Ngải cứu còn gọi là gì

Ngải cứu còn được gọi là những tên gọi nào khác?

À, ngải cứu á? Cái thứ lá xù xì, mùi nồng nồng ấy hả? Ngoài ngải cứu ra thì còn gọi là ngải diệp nữa. Nghe cũng… kiểu cách hơn chút. Hình như hồi xưa bà mình còn gọi là cây thuốc cứu nữa kìa. Chắc tại nó được dùng để cứu bệnh á. Ừm, hồi bé mình hay bị cảm, bà toàn giã ngải cứu với gừng rồi xoa lên người cho ấm. Nóng kinh khủng, mà cũng hiệu nghiệm phết chứ. Chắc nhờ vậy mà giờ mình ít ốm vặt. Nghe người ta nói có chỗ còn gọi là ngải dại nữa… chắc do nó mọc hoang nhiều. Mà hồi xưa nhà mình cũng trồng, bờ rào toàn ngải cứu, hoa vàng vàng bé tí xíu. Có lần mình còn hái hoa chơi, bị mẹ mắng cho te tua vì làm rụng hết hoa, hihi. Nói chung là tùy vùng, tùy người mà có tên gọi khác nhau ấy mà. Đại loại là quanh quẩn mấy cái tên na ná nhau thôi. Giống như… à mà thôi, không liên quan lắm. Ngải cứu, ngải diệp, ngải dại, cây thuốc cứu… nhớ được nhiêu đó thôi. À hình như còn cái tên gì nữa mà giờ quên béng mất rồi.

Ngải cứu còn được gọi là cây thuốc gì?

Ngải cứu, ngoài cái tên quen thuộc đó, còn được biết đến với rất nhiều tên gọi khác nhau tùy thuộc vào vùng miền và dân tộc. Tôi từng tìm hiểu khá kỹ về loại cây này khi làm một bài báo về y học cổ truyền, nên nhớ khá rõ một số tên gọi. Ở miền Bắc, người ta thường gọi ngải cứu là cây "ngải diệp", "cỏ ngải". Tên gọi này nhấn mạnh vào đặc điểm lá của cây, thể hiện sự mềm mại và hương thơm đặc trưng. Trong một số sách cổ về dược liệu, tôi thấy ngải cứu còn được ghi chép với tên "ai thảo", thể hiện sự tôn trọng và coi trọng giá trị chữa bệnh của nó. Đặc biệt, một số dân tộc thiểu số ở vùng núi phía Bắc gọi ngải cứu với những tên gọi khác, mang đậm dấu ấn văn hóa của họ, tuy nhiên tôi không nhớ chính xác những tên gọi đó vì thông tin này nằm rải rác trong nhiều tài liệu chuyên sâu, khó tổng hợp lại. Tuy nhiên, dù gọi bằng tên gì đi nữa, thì công dụng làm thuốc của ngải cứu vẫn được công nhận rộng rãi trong y học cổ truyền Việt Nam cũng như nhiều nền y học phương Đông khác. Ngải cứu được sử dụng nhiều trong các bài thuốc trị đau nhức, thấp khớp, và một số bệnh phụ khoa. Tóm lại, "ngải diệp" và "ai thảo" là hai tên gọi khá phổ biến mà tôi nhớ rõ ràng.

Tên gọi khác của ngải cứu trong dân gian là gì?

Ngải cứu hả? À cái lá xù xì, mùi nồng nồng ấy. Ngoài chợ hay gọi là "ngải diệp" thì phải... Nghe hơi sách vở. Còn bà ngoại mình thì toàn gọi "cứu" thôi, kiểu như "Ra vườn hái nắm cứu về xông cho đỡ cảm" ấy. Mà nghe đâu có chỗ gọi là "nhả ngải" nữa cơ. Hồi bé mình bị ho, bà toàn giã cứu với gừng rồi chưng lên cho uống, kinh khủng lắm. Giờ ngửi thấy mùi vẫn còn sợ. Nói chung, mỗi vùng một kiểu, nhà mình thì hay gọi là "lá ngải" cho tiện. Mà hồi đấy, bà còn bảo ngải cứu trừ tà ma được nữa chứ, treo trước cửa nhà ý. Không biết thực hư thế nào, nhưng chắc là do mùi nó nồng quá, ma quỷ ngửi không chịu được? Chứ nhà mình treo quanh năm suốt tháng mà có thấy ma mãnh quỷ quái gì đâu. Còn nghe người ta bảo ngải cứu còn gọi là "thảo dược cứu sinh", "thần dược"... nghe cứ ghê ghê. Chắc tại nó có nhiều công dụng tốt cho sức khỏe đấy, chứ cái mùi nó thì... đúng là "cứu" thật, "cứu" khỏi bệnh tật ý. À mà hình như có người gọi là "ngải dại" nữa hay sao ấy, không nhớ rõ lắm. Mà thôi kệ, nhiều tên gọi quá cũng loạn hết cả lên. Quan trọng là biết nó là cái gì là được rồi.

Ngoài ngải cứu, cây này còn tên nào khác không?

Cây ngải cứu hả? Trời ơi, nhiều tên lắm luôn á chứ. Nhớ hồi xưa bà mình hay gọi là cây thuốc cứu, nghe nó kiểu thần thánh thế nào ấy. Rồi hình như còn nghe ai gọi là ngải diệp nữa. Nghe nó kiểu văn vẻ, cổ điển làm sao. Mà thiệt, cái lá nó cũng giống hình cái diệp thiệt mà. Chắc tại hồi xưa toàn thấy trong mấy bài thuốc đông y thôi á, chứ bây giờ ít thấy ai dùng tên này lắm. Hình như còn ai gọi là cây artemisia nữa thì phải, nghe tây tây kiểu gì. Chắc là tên khoa học. Chứ bình thường mình cứ ngải cứu là mọi người hiểu liền à. À mà, có lần đi chơi đâu đó ở miền Trung, nghe người ta gọi là cây ngải dại nữa. Chắc do nó mọc hoang nhiều quá nên gọi vậy. Mà nói chung á, tùy vùng miền á. Giống như hồi đó mình ở quê, toàn gọi là cây ngải cứu thôi. Lên thành phố nghe người ta gọi đủ kiểu, kiểu hoa mắt chóng mặt luôn á. Mà thôi kệ, gọi sao cũng được, miễn hiểu là được rồi. Quan trọng là cái mùi hăng hăng đặc trưng của nó thôi à, hửi cái là biết liền. Mình nhớ hồi bé bị cảm, bà hay giã nát ra xoa lên người, nóng ran lên, mà cũng hiệu nghiệm phết đấy chứ. Giờ lớn lên rồi, toàn thấy người ta dùng làm bánh, nấu xôi, ôi chao, thơm nức mũi. Nghĩ lại thấy thèm.

Người ta thường gọi ngải cứu với tên gì khác nữa?

Ngải cứu à? Ừm, để tôi nghĩ xem... Ngoài cái tên ngải cứu mà ai cũng biết, hình như người ta còn gọi nó là "cỏ linh mao" hay "ngải diệp" nữa thì phải. Mà thực ra, tôi thấy mỗi vùng lại có một cách gọi khác nhau ấy chứ, không thống nhất đâu.

Hồi bé, bà tôi hay hái ngải cứu sau vườn để nấu trứng rán cho tôi ăn, bà bảo ăn cái này là "bổ máu", "giải cảm". Lúc đấy tôi bé tí, có biết gì đâu, chỉ thấy nó hơi đắng đắng, nhưng mà bà nấu thì vẫn cứ phải ăn thôi hehe. Bà hay gọi nó là "rau ngải", nghe cũng thân thương phết.

Nhưng mà, đấy là ở quê tôi thôi nhé. Lên thành phố, tôi thấy mấy cô bán rau ngoài chợ toàn gọi là "ngải cứu" hết, chắc do người ta quen rồi. Với cả, chắc tại cái tên "ngải cứu" nghe nó... "chính thống" hơn ấy nhỉ? Kiểu như là ai cũng biết, khỏi cần giải thích nhiều ấy. Mà bạn hỏi cái này làm gì thế? Tự nhiên tôi lại nhớ bà ghê... Chắc cuối tuần này phải về quê thăm bà mới được. À mà thôi, lan man quá rồi, quay lại câu hỏi của bạn đây. Tóm lại là, ngoài ngải cứu ra, người ta còn gọi nó là cỏ linh mao, ngải diệp, hoặc rau ngải (tùy vùng miền) nhé!

Ngải cứu có tên khoa học là gì?

Ngải cứu hả? Cái lá mà mẹ hay bắt mình ăn để...chữa đau bụng với lại "bổ máu" cho da dẻ hồng hào ấy hả? Thiệt tình, hồi nhỏ ghét cay ghét đắng cái mùi của nó, đắng nghét! Nhưng giờ lớn rồi, ngẫm lại thấy đúng là có tác dụng thật, nhất là mấy hôm "đèn đỏ" í.

Mà tên khoa học của nó hả? Để mình nhớ xem... hình như là Artemisia vulgaris thì phải. Ờ, mình nhớ là có chữ Artemisia, vì hồi đó hay đọc mấy truyện thần thoại Hy Lạp, thấy tên nữ thần Artemis cũng bắt đầu bằng chữ đó. Chắc có liên quan gì đó không ta? Mà thôi kệ, quan trọng là nhớ được cái tên khoa học rồi!

Để coi, Artemisia vulgaris...nghe "sang chảnh" hẳn ra, chứ cứ gọi ngải cứu nghe quê quê kiểu gì ấy! Giống kiểu mình hồi bé cứ đòi ăn "spaghetti" thay vì mỳ Ý vậy đó, haha.

Ngải cứu còn được biết đến với những tên gọi địa phương nào?

Chào bạn,

Ngải cứu là một loại cây quen thuộc, được sử dụng nhiều trong ẩm thực và y học cổ truyền Việt Nam. Ngoài tên gọi phổ biến là "ngải cứu", ở các vùng miền khác nhau, nó còn được biết đến với những tên gọi địa phương rất thú vị:

• Miền Bắc: Người dân ở một số vùng gọi ngải cứu là ngải diệp hoặc cứu ngải.
• Miền Trung: Tại một số địa phương, ngải cứu còn có tên gọi là ngải xanh hoặc ngải thuốc.
• Miền Nam: Ở miền Nam, cây ngải cứu đôi khi được gọi đơn giản là cây ngải.

Ngoài ra, trong tiếng Hán Việt, ngải cứu còn được gọi là ngải hao.

Việc một loại cây có nhiều tên gọi khác nhau tùy theo vùng miền là điều khá phổ biến ở Việt Nam. Điều này phản ánh sự đa dạng văn hóa và ngôn ngữ của đất nước ta. Bản thân mình thấy rất thú vị khi tìm hiểu về những tên gọi địa phương này, nó giúp mình hiểu hơn về cách người dân địa phương gắn bó và sử dụng cây ngải cứu trong đời sống hàng ngày.