Bánh bèo là gì?

Bánh bèo là món ăn như thế nào, có nguồn gốc từ đâu và được chế biến ra sao?

Bánh bèo á? Nhỏ nhỏ xinh xinh, trắng trắng, nhìn là thấy cưng rồi. Như cái chén con con vậy đó. Mà sao gọi là bánh bèo nhỉ? Chắc tại nó mỏng manh, dễ vỡ như… à mà thôi. Mình nhớ hồi bé hay được bà dẫn đi ăn bánh bèo ở chợ. Một dĩa đầy ú ụ, xếp lớp lớp trông thích mắt lắm. Chan nước mắm lên, thêm tóp mỡ nữa là hết sẩy. Ừm, nhớ hồi đó còn xin thêm bà chén nữa cơ. Bây giờ nghĩ lại thấy thèm.

Hình như bánh bèo có gốc từ Huế thì phải? Nghe nói ở đó người ta làm bánh bèo cầu kì lắm, nào là nhân tôm chấy, thịt bằm,… Có lần mình xem trên tivi thấy họ đổ bột vào cái chén nhỏ xíu, hấp lên, rồi mới thêm nhân. Chứ ở quê mình thì đơn giản hơn nhiều. Đổ bột gạo pha loãng vào chén, hấp chín là xong. Quan trọng là nước mắm. Nước mắm phải ngon, pha chua chua ngọt ngọt cay cay mới đúng bài. Mà tóp mỡ cũng phải giòn rụm nữa. Chứ tóp mỡ bị ỉu là mất ngon liền.

À còn cái bột bánh nữa. Mình thấy có người dùng bột gạo, có người lại pha thêm bột năng cho dai. Nhà mình thì chỉ dùng bột gạo thôi. Ngâm gạo cho mềm rồi xay ra, pha với nước. Mà phải canh nước cho chuẩn, không đặc quá cũng không lỏng quá. Đặc quá thì bánh cứng, lỏng quá thì bánh bèo… bèo nhèo thiệt. Mình nhớ mẹ mình còn cho thêm tí muối vào bột nữa. Chắc cho đậm đà hơn á. Nói chung là tuỳ mỗi nhà có bí quyết riêng. Giống như nhà mình, tóp mỡ lúc nào cũng tự làm, không mua sẵn ngoài chợ. Phi lên thơm nức cả nhà. Nhiều khi chỉ cần ngửi mùi tóp mỡ thôi là đã thèm ăn bánh bèo rồi.

Bánh bèo là món bánh như thế nào?

Bánh bèo ấy à? Ôi, nói đến bánh bèo là mình lại nhớ hồi nhỏ, bà ngoại mình hay làm lắm. Mùi lá dứa thoang thoảng, quyện với cái vị béo ngậy của bột gạo, êm dịu vô cùng. Nói chung là… ngon! Không phải ngon kiểu "dễ ăn" đâu nha, mà là ngon kiểu "ghiền", kiểu nhớ mãi không quên.

Hình dung xem nào, bánh nhỏ xíu, trắng phau, nhìn thôi đã thấy thích rồi. Cái khuôn nhỏ xinh, làm bằng gì ấy nhỉ, mình không nhớ rõ lắm, nhưng chắc là đất nung. Bà mình hay đổ bánh mỏng thôi, chứ không dày cộp như mấy chỗ bán ngoài đường. Mà bánh bà làm, ăn kèm với nước chấm ngon tuyệt cú mèo! Nước chấm pha kiểu gia truyền, chua chua ngọt ngọt, mặn mặn, có khi còn thêm tí tóp mỡ nữa, béo ngậy vô cùng.

Mình nhớ có lần đi ăn ở một quán nào đó, bánh bèo dày cộp, ăn ngán lắm, nước chấm cũng nhạt nhẽo. Thế mới thấy, bánh bèo ngon hay dở, phụ thuộc rất nhiều vào tay nghề người làm, và cả nguyên liệu nữa. Bánh bà mình làm, ngon hơn cả mấy chỗ bán đắt tiền ấy chứ. Đơn giản vậy thôi, nhưng mà ngon khó tả. Tóm lại, bánh bèo là món bánh nhỏ xinh, mềm mại, vị thanh thanh, ăn kèm nước chấm ngon tuyệt, để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng mình.

Bánh bèo thường ăn kèm với những gì?

Ôi trời, hỏi về bánh bèo à? Cái này thì tớ rành nè. Bánh bèo, một món ăn mà nghĩ tới thôi là đã thấy thèm rồi á. Mà mọi người biết không, mỗi vùng miền lại có cách ăn bánh bèo khác nhau đó nha.

Ở miền Trung, đặc biệt là Huế quê tớ, bánh bèo thường được ăn kèm với da heo chiên giòn tan, chà bông tôm (cái này mới gọi là "chuẩn Huế" nè!), hành phi thơm lừng, và không thể thiếu nước mắm ớt tỏi chua ngọt, đậm đà. Có khi người ta còn cho thêm tóp mỡ nữa, ăn béo ngậy hết sẩy. Mà phải nói là cái nước mắm á, nó quyết định tất cả đó mọi người. Nước mắm ngon thì bánh bèo mới "lên hương" được.

Còn nhớ hồi bé, tớ hay lẽo đẽo theo bà ngoại ra chợ. Bà hay mua bánh bèo chén ở một gánh hàng quen. Ngồi xổm bên gánh hàng, hít hà cái mùi thơm của bánh, của chà bông, rồi bà chan cho một muỗng nước mắm... ui, cái cảm giác đó tới giờ tớ vẫn nhớ như in.

Ra ngoài này, tớ thấy nhiều chỗ bán bánh bèo người ta ăn với tôm cháy, đậu xanh đánh, rồi cả mỡ hành nữa. Nghe thì có vẻ lạ, nhưng ăn cũng ngon phết á! Thật ra, tớ nghĩ cái gì ăn kèm với bánh bèo cũng được, miễn là hợp khẩu vị của mình thôi. Quan trọng là cái bánh nó phải dẻo, mềm, mà lại không được nát. Ăn một miếng bánh, chan thêm chút nước mắm, rồi gắp thêm miếng da heo giòn rụm... chao ôi, nghĩ tới thôi là tớ lại muốn chạy đi mua bánh bèo ăn liền á!

Nói chung là, bánh bèo ăn với gì cũng ngon, nhưng với tớ, bánh bèo mà thiếu da heo chiên giòn với chà bông tôm thì coi như "mất gốc" luôn đó. ha ha!

Cách làm bánh bèo đơn giản tại nhà?

Ôi bánh bèo, nhắc đến là thèm thuồng! Mình cũng hay làm bánh bèo ở nhà lắm, vừa ngon vừa đảm bảo vệ sinh nữa. Mình chia sẻ cách làm đơn giản mà mình hay áp dụng nhé:

Nguyên liệu:

• Bột gạo: 200g (chọn loại bột gạo ngon, bánh sẽ dai hơn)
• Bột năng: 50g (bột năng giúp bánh trong và có độ dẻo)
• Nước: 400ml (tỉ lệ này mình thấy vừa vặn, bạn có thể điều chỉnh chút xíu nếu thích bánh mềm hoặc dai hơn)
• Muối: 1/2 muỗng cà phê

Cách làm:

1. Trộn bột: Trộn đều bột gạo, bột năng và muối trong một cái tô lớn. Sau đó, từ từ đổ nước vào, khuấy đều cho bột tan hết, không bị vón cục. Để bột nghỉ khoảng 30 phút cho bột nở.
2. Chuẩn bị khuôn: Mình thường dùng chén nhỏ hoặc khuôn nhôm để hấp bánh. Quét một lớp dầu ăn mỏng vào lòng chén để bánh không bị dính.
3. Hấp bánh: Đặt nồi hấp lên bếp, đun sôi nước. Khi nước sôi, múc từng muỗng bột vào chén (lượng bột tùy thuộc vào kích cỡ chén của bạn, đổ khoảng 2/3 chén là vừa). Xếp các chén bánh vào nồi hấp, đậy nắp lại và hấp khoảng 7-10 phút, hoặc đến khi bánh trong là chín.
4. Lấy bánh ra: Khi bánh chín, gắp các chén bánh ra khỏi nồi. Để bánh nguội bớt rồi dùng dao mỏng lách nhẹ xung quanh thành chén để lấy bánh ra.

Nước mắm:

• Nước mắm ngon: 3 muỗng canh
• Đường: 2 muỗng canh
• Nước cốt chanh: 1 muỗng canh
• Tỏi ớt băm: Tùy khẩu vị

Pha tất cả các nguyên liệu trên vào một cái chén, khuấy đều cho đường tan hết. Nêm nếm lại cho vừa khẩu vị.

Ăn kèm:

Bánh bèo ăn ngon nhất khi còn nóng. Mình thường ăn kèm với tóp mỡ, da heo chiên giòn, hành phi và nước mắm pha. Ngoài ra, bạn có thể thêm chà bông hoặc tôm cháy tùy theo sở thích.

Mẹo nhỏ:

• Để bánh bèo được trắng và trong, bạn có thể thêm một chút nước vôi trong vào bột. Tuy nhiên, nếu không quen, bạn có thể bỏ qua bước này.
• Nếu không có khuôn, bạn có thể hấp bánh trong dĩa lớn. Sau khi bánh chín, dùng dao cắt thành miếng vừa ăn.

Chúc bạn thành công và có món bánh bèo thật ngon tại nhà nhé! Mình hay tìm công thức trên trang Khám phá (kenh14.vn) để làm theo đó. Bạn có thể tham khảo thêm nhiều công thức khác trên mạng nữa nha.

Nguồn gốc và ý nghĩa tên gọi bánh bèo?

À, bánh bèo đúng là món ăn dân dã mà ai cũng mê mẩn nhỉ! Về nguồn gốc tên gọi thì thú thật là chưa có tài liệu chính thống nào khẳng định chắc chắn cả. Tuy nhiên, có một số giả thuyết được nhiều người đồng tình.

Người ta cho rằng cái tên "bánh bèo" xuất phát từ hình dạng của nó. Chiếc bánh nhỏ xinh, trắng muốt, úp lõm xuống trông giống như lá bèo nổi trên mặt nước. Thêm vào đó, cách làm bánh cũng khá đơn giản, mộc mạc, dân dã như chính hình ảnh cây bèo bình dị ngoài đồng. Vì vậy, cái tên "bánh bèo" nghe vừa dễ thương lại vừa gần gũi, dễ đi vào lòng người.

Một ý kiến khác lại liên hệ tên gọi bánh bèo với tính cách con gái Huế xưa. Người Huế nổi tiếng dịu dàng, e ấp, kín đáo. Chiếc bánh bèo nhỏ nhắn, trắng trong, được dọn ra với số lượng nhiều, ăn từng chút một, cũng mang nét gì đó thanh lịch, nhẹ nhàng, khiến người ta liên tưởng đến hình ảnh những cô gái Huế duyên dáng, đoan trang. Giống như khi thưởng thức bánh, cần sự tỉ mỉ, chậm rãi, tinh tế.

Dù chưa có câu trả lời chính thức về nguồn gốc tên gọi, nhưng nhìn chung, cái tên "bánh bèo" rất phù hợp với hình dáng, cách làm và cả văn hóa ẩm thực của người Việt. Nó không chỉ là một món ăn ngon mà còn mang trong mình những giá trị văn hóa, tinh thần rất riêng. Mỗi khi nhắc đến bánh bèo, tôi lại nhớ về hương vị quê hương, nhớ về những điều bình dị, thân thương.