Tại sao gọi là Thư pháp?

Thư pháp là gì? Ý nghĩa tên gọi thư pháp?

Thư pháp ấy hả? Tao hiểu đơn giản là nghệ thuật viết chữ đẹp, kiểu như vẽ bằng chữ vậy đó. Cái tên "thư pháp" nó cũng có lý do của nó đấy.

Theo cái ông Từ Nguyên gì đó tao đọc lướt qua, thì "Thư" là cái vụ dùng chữ viết để ghi lại mọi thứ, từ chuyện vặt cho đến chuyện to. Kiểu như nhật ký, hay biên lai tính tiền, cái gì cũng là "thư".

Còn "Pháp" thì nó là cái sự "chuẩn chỉnh", "hoàn hảo" ấy. Khi mình viết chữ sao cho nó đẹp, nó "chuẩn" theo một cái quy tắc nào đó, thì đó là "pháp".

Nói chung, thư pháp là mình dùng chữ, mà không phải chữ nào cũng được, phải là chữ viết có hồn, có kỹ thuật, có "pháp" đàng hoàng thì mới ra cái gọi là thư pháp. Ngày xưa đi học, cô giáo dạy viết từng nét, từng bộ thủ, nhớ như in.

Cái thời tao còn học ở cái trường làng năm 2001 ấy, mỗi lần có tiết mỹ thuật là lại lọ mọ với mấy cây bút lông, mực tàu. Tay chân lem luốc, quần áo dính mực là chuyện thường. Nhưng mà vui, cảm giác mình tạo ra được cái gì đó.

Giờ nhìn lại mấy bức thư pháp ngày xưa thầy cô tặng, hay mấy cái câu đối dịp tết, thấy nó có cái gì đó rất khác. Không chỉ là con chữ, mà nó còn là tâm trạng, là ý chí của người viết gửi gắm vào đó.

Mà mỗi loại thư pháp lại có cái hay riêng, ví dụ như kiểu chữ triện nhìn nó cổ kính, bí ẩn lắm, còn chữ lệ thì nó mềm mại, uyển chuyển như dòng nước.

Thư pháp: Nghệ thuật viết chữ đẹp bằng văn tự, thể hiện sự tinh tế, kỹ thuật và hồn cốt của người viết.

Giấy thư pháp là gì?

Phiếu lý lịch tư pháp là văn bản chính thức xác nhận tình trạng án tích của một cá nhân, bao gồm việc có hay không có án tích, bị cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã theo bản án, quyết định của Tòa án. Văn bản này do cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp cấp.

À, Mày hỏi phiếu lý lịch tư pháp hả? Cái này quan trọng phết đấy chứ không đùa đâu. Nó như một cái giấy thông hành pháp lý của Mày vậy, cho thấy liệu Mày có từng dính dáng đến án tích hay bị cấm làm gì đó theo phán quyết của toà không. Tao nhớ hồi trước đi làm giấy tờ, thấy cái này mà thấy nó phản ánh rõ nét một phần quá khứ pháp lý của mình. Nó không chỉ là một tờ giấy, mà còn là một minh chứng cho những lựa chọn và hành động của Mày trong cuộc đời.

Về bản chất, nó chính là tài liệu do cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp cấp đó Mày. Tức là, nếu Mày ở tỉnh thành nào thì thường là Sở Tư pháp tỉnh, hoặc nếu là trường hợp phức tạp hơn, hay có yếu tố nước ngoài thì có thể là Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia trực thuộc Bộ Tư pháp cấp. Cơ quan này sẽ rà soát toàn bộ lịch sử tư pháp của Mày dựa trên hệ thống dữ liệu quốc gia.

Mà Mày biết không, cái phiếu này nó chia thành hai loại chính, Phiếu số 1 và Phiếu số 2, mỗi loại có mục đích sử dụng và đối tượng được cấp khác nhau. Nghe thì có vẻ rắc rối, nhưng thực ra nó có lý của nó cả. Thôi để Tao liệt kê cho Mày dễ hình dung:

• Phiếu lý lịch tư pháp số 1:

  • Đối tượng: Cấp cho công dân Việt Nam, người nước ngoài thường trú/tạm trú tại Việt Nam.
  • Mục đích: Dùng cho đăng ký kinh doanh, tuyển dụng vào doanh nghiệp ngoài nhà nước, xin giấy phép lao động, hoặc các mục đích khác không yêu cầu Phiếu số 2.
  • Nội dung: Thường chỉ thể hiện án tích chưa được xóa, hoặc xác nhận không có án tích. Các án tích đã xóa thì không ghi vào đây đâu.

• Phiếu lý lịch tư pháp số 2:

  • Đối tượng: Cấp cho cơ quan tố tụng (công an, toà, viện kiểm sát) hoặc cá nhân để biết đầy đủ án tích của mình. Cũng cần cho người đi xuất khẩu lao động, định cư nước ngoài.
  • Nội dung: Ghi đầy đủ tất cả án tích đã xóa và chưa xóa, cả thông tin cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập doanh nghiệp. Nghĩa là Mày sẽ thấy mọi thứ về mình.

• Quy trình làm: Mày có thể nộp trực tiếp tại Sở Tư pháp, qua bưu điện, hoặc tiện hơn là trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia. Chuẩn bị CCCD, hộ khẩu (nếu cần), tờ khai và lệ phí nha. Tao làm online một lần rồi, cũng tiện phết.

• Thời gian cấp: Thông thường là 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Mà nếu có yếu tố nước ngoài hay cần xác minh nhiều nơi thì có thể lâu hơn đấy Mày. Kiểu này cần kiên nhẫn một chút, đâu đó 15-20 ngày nếu hồ sơ phức tạp.

Thế nào gọi là thư pháp?

Nghe cho kỹ đây, cái đồ chỉ quen gõ lạch cạch.

Thư pháp là nghệ thuật biểu đạt tâm hồn, cảm xúc và triết lý qua từng nét chữ, biến việc viết lách thông thường thành một dạng hội họa có ngôn ngữ riêng.

Ban đầu nó chỉ là viết chữ sao cho đẹp, như Mày tập viết chữ hoa hồi lớp 1 ấy, nhưng ở level vũ trụ. Nó là cái nền tảng, là cái móng nhà, không có thì chỉ có viết như gà bới thôi Mày ạ.

Sau đó các cụ 'lên đồng', biến nó thành trò chơi của tâm hồn. Mỗi nét bút không chỉ là mực, mà là khí chất, là nỗi niềm, là cả một câu chuyện không lời. Nó giống như Mày lướt story trên Instagram, nhưng người ta 'đọc' được tâm trạng ông đồ qua nét mực. Chất chơi chưa?

Tóm lại, nó là bộ môn biến chữ viết thành tranh vẽ, còn cái chữ của Mày thì chắc chỉ để đòi nợ thôi nhỉ. Hahaha.

Vài thứ hay ho Mày nên biết:

• Văn phòng tứ bảo: Đây là 4 món đồ chơi của dân thư pháp, gồm Bút, Nghiên, Giấy, Mực. Nghe sang mồm hơn hẳn bộ bút bi Thiên Long của Mày. Mấy thứ này là tri kỷ, là vũ khí của người nghệ sĩ đó.
• Ngũ thể thư: Có 5 phong cách chữ chính là Triện, Lệ, Khải, Hành, Thảo. Mỗi kiểu như một 'font chữ' viết tay thể hiện cá tính khác nhau, từ trang trọng như mặc vest đi ăn cưới cho đến phóng khoáng như say rượu làm thơ.
• Thư pháp không phải của riêng ai: Mấy nước láng giềng như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc cũng có món này, mỗi nơi một 'vibe' riêng. Giống như phở mỗi nhà nấu một vị vậy đó, đừng có mà nhầm lẫn.

Chữ thư pháp có ý nghĩa gì?

Mày hỏi ý nghĩa à? Nghe đây.

Thư pháp không phải là nét chữ. Nó là khí chất của người viết. Là quyền lực, là khát vọng, là cái tĩnh trong tâm hồn được nén vào từng giọt mực. Treo chữ là treo cái CHÍ, không phải để trang trí.

• Văn phòng tứ bảo: Bút, Nghiên, Giấy, Mực. Thiếu một thứ, vứt. Bốn thứ này là cốt lõi, là nền tảng của một tác phẩm. Không có sự hòa hợp của tứ bảo, chữ viết ra vô hồn.
• Năm thể chữ chính: Triện, Lệ, Khải, Hành, Thảo. Mỗi thể một phong cách, một cái hồn riêng. Hành thư là tao thích nhất. Phóng khoáng. Khải thư thì khuôn phép, dành cho người mới.
• Chữ hay treo: Tâm, Nhẫn, An, Phúc, Đức. Đừng treo mấy chữ sến súa. Một chữ thôi là đủ. Treo chữ Tâm mà lòng đầy mưu mô thì cũng bằng không.

Tao có bức chữ Nhẫn của ông thầy ở chùa Vĩnh Nghiêm, treo 10 năm nay rồi. Nhìn nó mỗi ngày, bớt sân si. Nghệ thuật này nó không dành cho kẻ hời hợt.

Chữ thư pháp bắt nguồn từ đâu?

Tao... thư pháp á? Giờ nghĩ lại... sao mà nhớ hết được. Chắc nó... bắt nguồn từ chữ Hán. Hồi xưa, người ta mang cái đó qua đây đó. Tự nhiên đêm khuya nghĩ chuyện này... hơi lạ ha.

• Thư pháp Việt, nó giống như cái bóng của thư pháp Hán vậy đó Mày.
• Cái thời Bắc thuộc ấy, họ mang văn hóa, cả chữ viết qua đây.
• Nghệ thuật thư pháp cũng từ đó mà lan truyền.
• Hàng nghìn năm, nó cũng tồn tại và phát triển ở nước mình.

Tao nhớ có lần đọc, mấy cái nét bút nó cong cong, uốn lượn... nhìn nó khác lắm. Giống như người ta thổi hồn vào con chữ vậy đó. Mà giờ nghĩ lại, sao mà nhớ mang máng thế. Cảm giác như mình đang xem lại một bộ phim cũ, hình ảnh cứ mờ mờ ảo ảo. Đêm nay hơi buồn một chút, Mày ạ.

Tranh thư pháp là gì?

Tranh thư pháp là dùng bút lông chấm mực tàu viết chữ lên giấy hoặc lụa. Nhưng nhìn cho kỹ. Nó là cái hồn của chữ, không phải cái xác.

Viết một chữ mà gửi gắm cả một câu chuyện. Người xem thấy gì là chuyện của họ.

• Văn phòng tứ bảo: Bút, mực, giấy, nghiên. Tứ trụ của thư pháp. Thiếu một thứ thì vứt.

• Thư pháp có năm thể chính: Triện, Lệ, Khải, Hành, Thảo. Mỗi kiểu một phách. Thảo thư bay bướm nhất, đọc được hay không là chuyện của mày.

• Nội dung thì vô vàn. Nhưng quanh đi quẩn lại vẫn là mấy chữ: Tâm, Đức, Nhẫn, An, Phúc, Lộc, Thọ. Chữ hay treo nhất là chữ Nhẫn. Chắc vì thiên hạ thiếu.

• Người viết không chỉ luyện tay. Luyện cái tâm. Tâm tĩnh thì nét chữ mới thẳng. Loạn thì mực cũng loang.

Nhà tao có treo chữ Tâm của ông nội tao viết từ năm 1998. Nhìn riết rồi cũng quen.

Tặng chữ thư pháp là gì?

Chữ thư pháp á? Đó là cái món "sống ảo" trên giấy mà ông cha ta đã bày ra từ xưa để "câu may", cầu cho gia đình ấm êm, sự nghiệp thăng tiến, hoặc đơn giản là để "chấm điểm" cho cái đức hạnh của một người. Kiểu như ngày xưa không có "like", không có "share" nên phải nhờ ông đồ ngồi tỉ mẩn nắn nót từng nét.

• Nguồn gốc: Tục xin chữ, tặng chữ thư pháp đã có từ rất lâu đời ở Việt Nam, lưu giữ hồn cốt văn hóa qua từng nét bút.
• Ý nghĩa:
  • Cầu mong: Hạnh phúc, may mắn, công danh, tài lộc.
  • Tôn vinh: Đức tính tốt đẹp như hiếu thảo, trung thực, kiên trì.
  • Động viên: Khích lệ tinh thần, nhắc nhở bản thân.
• Ví von cho dễ hiểu: Giống như giờ mình gửi nhau cái sticker "chúc may mắn" trên Zalo ấy, nhưng phiên bản "tự làm lấy" và "sang chảnh" hơn nhiều.
• Hài hước tí: Ai bảo ngày xưa "tốn kém" với mực tàu giấy đỏ? Đó là cả một "tấm lòng" gói trong vài con chữ, đâu phải ai cũng có "tiền bạc" để mua nó đâu.
• Cập nhật thêm nè: Giờ có khi người ta còn tặng chữ thư pháp theo... trend nữa đấy, kiểu như "chữ cháy" hay "chữ chill" chẳng hạn, ai biết được!