1 phiên chứng khoán là gì?

1 phiên chứng khoán là gì? Khái niệm cơ bản cho nhà đầu tư

Xác định rõ 1 phiên chứng khoán là gì giúp người mới tham gia thị trường tránh được những rủi ro mất tiền không đáng có. Kiến thức nền tảng này hỗ trợ bạn làm chủ thời gian giao dịch và đưa ra quyết định đầu tư chính xác hơn. Hãy tìm hiểu ngay bản chất của quy trình này.

1 phiên chứng khoán là gì và tại sao nhà đầu tư cần nắm rõ?

Một phiên giao dịch chứng khoán là khoảng thời gian diễn ra mọi hoạt động mua bán, trao đổi, đặt lệnh và khớp lệnh đầu tư giữa bên mua và bên bán trên các sàn giao dịch tập trung. Không có đủ thông tin để kết luận ngay nếu tách rời ngữ cảnh từng sàn, bởi mỗi sở giao dịch sẽ có những khung giờ, quy định biên độ và cơ chế khớp lệnh riêng biệt. Đây là khoảng thời gian cốt lõi mà dòng vốn của thị trường được vận hành công khai và minh bạch nhất.

Nói thật, khi mới bắt đầu tham gia thị trường, rất nhiều nhà đầu tư cảm thấy ngợp trước các thuật ngữ như ATO, ATC hay khớp lệnh liên tục. Đừng lo lắng - sự bỡ ngỡ này là hoàn toàn bình thường đối với bất kỳ ai mới bước chân vào lĩnh vực tài chính. Việc hiểu rõ bản chất của các phiên giao dịch chứng khoán trong ngày giúp bạn làm chủ thời gian, tránh những cú bấm nhầm đáng tiếc và đưa ra chiến lược mua bán tối ưu.

Khung giờ hoạt động chung của thị trường chứng khoán Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam hoạt động từ thứ hai đến thứ sáu hàng tuần, với khung giờ giao dịch tiêu chuẩn kéo dài từ 9 giờ đến 15 giờ mỗi ngày. Trừ các ngày nghỉ lễ, Tết theo quy định của nhà nước, hệ thống giao dịch sẽ mở cửa đều đặn trong tuần. Khoảng thời gian nghỉ trưa kéo dài 90 phút từ 11 giờ 30 phút đến 13 giờ giúp thị trường tạm nghỉ, đồng thời cho phép các công ty chứng khoán và trung tâm lưu ký xử lý dữ liệu.

Chi tiết các loại phiên giao dịch chứng khoán trong một ngày

Trong một ngày giao dịch tiêu chuẩn, dòng chảy lệnh của nhà đầu tư sẽ trải qua nhiều trạng thái khác nhau. Mỗi trạng thái lại mang một mục đích riêng nhằm xác định giá mở cửa, duy trì thanh khoản hoặc ấn định giá đóng cửa cho cổ phiếu.

Phiên khớp lệnh định kỳ mở cửa (ATO) là gì?

Phiên ATO (At The Open) là khoảng thời gian dùng để xác định mức giá mở cửa của cổ phiếu trong ngày. Nhà đầu tư đặt lệnh mà không cần ấn định trước mức giá cụ thể, hệ thống sẽ gom tất cả các lệnh mua và bán lại để tìm ra mức giá có khối lượng khớp lớn nhất. Trên sàn HOSE, phiên này diễn ra từ 9 giờ đến 9 giờ 15 phút sáng. Điểm cần lưu ý là nhà đầu tư không được phép hủy hoặc sửa lệnh trong khoảng thời gian này.

Phiên khớp lệnh liên tục diễn ra như thế nào?

Sau khi có giá mở cửa, thị trường bước vào phiên khớp lệnh liên tục - khoảng thời gian chiếm phần lớn thời lượng giao dịch trong ngày. Lúc này, hệ thống sẽ liên tục so khớp các lệnh mua và lệnh bán ngay khi chúng được nhập vào hệ thống theo nguyên tắc ưu tiên về giá và thời gian. Bất kỳ nhà đầu tư nào cũng có thể nhìn thấy sự biến động trực tiếp của bước giá và khối lượng khớp trên bảng điện tử.

Phiên khớp lệnh định kỳ đóng cửa (ATC) và giao dịch thỏa thuận

Khép lại một ngày giao dịch là phiên ATC (At The Close) diễn ra vào cuối buổi chiều trên sàn HOSE nhằm xác định giá đóng cửa. Tương tự phiên ATO, nhà đầu tư sử dụng lệnh ATC và tuyệt đối không được sửa hay hủy lệnh trong khung giờ này. Ngoài ra, hình thức giao dịch thỏa thuận cũng diễn ra song song trong các khung giờ quy định, cho phép các bên tự thỏa thuận với nhau về khối lượng và giá cả ngoài cơ chế khớp lệnh tập trung.

So sánh quy định giao dịch và thời gian giữa các sàn HOSE, HNX và UPCoM

Mỗi sàn giao dịch tại Việt Nam lại có những quy định riêng về biên độ dao động giá cũng như các loại phiên áp dụng. Ví dụ, sàn HOSE áp dụng biên độ cộng trừ 7% và có đầy đủ các phiên ATO, ATC. Trong khi đó, sàn HNX có biên độ rộng hơn là cộng trừ 10% và sàn UPCoM có biên độ lên tới cộng trừ 15% cùng cơ chế giao dịch thỏa thuận và liên tục đặc thù.

Những sai lầm phổ biến khi đặt lệnh trong các phiên chứng khoán

Một trong những lỗi kinh điển của người mới là cố gắng hủy hoặc sửa lệnh trong khoảng thời gian hệ thống đang chạy phiên ATO hoặc ATC. Kết quả là lệnh bị treo hoặc bị từ chối, khiến nhà đầu tư rơi vào trạng thái hoang mang. Thực tế thì việc nắm vững lịch trình từng phút của thị trường, bao gồm cả thời gian phiên giao dịch chứng khoán, sẽ giúp bạn tránh được hoàn toàn những rắc rối này.

So sánh cơ chế giao dịch và thời gian của các sàn HOSE, HNX và UPCoM

Sàn HOSE (Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM)

Có cả phiên ATO (9:00 - 9:15) và phiên ATC (14:30 - 14:45)

Cộng trừ 7% so với giá tham chiếu

Từ 9 giờ đến 15 giờ (nghỉ trưa từ 11 giờ 30 phút đến 13 giờ)

Không được phép hủy hoặc sửa lệnh trong phiên ATO và ATC

Sàn HNX (Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội)

Chỉ áp dụng phiên ATC lúc cuối ngày, không có phiên ATO mở cửa

Cộng trừ 10% so với giá tham chiếu

Từ 9 giờ đến 15 giờ (nghỉ trưa từ 11 giờ 30 phút đến 13 giờ)

Không được phép hủy hoặc sửa lệnh trong phiên ATC

Sàn UPCoM (Sàn giao dịch công ty đại chúng chưa niêm yết)

Không áp dụng khớp lệnh định kỳ ATO hay ATC, chỉ có khớp lệnh liên tục

Cộng trừ 15% so với giá tham chiếu

Từ 9 giờ đến 15 giờ (nghỉ trưa từ 11 giờ 30 phút đến 13 giờ)

Được phép hủy hoặc sửa lệnh trong suốt thời gian giao dịch liên tục

Hành trình làm quen với các phiên giao dịch của Minh tại TP.HCM

Minh, nhân viên văn phòng 28 tuổi tại TP.HCM, bước chân vào thị trường chứng khoán với số vốn tích lũy nhỏ và sự háo hức lớn. Thách thức lớn nhất đối với anh trong tuần đầu tiên không phải là chọn mã cổ phiếu nào, mà là sự nhầm lẫn tai hại về thời gian giữa các phiên giao dịch.

Trong lần đầu tiên thử nghiệm, Minh hì hục nhập lệnh mua vào lúc 9 giờ 16 phút sáng và chờ đợi lệnh khớp ngay lập tức. Kết quả là lệnh bị treo, không khớp và khiến anh đứng ngồi không yên vì tưởng hệ thống lỗi.

Sau khi tìm hiểu kỹ hơn và nhận ra bản thân đã đặt lệnh vào đúng khoảng thời gian khớp lệnh định kỳ mở cửa mà hệ thống chưa chuyển sang khớp lệnh liên tục, Minh đã điều chỉnh lại khung giờ thao tác của mình.

Chỉ sau hai tuần làm quen với nhịp điệu của thị trường, Minh đã tự tin thực hiện các giao dịch một cách mượt mà, giảm thiểu tối đa các lỗi đặt nhầm phiên và tối ưu hóa thời gian đầu tư mỗi ngày.