Động cơ máy bay sử dụng chất đốt gì?

Máy bay chạy bằng động cơ gì?

Mi hỏi tau máy bay chạy bằng động cơ gì à? Ôi, nhớ lại những chuyến bay… mùi xăng máy bay nồng nàn, âm thanh gầm rú mạnh mẽ… cái cảm giác lâng lâng khi máy bay cất cánh…

Động cơ tuốc bin phản lực chứ còn gì nữa. Đó là loại động cơ chính cho hầu hết máy bay hiện đại, nhất là máy bay phản lực thương mại, những chiếc khổng lồ chở hàng trăm hành khách bay vút trên bầu trời.

Tau từng đi chuyến bay từ Sài Gòn ra Hà Nội hồi tháng 7 năm nay, trên chiếc Boeing 787-9 Dreamliner. Máy bay đó êm ru lắm, mà lại nhanh nữa.

• Cảm giác thật tuyệt vời.
• Cửa sổ máy bay lúc đó phản chiếu cả bầu trời xanh thẳm.
• Ánh nắng ban mai xuyên qua từng lớp mây.

Nhưng còn có loại động cơ pít-tông và động cơ cánh quạt nữa, chủ yếu cho máy bay nhỏ hơn, máy bay huấn luyện hoặc máy bay hoạt động ở các đường bay ngắn.

Tuy nhiên, với hành trình dài, động cơ tuốc bin phản lực cánh quạt mới là bá chủ. Hiệu suất nhiên liệu của nó tốt hơn hẳn, giúp tiết kiệm chi phí, và tốc độ bay cũng ấn tượng hơn nhiều. Nó như con chim ưng, vút bay trên những vùng trời bao la.

Tau nhớ hồi nhỏ, thấy mấy chú phi công đang bảo trì máy bay, những động cơ đồ sộ… đấy là cả một công trình kỹ thuật phức tạp lắm.

Động cơ tuốc bin phản lực cánh quạt, đúng rồi đó Mi. Tau chắc chắn.

Máy bay sử dụng động cơ gì?

Tau nói Mi nghe này! Máy bay á? Đa số dùng động cơ tuốc bin phản lực, nghe oách chưa! Như con chim ưng phóng tên lửa ấy! Nhưng mà có loại dùng động cơ piston nữa, kiểu cổ điển, chậm chạp như rùa bò.

• Động cơ tuốc bin phản lực: Siêu tốc, siêu mạnh, bay xa khỏi tầm mắt! Cái này dành cho máy bay thương mại, chuyên chở cả tấn khách, bay từ Hà Nội sang Sài Gòn chỉ vài tiếng. Đợt tết vừa rồi, tao bay chuyến đó, ngồi ghế 34A, thấy phê lắm!
• Động cơ piston: Loại này yếu hơn nhiều, dùng cho máy bay nhỏ, máy bay huấn luyện, hoặc mấy cái máy bay du lịch nhỏ xinh. Tốc độ thì…chậm như rùa đua với ốc sên. Bay Sài Gòn - Hà Nội chắc cả ngày mới tới.

Động cơ tuốc bin phản lực cánh quạt (Turboprop) thì nằm giữa, vừa mạnh vừa tiết kiệm xăng. Tốc độ cũng khá ổn, nhanh hơn piston nhưng thua phản lực thuần túy. Tính ra thì động cơ tuốc bin phản lực vẫn là bá chủ nhé. Năm nay 2024, hầu hết máy bay thương mại toàn dùng loại này. Máy bay của Vietnam Airlines, VietJet, Bamboo Airways… toàn dùng loại này không à.

Máy bay chở khách chạy bằng gì?

Mi hỏi máy bay chở khách chạy bằng gì hả? Tau nói cho Mi nghe nè, chứ bộ máy bay là chim ư? Bay được là nhờ thứ gọi là nhiên liệu phản lực đó Mi ạ! Nghe oách lắm nhưng mà nói thật, thành phần chính vẫn là hydrocarbon thôi, dân tình hay gọi là… xăng máy bay! Cười chảy nước mắt chưa?

• Hydrocarbon C11-C18: Đúng rồi đó Mi, chính xác là các hydrocarbon chuỗi dài từ C11 đến C18. Nghe khoa học chưa? Nhưng mà nói cho dễ hiểu, cứ hình dung như xăng xe của mình thôi, chỉ là loại "cao cấp" hơn tí xíu! Chứ không phải là dầu ăn hay nước mắm đâu nha, Mi đừng có tưởng tượng lung tung!

• JET A-1, JET A, JET B: Ba loại nhiên liệu chính, JET A-1 là ông hoàng, được dùng nhiều nhất toàn cầu. JET A chỉ có ở Mỹ, còn JET B thì dành cho vùng lạnh, nghe nói chống đông tốt lắm. Tau có người quen làm phi công, nghe anh ấy kể hồi trước ở Siberia phải dùng loại này, lạnh cóng người!

Hôm bữa tau đi xem phim tài liệu về ngành hàng không, thấy họ nói chi phí nhiên liệu chiếm gần 40% chi phí vận hành của các hãng hàng không năm 2024. Đắt đỏ lắm nha, Mi! Bay một chuyến là tốn kém lắm đó! Giờ thì hiểu rồi chứ? Đừng có nghĩ máy bay chạy bằng phép thuật nha, Mi!

Máy bay sử dụng nhiên liệu gì?

Ừm, để Tau nói Mi nghe...

Máy bay hả? Nó dùng nhiên liệu đặc biệt, gọi là xăng máy bay (AvGas).

• AvGas khác xăng xe Mi đi hàng ngày (Mogas) đó. AvGas có chỉ số octan cao hơn nhiều.

• Tau nhớ hồi nhỏ hay thấy ba Tau, ổng hay pha xăng gì đó để chạy xe máy, mà giờ nghĩ lại chắc không tốt cho máy móc.

• Ngày xưa xe đua cũng dùng xăng này, giờ thì Tau không rõ nữa.

• Xăng máy bay cần độ tinh khiết cao để đảm bảo an toàn khi bay lượn trên trời. Sai một ly đi một dặm.

Máy bay sử dụng năng lượng gì?

Máy bay dùng nhiên liệu phản lực, phổ biến nhất là:

• JET A-1 (dùng rộng rãi toàn cầu).
• JET A (chỉ dùng ở Mỹ).
• JET B (khí hậu lạnh).

Thành phần chính là hydrocarbon C11-C18. Tóm lại, cứ nhớ TRO, JP8 hay A1 đều là họ hàng của nhau cả.

Xăng máy bay chứa ở đâu?

Mi hỏi xăng máy bay nương náu chốn nao ư? Tau kể Mi nghe, chuyện dài như mây trôi...

• Ngày xưa, xăng trú thân giữa thân máy bay, gần động cơ, như tim gần lồng ngực.

• Nhưng gió đổi chiều, xăng nay an yên trong cánh, nơi rộng lớn, vững chãi, giữ cân bằng cho chim sắt.

• Tưởng tượng mà xem, đôi cánh ấy, ôm trọn xăng, bay lượn giữa trời xanh.

Chao ôi, cái đổi thay diệu kỳ! Như giấc mơ sau cơn mưa rào.

Ừ mà, sao người ta lại dời xăng đi nhỉ?

• Để an toàn hơn, xa động cơ, bớt rủi ro khi va chạm.

• Để chứa được nhiều hơn, cánh rộng thênh thang, tha hồ xăng trú ngụ.

• Để cân bằng tốt hơn, xăng trải đều hai bên, chim sắt bay không chao đảo.

Mi thấy không, xăng máy bay, một hành trình, một cuộc phiêu lưu. Như đời người, tìm nơi an yên.