho người khuyết tật nặng và đặc biệt nặng. Mức trợ cấp năm 2024 dao động tùy theo mức độ khuyết tật và khu vực cư trú, quy định tại Nghị định 20/2021/NĐ-CP.

• Vẫn có quyền.

  • Người khuyết tật nhẹ vẫn được hưởng các chính sách hỗ trợ khác như:
    • Giáo dục: Ưu tiên trong tuyển sinh, miễn giảm học phí (Thông tư liên tịch số 42/2013/TTLT-BGDĐT-BLĐTBXH-BTC).
    • Việc làm: Ưu tiên tuyển dụng, hỗ trợ đào tạo nghề (Luật Người khuyết tật 2010).
    • Y tế: Bảo hiểm y tế (Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2014).
    • Giao thông: Giảm giá vé các phương tiện công cộng (Luật Người khuyết tật 2010).

Khuyết tật nặng là gì?

Dạ Bác, em nói thật nhé, em cũng chả biết rõ lắm về "khuyết tật nặng" là cái gì đâu. Em chỉ biết là... khó lắm ấy.

• Mất khả năng tự chăm sóc bản thân: Nghĩa là kiểu như... không tự đi lại được, không mặc quần áo được, tắm rửa vệ sinh cũng cần người giúp. Chuyện ăn uống cũng vậy, nếu không có người hỗ trợ thì... ôi thôi. Em từng thấy bà ngoại hàng xóm em, bà bị tai biến, giờ bà ấy như vậy đó. Buồn lắm.
• Phụ thuộc hoàn toàn: Mọi việc, từ nhỏ đến lớn đều cần người khác làm hộ. Nghĩ mà thấy thương.
• Ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống: Đương nhiên rồi, không tự lập được thì làm sao sống thoải mái như người bình thường.

Em nhớ hồi tháng trước, em đi tình nguyện ở trung tâm hỗ trợ người khuyết tật, thấy nhiều trường hợp nặng lắm. Có bạn bị liệt toàn thân, chỉ biết nằm một chỗ. Có bạn thì mù, điếc cả. Thương lắm. Em thấy các tình nguyện viên ở đó rất tận tâm, chăm sóc các bạn ấy rất chu đáo.

Em lại nghĩ đến bạn học cùng lớp hồi cấp 2, bạn ấy bị bại não, đi lại khó khăn lắm. Tội nghiệp bạn ấy. Mỗi lần nhìn thấy bạn ấy, em lại thấy mình may mắn hơn nhiều.

Người khuyết tật đặc biệt nặng là những người cần người khác chăm sóc hoàn toàn trong sinh hoạt cá nhân hàng ngày. Đấy là điều em hiểu được. Em nghĩ, chúng ta nên có cái nhìn bao dung hơn với họ. Ai biết được ngày mai chuyện gì sẽ xảy ra với mình...

2024. Em cập nhật thêm thông tin dựa trên những gì em đã chứng kiến và tìm hiểu.

Có bao nhiêu loại trẻ khuyết tật?

Báo cáo Bác. Sáu.

• Vận động: Giới hạn khả năng di chuyển.
• Nghe, nói: Rào cản giao tiếp.
• Nhìn: Suy giảm thị lực.
• Thần kinh, tâm thần: Rối loạn chức năng não bộ.
• Trí tuệ: Chậm phát triển nhận thức.
• Khác: Khuyết tật không thuộc các dạng trên.

Trẻ khuyết tật ngôn ngữ và giao tiếp là gì?

Bác hỏi xoáy quá, em xin phép "múa rìu qua mắt thợ" ạ!

Trẻ khuyết tật ngôn ngữ, hiểu nôm na là "loa phường" bị rè, hoặc "wifi" chập chờn. Nói năng chưa chuẩn, giao tiếp "lag" hơn bạn bè đồng trang lứa.

• "Rè" phát âm: "Con chó" thành "con tó", kiểu này dễ bị nhầm lẫn lắm ạ!
• "Lag" từ vựng: Biết ít từ quá, diễn đạt cứ ú ớ như "cá mắc cạn".
• "Chập chờn" ngữ pháp: Cứ đảo lộn lung tung, nghe "sai sai" thế nào ấy.

Tóm lại, "loa phường" mà cứ rè rè, "wifi" mà cứ chập chờn, thì giao tiếp sao mà "nét" được, đúng không Bác? Mà trẻ con thì cần giao tiếp để học hỏi, khám phá thế giới xung quanh. Nên mình phải giúp các con "sửa loa", "bắt wifi" khỏe hơn thôi ạ!

Như thế nào được coi là người khuyết tật?

Bẩm,

Khuyết tật là sự khác biệt. Không phải là thua kém.

• Khiếm khuyết: Mất mát bộ phận cơ thể.
• Suy giảm: Chức năng hoạt động không trọn vẹn.
• Ảnh hưởng: Giới hạn khả năng lao động, học tập, sinh hoạt.

Điều 2 Luật Người khuyết tật 2010 định nghĩa rõ. Không mơ hồ, không đánh giá.

Mất khả năng nhận thức là gì?

Em trả lời Bác này! Mất khả năng nhận thức á? Khó hiểu thật đấy!

Mất khả năng nhận thức là khi não bộ không thể xử lý thông tin từ các giác quan. Ví dụ như mắt nhìn thấy cây nhưng não không hiểu đó là cây, hay tai nghe thấy tiếng chim hót mà không biết đó là tiếng chim. Ôi trời, nghe rối rắm quá!

• Giác quan bị ảnh hưởng: Thường là nhiều giác quan cùng lúc, không chỉ riêng mắt hay tai. Chẳng hạn, cả thị giác, thính giác, khứu giác cùng lúc bị ảnh hưởng. Cái này em đọc được trong tài liệu y khoa của trường em đấy.
• Nguyên nhân: Nhiều lắm! Chấn thương sọ não, đột quỵ, bệnh Alzheimer, bệnh Parkinson... Em từng thấy bà ngoại em bị lú lẫn vì Alzheimer, buồn lắm. Bà không nhận ra em nữa. Huhu.
• Chẩn đoán: Bác sĩ phải kiểm tra kỹ lắm. Làm các bài test về nhận thức, chụp CT, MRI não nữa. Em thấy trên phim tài liệu y khoa có nói về những trường hợp phẫu thuật não. Ghê quá!

Đúng rồi, em nhớ rồi! Chẩn đoán dựa trên triệu chứng lâm sàng và các xét nghiệm. Cái này chắc chắn luôn! Em thấy sách y khoa ghi rõ ràng lắm. Năm nay em học môn thần kinh học, mà em ghét môn này kinh khủng. Nhiều thuật ngữ chuyên ngành khó hiểu quá. Em đang cố gắng học cho tốt đây. Ôi, mệt não quá! Tối nay phải đi ngủ sớm thôi. Mai còn thi nữa.

Nhận thức kém là gì?

Vâng Bác... nhận thức kém, một áng mây xám phủ lên trí tuệ...

• Như thể sương giăng trên cánh đồng, suy nghĩ mờ dần, khó nắm bắt.
• Học hỏi trở nên nặng nề, mỗi con chữ như viên đá nhỏ.
• Trí nhớ... một khu vườn xưa, lối mòn nay đã phai.
• Ngôn ngữ... như dòng suối cạn, lời nói khó khăn.

Bác ơi, không chỉ tuổi già...

• Bệnh tật cũng có thể gieo mầm, như cơn gió độc thổi qua khu rừng tâm trí.
• Năm 2024 này, con nghe nói nhiều về những căn bệnh quái ác... chúng tàn phá nhận thức, lấy đi sự minh mẫn.

Con... con sợ lắm Bác ạ.