Tại sao múi giờ khác nhau?

Vì sao các múi giờ trên thế giới lại khác nhau?

Anh ơi, em hiểu rồi nè! Về cơ bản thì tại Trái Đất mình tròn xoe, lại còn "tự sướng" quay mòng mòng nữa chứ, nên giờ giấc ở khắp nơi mới khác nhau.

Cứ tưởng tượng vầy nè, khi mặt trời chiếu sáng một nửa Trái Đất, chỗ đó là ban ngày, còn nửa kia chìm trong bóng tối. Thế nên, giờ ở Việt Nam mình đang là 12h trưa, thì ở Mỹ chắc đang là nửa đêm ấy.

Mà cái vụ múi giờ này còn liên quan tới kinh độ nữa đó anh. Người ta chia Trái Đất ra thành 24 múi giờ, mỗi múi tương ứng với 15 độ kinh độ. Muốn biết giờ ở đâu chính xác, cứ nhìn vào kinh độ là ra hết! Giống như hồi em đi du lịch Thái Lan tháng trước, lúc đặt vé máy bay em phải để ý vụ này để chỉnh đồng hồ cho đúng đó.

À, mà em mới nghĩ ra, mình biết múi giờ ở đâu, tức là mình biết mình đang "sống" ở đâu trên cái Trái Đất này luôn đó anh, hay thật!

Tại sao mỗi nước lại có giờ khác nhau?

Anh hỏi giờ giấc à? Khác múi giờ là do Trái Đất tự quay, mỗi kinh tuyến lệch nhau 15 độ sẽ lệch nhau 1 tiếng. Ví dụ Việt Nam mình ở múi giờ GMT+7.

• Xoay: Trái Đất xoay quanh trục, hướng về phía mặt trời thay đổi. Nên mới có ngày đêm.
• Kinh tuyến: Đường thẳng tưởng tượng nối từ cực Bắc xuống cực Nam.
• Múi giờ: Chia Trái Đất thành 24 múi, mỗi múi rộng 15 độ kinh tuyến, mỗi múi giờ chênh nhau 1 tiếng. Em ở múi giờ GMT+7, anh ở múi nào?

Múi giờ được tính như thế nào?

Anh hỏi múi giờ tính sao hả? Thực ra hồi cấp 2 em mới học bài này, giờ quên gần hết rồi, chỉ nhớ mang máng vài thứ thôi. Nhưng em vẫn cố gắng nhớ lại nha.

Múi giờ được tính dựa trên kinh tuyến gốc, kinh tuyến 0 độ ở Greenwich, Anh. Đó là Giờ Chuẩn Quốc tế (UTC). Từ đó, cứ mỗi 15 độ kinh tuyến sẽ là một múi giờ. Ví dụ, Việt Nam mình nằm ở múi giờ +7, nghĩa là nhanh hơn Giờ Quốc tế 7 tiếng. Em nhớ hồi học địa lý, cô giáo có nói, vì Trái Đất tự quay nên mới có múi giờ, nếu không cả thế giới sẽ cùng giờ với nhau. Tưởng tượng xem, buồn cười nhỉ.

Hồi đó em còn vẽ cả bản đồ múi giờ trong vở, màu mè lắm, nhưng giờ không còn nữa rồi. Em còn nhớ cái cảm giác hồi hộp khi phải tính toán múi giờ để biết giờ ở các nước khác, nhất là khi xem bóng đá World Cup, phải canh giờ xem trận đấu, phức tạp lắm. Giờ lớn rồi, chỉ cần tra Google là xong, tiện thiệt. Ôi, nhớ lại thấy thời gian trôi nhanh quá! Em nhớ rõ ràng lắm.

Câu trả lời ngắn gọn: Múi giờ được tính dựa trên kinh tuyến gốc (Greenwich) với mỗi 15 độ kinh tuyến là một múi giờ.

Khi ở thành phố Luân Đôn đang là 4 giờ thì cùng lúc đó ở thành phố Hà Nội là mấy giờ?

Anh hỏi giờ Hà Nội khi Luân Đôn 4 giờ à? Dễ ợt!

11 giờ! Nhanh như chớp, em tính trong đầu rồi, không cần máy tính siêu tốc gì cả!

• Luân Đôn múi giờ 0, Hà Nội múi giờ 7.
• Tức là Hà Nội hơn Luân Đôn 7 tiếng đồng hồ.
• 4 giờ ở Luân Đôn, cộng thêm 7 tiếng, ra 11 giờ ở Hà Nội. Đơn giản như đan rổ!

Em nói thật, cái này dễ hơn đếm số hạt gạo trong một bao gạo 5kg ấy! Thậm chí em còn tính được cả số sợi tóc trên đầu anh nữa nếu anh muốn, nhưng mà thôi, mất thời gian lắm! Đang bận xem phim hoạt hình Doraemon cơ!

À, mà hôm qua em còn mơ thấy mình đang ăn bánh mì pate ngon tuyệt cú mèo ở Quảng Bá nữa, thơm phức cả giấc mơ. Chắc mai em phải đi ăn cho đã thèm.

Tại sao Trung Quốc chỉ có một múi giờ?

Anh hỏi tại sao Trung Quốc chỉ có một múi giờ đúng không? Em thấy… cái này kỳ lạ thật đấy. Đất nước rộng lớn như vậy mà… chỉ một múi giờ duy nhất. Giống như… một tấm vải khổng lồ, trải dài từ đông sang tây, nhưng thời gian trên đó lại… cùng một nhịp đập.

• Thống nhất quốc gia: Đó là lý do chính, Anh ạ. Để quản lý dễ hơn, giống như… tất cả mọi người cùng thức dậy, cùng làm việc, cùng ăn cơm… trong cùng một thời gian.

Nghe thì đơn giản, nhưng em nghĩ sâu xa hơn… có lẽ là để… củng cố sự đoàn kết, một thứ gì đó vô hình nhưng… mạnh mẽ lắm. Như sợi chỉ đỏ xuyên suốt lịch sử, dù đất nước rộng lớn đến đâu, cũng chỉ có một nhịp điệu thời gian.

Em nhớ hồi nhỏ, bà ngoại em kể chuyện… ngày xưa, khi bà còn trẻ, đi lại khó khăn lắm… thời gian như… kéo dài hơn, khoảng cách giữa các vùng xa xôi như… một vực thẳm. Giờ Bắc Kinh… như cây cầu nối liền mọi miền đất nước… dù không phải về không gian, nhưng là về thời gian.

• Hiệu quả quản lý: Việc điều phối giao thông, thông tin liên lạc… sẽ dễ dàng hơn nhiều. Không phải lo lắng về sự chênh lệch giờ giấc giữa các vùng miền.

Em tưởng tượng xem… nếu có nhiều múi giờ, sẽ rối tung lên mất. Lịch trình làm việc, các cuộc họp quan trọng… sẽ bị ảnh hưởng rất nhiều. Chỉ cần nghĩ đến thôi đã thấy mệt rồi. Tất cả đều được quy về một múi giờ duy nhất – giờ Bắc Kinh, UTC+8.

• Tiết kiệm chi phí: Giảm thiểu sự phức tạp trong các hoạt động kinh tế – xã hội. Thường xuyên di chuyển qua các múi giờ sẽ gây ra nhiều bất tiện và khó khăn.

Nhưng em cũng thấy… có những bất tiện riêng. Ví dụ… ở phía tây, mọi người phải làm việc trong lúc trời còn tối… hay ngược lại, ở phía đông, khi mặt trời đã lặn rồi thì vẫn phải làm việc. Chỉ là… sự hy sinh nhỏ bé để đổi lấy sự thống nhất lớn lao. Em nghĩ vậy. Có lẽ, đó là sự lựa chọn của người Trung Quốc, một sự cân bằng giữa lợi ích và bất lợi.

Giờ Việt Nam gọi là gì?

Ối dồi ôi, Anh hỏi em câu này làm em tưởng Anh từ hành tinh nào mới đáp xuống ấy! Giờ Việt Nam á? Thì vẫn là Giờ Đông Dương chứ còn giờ gì nữa!

• Nghe nó cứ "oai phong lẫm liệt" như thời Pháp thuộc ấy nhờ!
• Mà nói thật, em thấy GMT+7 nó "sang chảnh" hơn hẳn.
• Chứ gọi Giờ Đông Dương, em lại nhớ đến mấy ông Tây bảnh bao cưỡi ngựa đi tuần.

Mà Anh biết không, em còn nghe đồn... À thôi, em lại lan man rồi!

Khi thành phố Luân Đô múi giờ số 0 đang là 3 giờ thì cùng lúc đó ở thành phố Bắc Kinh múi giờ số 8 là mấy giờ?

Luân Đôn 3h, Bắc Kinh mấy giờ ta? 8 tiếng chênh lệch. Ừ đúng rồi 8 tiếng. 3 + 8 = 11 giờ. Bắc Kinh 11 giờ. Đơn giản vậy mà. Hôm qua mình còn xem phim về Luân Đôn, Big Ben đẹp thật. À mà phim gì nhỉ? Hình như là Sherlock Holmes. Đúng rồi Sherlock Holmes. Bắc Kinh thì mình chưa đi bao giờ. Muốn đi Vạn Lý Trường Thành ghê. Đợt trước xem ảnh thấy hùng vĩ lắm.

• Luân Đôn: 3 giờ
• Bắc Kinh: 11 giờ
• Chênh lệch: 8 tiếng

Bắc Kinh nhanh hơn Luân Đôn 8 tiếng. Vậy là nếu bên Luân Đôn đang là buổi sáng thì bên Bắc Kinh cũng sáng rồi. À không, có khi là trưa rồi ý chứ. 11 giờ trưa rồi còn gì. Mình hay quên mấy cái múi giờ này lắm. Cứ phải tính đi tính lại. Mà tính kiểu gì cũng được, cộng trừ sao cho ra là ok. À mà Luân Đôn hình như cũng có mấy cái cung điện đẹp lắm. Lâu đài Windsor gì đó. Queen Elizabeth ở đó phải không ta? Hay là Buckingham Palace nhỉ? Quên mất tiêu rồi. Hôm nào phải google lại mới được.

• Luân Đôn: múi giờ số 0
• Bắc Kinh: múi giờ số 8
• Kết quả: Bắc Kinh 11 giờ

Mình nhớ năm ngoái có đứa bạn đi du lịch Bắc Kinh. Mua bao nhiêu là đồ về. Nghe nói đồ ăn bên đó ngon lắm. Vịt quay Bắc Kinh. Eo ơi thèm. Mà hình như bên đó cũng có món mì gì đó ngon lắm. Mì vằn thắn chăng? Hay là mì hoành thánh. Lại quên tên rồi. Thôi kệ, đói bụng quá. Đi ăn cho lành.

Theo em, khi Hà Nội múi giờ số 7 đang là 15 giờ thì Luân Đôn múi giờ 0 đang là mấy giờ?

Anh hỏi giờ Luân Đôn đúng không? Hà Nội giờ 15h, Luân Đôn chậm hơn 7 tiếng vì chênh lệch múi giờ. Vậy Luân Đôn lúc đó là 8 giờ sáng. Đơn giản mà!

• Việt Nam: Múi giờ 7
• Luân Đôn: Múi giờ 0
• Chênh lệch: 7 tiếng

Nhớ hồi mình đi du lịch Anh năm 2018, mệt muốn chết vì lệch giờ. Bay cả chục tiếng đồng hồ, đến nơi cứ như người mất hồn. Phải mất cả tuần mới quen được. Cái cảm giác cứ như bị đánh lừa ấy, cơ thể cứ muốn ngủ mà trời lại sáng choang. Buồn ngủ kinh khủng. Đêm thì lại tỉnh bơ, khổ sở vô cùng. Giờ nhớ lại vẫn thấy ám ảnh. May mà có mấy người bạn đi cùng, không thì chắc mình phát điên mất.

À, mà hồi đấy mình đi cùng gia đình. Đi tham quan nhiều nơi lắm. Lâu đài Windsor, Tháp London, Bảo tàng Anh… Tuyệt vời! Nhưng nhớ nhất là cảnh hoàng hôn trên sông Thames, đẹp nao lòng. Mình còn chụp ảnh lưu niệm nữa, giờ tìm lại xem có không.

Chênh lệch múi giờ lúc nào cũng làm mình rối tung cả lên. Mà công nhận đi du lịch nước ngoài nhiều mới biết được cái sự khó chịu của chuyện múi giờ. Năm nay mình định đi Nhật, lại chuẩn bị phải vật lộn với múi giờ đây. Híc.

Luân Đôn nằm ở múi giờ số 0 muộn hơn Nhật Bản nằm ở múi giờ số 9 mấy giờ?

Anh hỏi Luân Đôn chậm hơn Nhật Bản mấy giờ hả? Dễ ợt! Chênh lệch 9 tiếng chứ gì nữa! Nhật Bản ở múi giờ 9, Luân Đôn ở múi giờ 0, trừ đi là ra ngay. Đơn giản như đang ăn chuối vậy!

• Luân Đôn chậm hơn Tokyo 9 tiếng đồng hồ, kiểu như con rùa đua với thỏ vậy đó, chậm ơi là chậm!
• Mà nói đến chậm, hồi em đi du lịch Anh, chuyến bay cứ trễ hoài, mệt muốn chết. Máy bay chậm hơn cả rùa bò!
• Chuyến bay của em còn bị delay thêm 3 tiếng nữa, đúng là thảm họa! Tức muốn xé vé máy bay!
• Đúng rồi, nói đến múi giờ, Hà Nội thì sớm hơn Luân Đôn 7 tiếng. Em nhớ rõ lắm, vì hồi đó em phải thức khuya để gọi điện cho bà ngoại ở Anh. Bà ấy cứ than phiền em gọi khuya quá.

Thêm thông tin tí xíu cho vui: Năm ngoái em có đi Nhật Bản, thấy họ năng động lắm, khác hẳn người Anh. Tốc độ cuộc sống ở Nhật nhanh như tên lửa, còn ở Anh thì... chậm như rùa. Đúng là hai thái cực luôn!