Đặc sản quảng trị là gì?

Quảng Trị có những đặc sản nổi tiếng nào đáng để trải nghiệm?

Ôi, Quảng Trị hả? Quê mình đó! Hỏi đặc sản thì nhiều lắm, ăn sập cả bụng luôn. Để mình kể cho nghe mấy món mà mình mê tít nhé.

Đầu tiên là bánh khoái. Nghe tên thì tưởng giống bánh xèo miền Nam, nhưng không phải đâu. Bánh khoái Quảng Trị nhỏ nhỏ xinh xinh, vỏ giòn rụm, nhân tôm thịt đầy đặn. Chan thêm nước mắm chua ngọt nữa thì thôi rồi, đỉnh của chóp! Nhớ hồi bé, cứ chiều chiều là mình lại chạy ra quán bà Sáu ở chợ Đông Hà để ăn, vừa rẻ vừa ngon. Giờ bà vẫn còn bán đó, ai ghé nhớ ủng hộ nha.

Rồi còn có bún hến nữa. Nghe thì bình thường, nhưng hến Quảng Trị ngọt thanh, lại được xào lên thơm lừng với sả ớt. Ăn kèm với rau sống, đậu phộng rang, da heo chiên giòn, chan thêm chút nước dùng nóng hổi nữa thì ôi thôi, ngon quên sầu. Bữa trước mình mới ăn ở quán dì Hoa trên đường Nguyễn Huệ, tô đầy ụ mà có 20k thôi.

À, còn một món nữa mà mình cực kỳ thích, đó là cháo vạt giường. Nghe cái tên là thấy lạ rồi đúng không? Sợi cháo được làm từ bột gạo, nặn hình giống như vạt giường vậy đó. Cháo nấu với thịt bằm, nấm rơm, ăn nóng hổi vào những ngày mưa thì còn gì bằng. Quán cháo vạt giường Bà Đợi ở Vĩnh Linh là nổi tiếng nhất, ai đến Quảng Trị cũng phải ghé thử.

Nói chung, Quảng Trị còn nhiều món ngon lắm. Nhưng mà mấy món mình kể trên là "must-try" đó. Nhớ ghé Quảng Trị ăn thử nha, đảm bảo không thất vọng đâu!

Cháo Vạc Giường có gì đặc biệt?

Cháo Vạc Giường ở Quảng Trị á? Ui cha, món này là một kí ức tuổi thơ ùa về luôn đó. Hồi nhỏ, mỗi lần về quê ngoại ở Gio Linh, kiểu gì bà ngoại cũng nấu cho một nồi cháo vạc giường to oạch. Cái tên nghe lạ hoắc, mà ăn thì nghiện luôn.

Cái đặc biệt á? Đầu tiên là cái tên, nghe nó cứ dân dã, buồn cười kiểu gì ấy. Rồi đến cái vị, nó không phải kiểu cháo sườn, cháo lòng mình hay ăn đâu. Cháo vạc giường nó thanh thanh, ngọt ngọt từ xương, rồi thêm chút cay nồng của tiêu xanh nữa.

Nhớ hồi đó, khoảng năm 2008, 2009 gì đó, mỗi tô cháo bà nấu có lẽ chỉ đáng giá vài nghìn bạc thôi. Giờ chắc phải mười mấy hai chục rồi, chớ hổng rẻ đâu. Quan trọng là cái hương vị đó, tìm ở Sài Gòn này khó lắm.

Bà ngoại hay ninh xương thật lâu, rồi vớt ra, xé thịt trộn với gạo, nấu thành cháo. Cái vạc giường (thực ra là bánh canh) thì bà tự nhồi bột, cán mỏng rồi cắt sợi. Ăn một miếng thấy bột gạo nó dẻo dẻo, dai dai, hòa quyện với vị ngọt của nước hầm xương, thêm chút hành phi thơm lừng, ui chao, đúng là "best Quảng Trị" luôn!

Bánh Khoái Quảng Trị khác gì bánh Khoái nơi khác?

Bánh khoái Quảng Trị á, khác biệt lắm! Nhớ hồi hè năm ngoái, ghé quán nhỏ ven đường quốc lộ 9, ăn bánh khoái với giá 30k/đĩa, cảm nhận rõ vị ngọt thơm của tôm, mực tươi rói. Nước chấm pha chế riêng, đậm đà khó tả, chua chua ngọt ngọt cay cay.

Đầu tiên là cái bánh, giòn rụm, vàng ươm chứ không dày cui như bánh xèo miền Nam. Nguyên liệu cũng khác, nhân bánh khoái Quảng Trị có thêm chắt chắt - loại sò nhỏ xíu đặc trưng ở đây. Thấy có cả giá đỗ nữa, ăn giòn giòn sần sật thích lắm.

Cách ăn cũng khác. Cuốn với rau sống, chuối chát, khế chua, đúng điệu Quảng Trị. Chứ không phải cuốn với bánh tráng như Huế hay chấm mắm nêm như Đà Nẵng. Lần đó còn gọi thêm chai nước ngọt, no căng bụng mà chưa tới 50k.

Nói chung, bánh khoái ở đâu cũng ngon, nhưng bánh khoái Quảng Trị nó có cái nét riêng khó lẫn. Cái vị quê hương chân chất, mộc mạc nó đọng lại mãi. Làm mình thèm, muốn quay lại Quảng Trị thêm lần nữa.

Bún nghệ hấp dẫn thực khách ra sao?

Bún nghệ Quảng Trị á, phải nói là cái màu vàng ươm của nó nhìn thôi đã thấy thèm rồi. Nhớ hồi tháng 7 năm ngoái, ghé quán nhỏ ven đường ở Đông Hà, ăn tô bún nghệ thập cẩm chỉ có 30 nghìn mà ngon quên lối về.

Nước dùng ngọt thanh, sợi bún mềm dai, thêm tí ruốc, chả, thịt heo luộc nữa là đúng bài. Mà cái vị nghệ thoang thoảng, không quá nồng, nó quyện vào làm cho món ăn đậm đà kiểu gì ấy.

Chứ không phải kiểu nghệ nồng gắt đâu nha, nhẹ nhàng lắm. Hôm đó còn gọi thêm đĩa ram ít, chấm mắm nêm pha chế kiểu Quảng Trị, cay cay ngọt ngọt, ăn hoài không ngán. Nghĩ lại vẫn còn thèm.

Thấy bảo nghệ tốt cho sức khỏe nữa, nên ăn bún nghệ thấy kiểu vừa ngon vừa bổ. Mấy đứa bạn mình ở Sài Gòn ra chơi, dắt đi ăn cũng khen nức nở. Bảo lần sau ra nhất định phải ăn lại.

Thịt trâu lá Trơng chế biến thế nào?

Thịt trâu lá trơng Quảng Trị á? Ờ, cái món này hồi trước mình có dịp thử ở nhà một người bạn, đúng kiểu "cây nhà lá vườn" luôn. Ấn tượng nhất là cái mùi lá trơng, nó thơm kiểu đặc biệt, không lẫn đi đâu được.

Thường thì người ta sẽ chọn phần thịt thăn hoặc bắp trâu, vì nó mềm và ít gân. Sau khi rửa sạch, họ thái thành từng miếng vừa ăn, kiểu con chì ấy. Cái quan trọng là phải ướp gia vị.

Mà gia vị ở đây không phải kiểu bột nêm, mì chính đâu nha. Phải có sả, ớt, tỏi, riềng băm nhỏ, thêm chút mắm ruốc nữa. Mắm ruốc Quảng Trị thì khỏi bàn, thơm nồng nàn. Ướp thịt khoảng 30 phút cho ngấm đều.

Lá trơng non đem rửa sạch, để ráo. Sau đó, người ta sẽ trải lá trơng ra, xếp thịt trâu đã ướp lên trên, cuộn lại rồi dùng lạt buộc chặt.

Có hai cách chế biến chính. Một là nướng trên than hoa. Hai là hấp cách thủy. Nướng thì thơm hơn, nhưng dễ bị khô nếu không canh lửa cẩn thận. Hấp thì giữ được độ ngọt của thịt và mùi thơm của lá.

Mình thấy nhà bạn mình hay hấp hơn, tầm 45 phút là thịt chín mềm. Khi ăn, gỡ lạt, bày ra đĩa. Thịt trâu mềm, ngọt, thơm mùi lá trơng, cay cay của ớt, đậm đà của mắm ruốc. Ăn kèm với bánh tráng và rau sống thì hết sẩy! Nói thật, nghĩ lại thôi mà mình đã thấy thèm rồi đó.

Đặc sản Quảng Trị còn món nào khác?

À, Quảng Trị ngoài bánh bèo, bánh khoái, nem lụi… mà ai cũng biết ấy, thì mình thấy còn có cá Anh Vũ kho tộ ngon tuyệt cú mèo! Lần trước mình đi công tác tháng 5 năm ngoái, ghé một quán nhỏ ở gần cầu Hiền Lương, giá cả phải chăng lắm, tầm 70k một đĩa thôi. Cá tươi lắm, thịt chắc, kho vừa miệng, ăn với cơm nóng thì hết sảy. Mình mê món này luôn ấy.

Rồi còn có cháo cá nữa, nhưng mà phải là cháo cá Lệ Thủy mới đúng bài. Mình ăn hồi hè năm trước, ở một quán ven đường, nhớ mang máng là 40k một tô đầy ụ. Nước dùng ngọt thanh, cá thì mềm, chấm với rau sống, ngon bá cháy. Khác hẳn với mấy chỗ khác mình từng ăn.

Đặc biệt nữa là các loại mắm, mình thích nhất là mắm cá cơm. Mặn mà, thơm lừng, chấm với rau luộc hay bún đều tuyệt. Hồi tháng 10 mình mua ở chợ Đông Hà, một chai to đùng chỉ có 30k. Về nhà, cả nhà mình đều khen nức nở. Quảng Trị đúng là thiên đường ẩm thực mà!

Thôi, nói đến đây là mình thèm rồi. Phải kiếm dịp quay lại Quảng Trị mới được. Còn nhiều món mình chưa kịp khám phá nữa cơ.

Ẩm thực Quảng Trị phản ánh điều gì?

Nói về ẩm thực Quảng Trị, mình thấy nó mộc mạc, giản dị lắm. Giống như con người nơi đây vậy, chân chất, ít màu mè. Như món bánh đúc rau câu chẳng hạn, chỉ là bột gạo với rau câu thôi mà sao ăn ngon đến lạ.

Mình nhớ hồi tháng 7 năm ngoái, ghé quán nhỏ ven đường quốc lộ 9, ăn một bát bánh đúc rau câu nóng hổi giữa trời se lạnh. Có 15 nghìn thôi mà no căng bụng. Cái vị thanh mát của rau câu hòa quyện với vị béo ngậy của bột gạo, thêm chút nước mắm ớt cay cay, đúng là nhớ mãi.

Nó thể hiện cái sự cần cù, chịu khó của người dân. Đất Quảng Trị khô cằn, sỏi đá nhiều, nên ẩm thực cũng ít cầu kỳ, tận dụng những nguyên liệu sẵn có. Mà lại ngon.

Mình nghĩ nhiều người cứ nghĩ Quảng Trị toàn kẹo cu đơ, bánh khoái. Nhưng thực ra còn nhiều món khác nữa, như ram, cháo bột, canh cá tràu… đều ngon cả. Mỗi món đều mang một hương vị riêng, đậm đà cái tình quê.

Hồi mình đi Trường Sơn, có ăn cơm nắm muối vừng với đồng đội. Đơn giản vậy thôi mà thấy ngon hơn bất cứ sơn hào hải vị nào. Chắc là do cái tình, cái nghĩa lúc đó. Giờ nghĩ lại vẫn thấy xúc động.

Ẩm thực Quảng Trị không chỉ là ăn no, mà còn là ăn cả cái tình, cái nghĩa của người dân nơi đây.