Động Phong Nha được phát hiện khi nào?

Động Phong Nha được phát hiện năm nào? Nguồn gốc lịch sử động Phong Nha?

Cháu hỏi chú động Phong Nha phát hiện năm nào hả? Ờ thì, người dân quanh vùng biết đến từ lâu rồi, chuyện này ai cũng rõ. Nhưng mà, khảo sát bài bản ấy, chính xác là năm 1895, do Cha Cadière làm. Chú còn nhớ hồi đó thầy giáo sử kể, hình như là ông ấy ghi chép lại khá chi tiết.

Về nguồn gốc lịch sử à? Thật ra, đấy là cả một quá trình dài chứ không phải chỉ một sớm một chiều. Hang động hình thành do quá trình tự nhiên, mấy trăm triệu năm trước gì đấy, chắc lâu lắm rồi. Chú không rành lắm về địa chất, chỉ biết là có sự bào mòn của nước, đá vôi… đủ thứ.

Năm 1990, mấy chuyên gia hang động Anh quốc đến khảo sát, đấy mới là bước ngoặt lớn. Họ công bố với cả thế giới, thế là Phong Nha nổi tiếng. Chú nhớ hồi đó báo chí rầm rộ lắm, hình như có cả ảnh chụp nữa. Giờ thì, khắp nơi đều biết đến vẻ đẹp của Phong Nha rồi. Thật đấy!

động Phong Nha hình thành khi nào?

À, cháu hỏi Phong Nha hình thành khi nào hả? Khoảng 400 triệu năm trước. Cũ lắm luôn ấy cháu!

Chú nhớ hồi chú đi Phong Nha với vợ chú, cũng lâu rồi, chắc phải 5, 6 năm. Đoạn sông Son chảy qua Phong Nha đẹp mê li. Nước trong vắt, xanh ngắt một màu. Hai chú cháu đi thuyền trên sông, mát rượi. Chú còn chụp được mấy tấm ảnh đẹp lắm. Mà hình như cái máy ảnh đấy chú hỏng rồi, tiếc ghê.

• 400 triệu năm: Đấy là thời gian hình thành hang động.
• Sông Son: Con sông này quan trọng lắm, nó bào mòn đá vôi tạo ra hang động. Đá vôi mà gặp nước mưa, nước sông là dễ bị hòa tan, xói mòn lắm.
• Kiến tạo địa chất: Phong Nha nằm ở vùng địa chất phức tạp, liên quan đến cả Biển Đông cơ. Nghe người ta nói là vùng này trước đây là biển, sau này mới thành đất liền.

Chú nhớ là chú có mua mấy món quà lưu niệm bằng đá ở Phong Nha, đẹp lắm. Định tặng cho cháu mà quên mất. Lần sau chú cháu mình đi Phong Nha cùng nhau nhé! Chú thấy người ta nói Phong Nha đẹp nhất là đi bằng thuyền kayak, lần sau mình thử nhé!

Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng là di sản văn hóa gì?

Chú: Cháu hỏi Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng là di sản gì hả? À, Di sản Thiên nhiên Thế giới, chuyện này UNESCO công nhận đấy, không phải dạng vừa đâu nha!

• Công nhận kép: Hai lần luôn, không phải một lần đâu nhé. Đúng là "một công đôi việc" đúng không? Thật ra, việc này liên quan đến triết lý về sự tổng hòa, sự hài hòa giữa con người và thiên nhiên. Suy cho cùng, cái gì cũng có lý do của nó cả.
• Năm 2003: Nhấn mạnh giá trị địa chất, địa mạo. Hang động hoành tráng lắm, nhất là Sơn Đoòng, to đến mức… thôi khỏi nói, cháu tự tìm hiểu đi, chú kể cả ngày cũng không hết. Đấy, cháu thấy chưa, thiên nhiên kỳ vĩ lắm.
• Năm 2015: Thêm cả đa dạng sinh học nữa. Thực vật, động vật nhiều vô kể, quý hiếm nữa chứ. Cái này liên quan đến sự cân bằng sinh thái, vấn đề rất lớn lao. Nghĩ lại thấy, có lẽ con người cần phải trân trọng hơn nữa sự đa dạng của thiên nhiên. Chú hồi nhỏ hay đi rừng, thấy nhiều lắm.

Nghĩ đi nghĩ lại, cái này liên quan đến cả trách nhiệm bảo tồn nữa. Đấy, cháu thấy chưa? Không chỉ là vẻ đẹp đơn thuần mà còn cả ý nghĩa to lớn. Chú còn nhớ hồi nhỏ, nhà chú ở gần đó, đi chơi ở Phong Nha nhiều lắm. Tuyệt vời lắm!

Phong Nha-Kẻ Bàng do ai phát hiện?

À, cháu hỏi về Phong Nha-Kẻ Bàng à?

Chú nhớ hồi đó, Howard Limbert từ Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh, ông ấy dẫn đầu đoàn khảo sát và "khai quật" ra cái vùng đất kỳ diệu ấy vào tháng 4/1990. Coi như là "chạm tay" vào Phong Nha-Kẻ Bàng đầu tiên, đánh dấu một chương mới về khám phá hang động ở Việt Nam.

• Đoàn của Limbert không chỉ "đào" ra Phong Nha đâu, họ còn khám phá hàng loạt hang động khác, mở ra một thế giới ngầm ngoạn mục.
• Mà nghĩ lại, đôi khi khám phá ra một vùng đất mới cũng giống như khám phá ra một phần mới của chính mình vậy, cháu nhỉ?

Chú "tám" thêm tí, trước đó, người địa phương chắc chắn đã biết về Phong Nha rồi, nhưng cái công của Limbert là đưa nó lên bản đồ thế giới, biến nó thành điểm đến hấp dẫn.

Danh lam thắng cảnh Phong Nha-Kẻ Bàng ở đâu?

Cháu hỏi Phong Nha - Kẻ Bàng ở đâu hả? Ừm... để chú nghĩ đã...

Phong Nha - Kẻ Bàng ở Quảng Bình, miền Trung. Nhớ hồi nhỏ, ba chú hay kể về những chuyến đi công tác ở đó, mỗi lần về là kể chuyện mãi không thôi. Giờ nhớ lại, hình ảnh dãy Trường Sơn vẫn hiện lên rõ mồn một. Cái cảm giác hùng vĩ ấy… khó tả lắm.

• Di sản Thế giới UNESCO: Đúng rồi, UNESCO công nhận đó cháu. Chú còn nhớ năm đó, cả nhà xem tivi, báo đưa tin hoành tráng lắm.

• Giáp biên giới Lào: Phía Tây giáp Lào. Chú từng thấy ảnh chụp từ trên cao, ranh giới giữa hai nước cứ như một đường kẻ trên bản đồ vậy. Khá ấn tượng.

• Hang động: Chuyện hang động thì nhiều lắm. Chú chỉ biết đại khái thôi, nhiều hang lắm, mỗi hang một vẻ, đẹp tuyệt vời. Chắc cháu tìm hiểu thêm trên mạng sẽ hay hơn.

• Hệ sinh thái: Đa dạng sinh học lắm. Chú nghe nói có nhiều loài động thực vật quý hiếm, những thứ mà ở thành phố này hiếm thấy. Ba chú kể nhiều lắm, nhưng giờ… chú quên mất rồi. Già rồi, trí nhớ kém đi nhiều.

À, mà… năm ngoái chú có gặp lại một người bạn cũ, anh ấy từng làm hướng dẫn viên du lịch ở Phong Nha. Anh ấy kể nhiều chuyện lắm, chuyện về những người dân ở đó, về cuộc sống của họ… Nhưng mà thôi, chuyện dài lắm, khuya rồi, cháu ngủ đi nhé.

Khu Phong Nha Kẻ Bàng có một quần thể bao nhiêu hang động lớn nhỏ?

Chú ơi, hơn 400 hang nha cháu! Nhiều ơi là nhiều, nhiều như… như số lần chú bị bà mắng vì quên mua rau! Chắc phải hơn cả số hạt gạo chú ăn trong cả đời nữa là đằng khác!

• Đấy là số đã khám phá ra rồi đấy nhé, chứ chưa kể đến những hang động vẫn còn đang "ngủ ngon lành" trong lòng đất, chưa chịu lộ diện. Biết đâu mai mốt lại phát hiện thêm cả trăm hang nữa, lúc đấy thì… khổ thân mấy anh thợ khảo sát!

• Khu Phong Nha - Kẻ Bàng này to bự lắm, thuộc hệ thống hang động đá vôi cổ nhất và lớn nhất Đông Nam Á luôn nha. Cái này chú đọc trong sách, đảm bảo chính xác 100%, không sai một ly nào! Đúng kiểu "độc nhất vô nhị" luôn ý!

• Chính xác là hơn 400 hang cháu ạ. Chú còn nhớ hồi chú đi du lịch ở đó, nhìn cái bản đồ hang động mà hoa cả mắt! Nhiều đến nỗi chú tưởng mình lạc vào mê cung của chuột bạch! Thật đấy! Chú còn chụp ảnh làm kỷ niệm nữa cơ mà giờ tìm mãi không thấy! Mất tiêu rồi.

Vườn quốc gia Phong Nha Kẻ Bàng có những động vật gì?

Cháu hỏi Phong Nha - Kẻ Bàng có động vật gì à?

• Nhiều lắm. Thạch sùng, rắn lục… đấy là mới phát hiện thôi. Cái gì cũng có, từ chim muông thú vật, đến côn trùng. Nhà tôi hồi trước ở gần đó, hay bắt được mấy con kỳ nhông.

• Đang nghiên cứu. Số lượng chính xác? Chưa ai đếm hết đâu. Rừng thiêng nước độc, biết đâu có cả loài chưa từng biết đến. Năm ngoái, bác tôi thấy một con gì đó lạ lắm, to bằng con chó, lông màu cam, nhưng không biết là gì.

• Sự sống bí ẩn. Phong Nha - Kẻ Bàng sâu thẳm lắm. Cháu cứ tưởng tượng xem, cả một hệ sinh thái khổng lồ nằm dưới lòng đất, chưa ai khám phá hết. Có khi cả loài khủng long cũng có thể vẫn còn tồn tại ở đâu đó. Chỉ là chưa tìm thấy thôi.

• Tự nhiên huyền bí. Đừng trông chờ vào con số cụ thể. Mọi thứ ở đó đều hoang sơ, bí ẩn. Đấy là cái hay của nó. Thiên nhiên luôn có những điều bất ngờ.