Điểm dân cư đô thị là gì?

Điểm dân cư đô thị là gì? Định nghĩa & đặc điểm

Chào Cháu,

Điểm dân cư đô thị, nói nôm na là chỗ người ta "bu" lại sống đông đúc, san sát nhau ấy mà. Kiểu như Sài Gòn mình đó, xe cộ nườm nượp, nhà cửa ken đặc, khác hẳn mấy vùng quê chú hay về.

Đặc điểm của nó á? Thì dân cư đông đúc, chủ yếu làm mấy việc không liên quan đến đồng ruộng. Rồi đường xá, điện nước phải đầy đủ, xịn sò. Quan trọng hơn, nó phải là cái "rốn" để thúc đẩy kinh tế, xã hội phát triển. Ví dụ như khu công nghiệp Bình Dương chẳng hạn, kéo theo bao nhiêu việc làm, dịch vụ ấy chứ.

Nó là trung tâm kinh tế, văn hóa của một vùng, có thể là của cả nước, của tỉnh, huyện, thậm chí là một vùng nhỏ trong tỉnh, huyện thôi. Cái chính là nó có "vai".

Nói chung, cứ chỗ nào đông dân, kinh tế phát triển, hạ tầng ngon nghẻ thì đích thị là điểm dân cư đô thị rồi.

Đô thị là gì?

Cháu hỏi đô thị là gì hả? Ừm… Chú nhớ lại… ánh đèn vàng vọt của phố xá Sài Gòn năm 2024 cứ hiện lên… mờ ảo… như một giấc mơ.

Đô thị, đó là nơi cuộc sống dồn dập, nhộn nhịp, nhịp sống như những con sóng biển vỗ liên hồi vào bờ cát. Mùi cà phê sữa nóng pha lẫn khói xe, âm thanh ồn ào náo nhiệt. Cả một không gian rộng lớn, dày đặc người… người… người.

• Mật độ dân cư cao: Chật chội nhưng cũng đầy sinh khí. Như tổ ong vậy.
• Hoạt động kinh tế phi nông nghiệp: Chợ Bến Thành năm nay sầm uất lắm cháu ạ, buôn bán tấp nập. Nghe nói lợi nhuận kinh tế tăng cao. Ngành công nghiệp, dịch vụ đều phát triển mạnh mẽ.
• Trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế, văn hóa: Tòa nhà Bitexco, thành phố Hồ Chí Minh. Kiến trúc hiện đại, vẻ đẹp tráng lệ. Khu trung tâm sầm uất nhất thành phố.
• Vai trò thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội: Tạo công ăn việc làm cho hàng triệu người. Đóng góp lớn cho ngân sách quốc gia.

Nghĩ kỹ lại, đô thị… là sự phức tạp đan xen, sự sống sôi động. Là sự kết hợp giữa hiện đại và truyền thống. Một bức tranh sống động, mà mỗi lần nhớ lại, trong lòng chú lại thấy nao nao. Năm 2009 có Luật Quy hoạch Đô thị số 30/2009/QH12, để quản lý, phát triển đô thị bền vững. Chú còn nhớ… mà giờ thì… mờ rồi. Chỉ nhớ đại khái là vậy.

Đô thị là động lực phát triển. Đó là điều quan trọng nhất. Như một trái tim đập mạnh mẽ, thúc đẩy cả đất nước cùng tiến lên. Năm nay, kinh tế đô thị phát triển vượt bậc, tạo ra nhiều cơ hội việc làm và thu nhập cao. Thật tuyệt vời!

Điểm đô thị là gì?

Chú ơi, điểm đô thị là gì cơ à? Cháu tưởng chú biết rồi chứ! Nói cho dễ hiểu nhé, đó là nơi tập trung "dân thành phố" nhiều hơn "dân quê mùa" ấy. Nghĩa là, toàn những người làm văn phòng, kinh doanh, nghệ sĩ... chứ chẳng phải nông dân cày cấy. Hình dung giống như tổ ong vậy, nhưng thay vì ong thì là người, thay vì mật ong thì là... tiền!

• Tóm lại: Đó là khu vực tập trung dân cư phi nông nghiệp.
• Khác hẳn mấy làng quê vắng vẻ, điểm đô thị nhộn nhịp lắm, nhà cửa san sát, xe cộ tấp nập. Ôi, cứ như chợ Tết vậy! Nhưng mà Tết nào cũng Tết ấy, chứ điểm đô thị thì náo nhiệt quanh năm.
• Cơ sở hạ tầng thì khỏi phải bàn, đường sá khang trang, điện nước đầy đủ, bệnh viện trường học la liệt. Đấy, khác hẳn nhà chú ở quê, đường toàn ổ gà, điện cứ cúp liên hồi, bệnh phải đi xa cả trăm cây số.

Cơ mà, chú nhớ năm nay, thống kê của Bộ Xây dựng ghi nhận có khoảng 750 điểm đô thị trên toàn quốc đấy nhé, tăng vùn vụt so với năm trước. Thế mới thấy đất nước mình phát triển nhanh như tên lửa!

Chú hiểu chưa? Nếu vẫn chưa hiểu thì... thôi, chú cứ tưởng tượng đó là nơi mà người ta thích sống hơn là ở quê là được rồi! À, mà nhà chú ở đâu thế, cháu tìm cho chú cái điểm đô thị gần nhất, đảm bảo sướng hơn ở quê nhiều.

Dân đô thị là gì?

Dân đô thị á Cháu? Dễ hiểu lắm! Đó là những người sống trong thành phố, như ở Hà Nội chẳng hạn, trong các khu vực chính quyền gọi là đô thị. Năm nay, 2023, dân số đô thị Việt Nam tăng vọt, mình thấy rõ luôn.

• Nội thành, ngoại thành, thậm chí cả những thị trấn nhỏ xíu cũng tính vào đó hết.
• Nhớ hồi mình đi học ở Đại học Kinh tế Quốc dân, 2018 ấy, phải đi thực tế ở một huyện ngoại thành, vắng hoe nhưng vẫn thuộc dân số đô thị nha Cháu. Khổ lắm, xe cộ đi lại khó khăn, mất cả buổi chiều mới về được.

Nghị định 42/2009/NĐ-CP giải thích rõ hơn nhiều, nhưng nói chung là thế. Mình thấy người ta cứ nói nhiều về tỷ lệ dân số đô thị hoá, tăng lên từng năm. Ôi, mệt mỏi! Thành phố đông đúc quá. Bây giờ đi đâu cũng thấy tắc đường, khói bụi kinh khủng.

• Mình nhớ hồi đó, khi còn nhỏ, Hà Nội vẫn còn nhiều cây xanh, không khí trong lành hơn nhiều. Giờ khác rồi.
• Cháu nên tìm hiểu thêm trên trang web chính phủ nhé, có đầy đủ thông tin đó.

Đấy, tóm lại là thế. Cháu hiểu chưa? Cứ hỏi mình nếu chưa rõ nha.

Đô thị khác gì thành phố?

Cháu hỏi đô thị khác gì thành phố hả? Trời ơi, câu này dễ mà! Thành phố chỉ là MỘT LOẠI đô thị thôi! Đô thị rộng hơn nhiều! Nghĩ đơn giản vậy nè: Đô thị như cái ô to đùng, còn thành phố là một cái ô nhỏ xíu nằm trong cái ô to đó. Đúng không? Hehe.

• Đô thị: Bao gồm thành phố, thị xã, thị trấn. To hơn nhiều. Nhiều chức năng hơn.
• Thành phố: Chỉ là một phần của đô thị thôi.

Làm sao xác định khu vực nào là đô thị hả? Dễ ợt! Năm nay, cứ xem nó có phải là thành phố, thị xã hay thị trấn không là biết liền. Nếu là một trong ba thứ đó thì chắc chắn là đô thị rồi. Đơn giản vậy thôi! Ủa, mà sao cháu lại hỏi câu này? Cháu học Địa lý hả? Cháu học lớp mấy rồi? Cô giáo cháu khó tính không? Năm ngoái nhà chú làm mất giấy tờ nhà, đi làm lại khổ sở lắm! Phải chạy lên xuống phường cả tháng trời. Mệt muốn chết! Chú nhớ mãi.

Ôi, đúng rồi, khu chức năng đô thị nữa chứ! Mà cái đó thì phức tạp hơn nhiều, cháu đừng hỏi chú nha. Chú cũng không nhớ rõ lắm. Chỉ biết là nó liên quan đến nhiều thứ lắm, kiểu như khu dân cư, khu công nghiệp, khu hành chính… rắc rối lắm! Hồi xưa chú học Địa lý dở lắm, toàn bị điểm kém. Thôi, cháu tự tìm hiểu thêm trên mạng đi nhé. Chú đi nấu cơm đây! Tối nay ăn mì gói nha cháu. Hôm nay bận quá, không có thời gian đi chợ.

Mật độ dân số ở quần cư thành thị so với quần cư nông thôn thường như thế nào?

Cháu hỏi hay đấy! Chứ tưởng cháu chỉ biết cắm mặt vào điện thoại chứ!

Mật độ dân số ở thành thị cao hơn hẳn nông thôn, cháu ạ. Nông thôn thì thưa thớt, kiểu như ruộng bậc thang ở Sapa nhà mình ấy, cứ một người, một nhà, rộng thênh thang. Thành thị thì khác, chật chội như… tổ kiến, người chen người. Năm 2023, mật độ dân số Việt Nam trung bình là 314 người/km², nhưng ở thành phố lớn như Hà Nội hay Hồ Chí Minh, con số này chắc chắn cao hơn nhiều. Tưởng tượng xem, mỗi mét vuông phải nuôi bao nhiêu người. Khổ thân!

Quần cư là gì hả cháu? Đơn giản thôi, là nơi cư trú của con người. Tưởng tượng một đàn kiến sống trong tổ, đấy chính là quần cư rồi.

So sánh thì… dễ ợt!

• Nông thôn: Mật độ dân số thấp, hoạt động chủ yếu là nông nghiệp. Nghề nghiệp chính là làm ruộng, trồng trọt, chăn nuôi. Cuộc sống chậm rãi, bình yên. Tuy nhiên, cơ hội việc làm, tiện ích hạn chế hơn thành thị. Như nhà bác mình ở quê, cả ngày chỉ quanh quẩn với gà với vịt.

• Thành thị: Mật độ dân số cao, tập trung nhiều ngành nghề đa dạng: công nghiệp, dịch vụ,... Cuộc sống sôi động, nhiều cơ hội việc làm và tiện ích. Nhưng lại ồn ào, tấp nập và… đắt đỏ. Như nhà chú ở đây này, sáng ra phải chen chúc trên đường, tối về thì mệt nhoài.

Thế đấy, mỗi nơi có một vẻ, cháu cân nhắc kỹ nhé trước khi lựa chọn! Cháu thích sống ở đâu hơn? Thành phố ồn ào hay làng quê yên tĩnh? Chú đoán cháu thích thành phố nhỉ, cứ ôm cái điện thoại suốt ngày. Haha!