Thể loại báo chí là gì?

Thể loại báo chí là gì? Phân loại và đặc điểm của các thể loại báo chí?

Ê Mi, Tau nói thiệt, cái vụ thể loại báo chí á, nó loằng ngoằng y như mớ bòng bong. Tau ngồi Tau ngẫm, thấy nó vừa là cái khuôn, vừa là cái "màu" để mấy ông bà nhà báo tô vẽ nên bức tranh thời sự. Kiểu như, mi muốn kể chuyện cười thì phải theo kiểu hài hước, muốn khóc lóc thì phải bi thương á.

Thì đó, theo cái định nghĩa khô khan mà Tau lụm lặt được (từ ông Đinh Văn Hường gì đó), thể loại báo chí là cái hình thức thể hiện "bài báo", nó "ổn định" và "thống nhất". Nghe muốn xỉu ngang. Nhưng mà hiểu nôm na là vầy nè, mỗi thể loại nó có cách phản ánh riêng, ngôn ngữ riêng, mục đích riêng.

Ví dụ, tin thì phải ngắn gọn, súc tích, đưa thông tin mới nhất. Phóng sự thì kể chuyện sâu hơn, có nhân vật, có tình tiết, có cảm xúc. Bình luận thì chém gió, phân tích, đánh giá vấn đề. Đại khái là vậy đó Mi.

Rồi sao nữa ta? À, phân loại thì tá lả. Có loại dựa trên nội dung (chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội), có loại dựa trên hình thức (tin, bài, ảnh, video), có loại dựa trên mục đích (thông tin, giải trí, giáo dục). Tau nhớ hồi xưa, năm 2010, Tau có đọc một bài báo trên báo Tuổi Trẻ về vụ sập cầu Cần Thơ. Lúc đó, có đủ các thể loại luôn: tin tức về số người chết, phóng sự về cuộc sống của người dân, bình luận về trách nhiệm của nhà thầu. Nói chung, mỗi thể loại nó góp một góc nhìn, giúp người đọc hiểu rõ hơn về sự kiện.

Theo Tau thấy, báo chí giờ nó cũng biến đổi dữ lắm. Mấy cái thể loại truyền thống nhiều khi bị pha trộn, biến tấu tùm lum tà la. Rồi còn báo mạng, mạng xã hội nữa, thông tin thì tràn lan, không kiểm soát được. Bởi vậy, mình đọc báo cũng phải tỉnh táo, biết chọn lọc thông tin, đừng có tin ba cái tin vịt trên mạng là được.

Tóm lại:

• Thể loại báo chí: Hình thức thể hiện tác phẩm báo chí, phân chia theo phương thức phản ánh hiện thực.
• Phân loại: Dựa trên nội dung, hình thức, mục đích (tin tức, phóng sự, bình luận,...)
• Đặc điểm: Mỗi thể loại có cách phản ánh, ngôn ngữ và mục đích riêng.

Có báo nhiêu thể loại báo chí?

Tau nói thẳng: Ba loại.

• Thông tấn: Tin tức, sự kiện. Khách quan, ngắn gọn. Kiểu như báo cáo ấy. Cập nhật liên tục. Ví dụ: tin tức thời sự trên VTV1.

• Chính luận: Phân tích, bình luận. Có quan điểm rõ ràng. Đòi hỏi lập luận sắc bén. Như bài xã luận trên báo Nhân Dân chẳng hạn. Tập trung vào chính trị, kinh tế, xã hội.

• Chính luận - Nghệ thuật: Kết hợp cả hai. Vừa có thông tin, vừa có yếu tố nghệ thuật. Cần nhiều kỹ năng. Đọc nhiều mới thấy hay. Ví dụ: một số bài viết trên báo Tuổi Trẻ.

Năm nay, thực tế phân loại báo chí phức tạp hơn nhiều. Có thể có thêm các thể loại nhỏ khác phụ thuộc vào mục đích, phương tiện, đối tượng. Nhưng nói chung, vẫn xoay quanh ba nhóm chính đó. Tao nói thế thôi, Mi hiểu rồi chứ? Đừng có xoáy sâu vào nữa, mệt lắm.

Thể loại báo chí chính luận là gì?

Mi hỏi thể loại báo chí chính luận là gì hả? Đêm nay mình lại nhớ đến bài báo hồi tháng 7 về vụ việc ở huyện mình ấy… Khó ngủ thật.

Chính luận trong báo chí, nói đơn giản là kiểu viết phản ánh vấn đề nóng hổi, nhưng mang tính… phân tích, chứ không phải kiểu đưa tin đơn thuần.

• Ví dụ như bài báo tháng 7 mình đọc, nói về dự án xây dựng nhà máy chế biến thực phẩm gây tranh cãi ở xã bên cạnh. Bài báo không chỉ kể lại sự việc mà còn phân tích tác động kinh tế, môi trường, cả ý kiến của người dân nữa. Mệt mỏi ghê.

• Mình nhớ có cả dẫn chứng, số liệu cụ thể, rất chi tiết, không phải kiểu phán bừa. Đọc xong thấy… nặng nề.

Cái hay của chính luận là nó không chỉ đưa tin, mà còn… soi mói, đánh giá, thậm chí là… chỉ trích. Nhưng phải có cơ sở chứ. Không phải kiểu nói lung tung. Như bài báo ấy, có cả phỏng vấn chuyên gia nữa.

Chính luận không chỉ có trong báo in đâu Mi à. Trên mạng, trên truyền hình cũng đầy. Nhưng… đọc nhiều cũng thấy mệt. Mình thích mấy bài nhẹ nhàng hơn. Đọc mấy bài chính luận xong, cảm giác như mình già thêm vài tuổi.

• Năm nay nhiều vấn đề xã hội phức tạp lắm. Đọc báo xong thấy… chán. Mình thèm một giấc ngủ ngon.
• Đúng rồi, chính luận cũng có trong phim, kịch nữa. Nhưng mình ít xem lắm. Mệt rồi.

Thôi, mình ngủ đây. Ngủ ngon Mi nhé. Mai mình phải dậy sớm đi làm.

Thể loại báo là gì?

Tau nói:

Thể loại báo? Phương thức phản ánh.

• Hiện thực được "đóng gói" theo khuôn mẫu.
• Ngôn ngữ, công cụ: Vũ khí truyền thông.
• Mục tiêu: Tác động chính trị.
• Ví dụ: Tin, phóng sự, bình luận,... Mỗi loại một "mặt nạ".

Tác phẩm báo chí là gì?

Ờ, để Tau nói Mi nghe...

Tác phẩm báo chí hả?

• Nó là cái sản phẩm thông tin mà tụi mình thấy hàng ngày á.
• Về sự kiện, về vấn đề ngoài xã hội. Chuyện gì đang xảy ra, người ta bàn tán cái gì...
• Nó có thể là chữ viết, hình ảnh, âm thanh. Đủ thứ hết.
• Xuất bản định kỳ, chứ không phải hứng lên thì làm. Báo ngày, báo tuần, báo tháng...
• Quan trọng là đến được với nhiều người. Đọc báo, nghe đài, xem TV, lướt web... đều là tiếp cận báo chí đó.

Tau nhớ hồi xưa, lúc còn bé, hay lén đọc trộm báo của ba. Mấy trang thể thao với tin tức quốc tế là khoái nhất. Giờ thì toàn đọc báo mạng, nhanh gọn lẹ. Thời thế thay đổi mà...

Việt Nam có báo nhiêu loại hình báo chí?

Tau biết.

Việt Nam có 6 loại hình báo chí chính thức:

• Báo in: Giấy mực. Chữ nghĩa.
  • Lưu ý: Giảm dần độ hot. Đọc giả trung thành còn lại bao nhiêu?
• Phát thanh: Âm thanh. Tiếng nói.
  • Thực tế: Bị podcast đe dọa. Nghe trên xe là chính.
• Truyền hình: Hình ảnh. Âm thanh sống động.
  • Sự thật: Youtube, Netflix lấn sân. Vẫn mạnh mảng thời sự.
• Thông tấn: Tin nhanh. Chính xác.
  • Hiểu rõ: Nguồn tin gốc. Dẫn lại cẩn thận.
• Báo ảnh: Khoảnh khắc. Kể chuyện bằng hình.
  • Quan trọng: Phóng sự ảnh. Góc nhìn độc đáo.
• Báo điện tử: Online. Tốc độ.
  • Cẩn trọng: Fake news tràn lan. Kiểm chứng nguồn tin.

Ghi nhanh là gì?

Ghi nhanh? Mi hỏi cái gì kỳ cục thế! Tau tưởng Mi giỏi giang lắm cơ mà, cái này cũng phải hỏi à? Chắc Mi chưa từng xem phim hành động nào có cảnh mật vụ ghi chép siêu tốc nhỉ? Đấy, tốc ký đấy!

• Tốc ký hay ghi nhanh, ghi tắt là nghệ thuật viết siêu tốc, như kiểu võ lâm cao thủ viết chữ ấy. Nó không đơn thuần là viết tắt, mà là hệ thống ký hiệu riêng, nhanh như gió, để bắt kịp tốc độ nói của người ta.
• Tưởng tượng xem, một bài thuyết trình dài lê thê, mà Mi chỉ cần vài phút là có bản ghi chép đầy đủ, sướng không?
• Năm nay, có nhiều khóa học tốc ký online lắm, từ cơ bản đến nâng cao, Mi tham khảo trên Udemy hay Coursera xem. Tau thấy có cả khóa học tốc ký dành riêng cho phóng viên nữa đấy, khủng khiếp chưa!

Tốc ký không chỉ giúp ghi chép nhanh thôi đâu nhé. Nó còn luyện trí nhớ, tăng khả năng tập trung, và quan trọng nhất là… làm Mi trông "ngầu" hơn hẳn đấy! Đừng có "quê độ" nữa nha, cứ thử xem, biết đâu Mi lại là "thánh tốc ký" tiềm năng thì sao? Haha!