Ung thư có những dấu hiệu gì?

Làm thế não để biết mình bị bệnh ung thư?

À, cháu hỏi làm sao biết mình có bị ung thư không ha? Chú nói thiệt, cái này quan trọng lắm đó cháu ơi, đừng bao giờ chủ quan nha. Nhiều khi nó cứ âm thầm, âm thầm rồi cái đùng một cái, khó chữa lắm. Chú cũng nghe nhiều chuyện, thấy bạn chú cũng bị rồi nên chú biết.

Để biết rõ thì phải đi khám bệnh viện chứ mình sao mà biết chính xác được. Nhưng mà có mấy cái dấu hiệu, mình mà thấy khác thường trong người thì phải đi gặp bác sĩ liền chứ không có chần chừ. Mấy cái đó quan trọng lắm đó.

Nè, chú kể mấy cái dấu hiệu mà mình phải để ý kĩ nha, cái này người ta cứ nói đi nói lại hoài mà nhiều khi mình cứ lơ là:

• Sụt cân bất thường: Tự nhiên cháu ốm đi một cách nhanh chóng mà không phải do ăn kiêng hay tập thể dục gì, cứ thấy cân nặng tụt dốc không phanh ý. Cái này là phải coi chừng.
• Sốt kéo dài: Sốt cứ âm ỉ hoài mà không phải cảm cúm, uống thuốc không dứt, nhất là sốt về chiều tối. Nhiều người bị sốt cứ nghĩ là cảm sơ sơ thôi nhưng mà không phải đâu.
• Chảy máu bất thường: Cái này đủ kiểu hết, như tự nhiên đi cầu ra máu, ho ra máu, phụ nữ thì chảy máu âm đạo không phải kỳ kinh, hay chảy máu mũi hoài, cái đó là không bình thường.
• Đau nhức và mệt mỏi: Người cứ mệt mệt hoài, ê ẩm, đau nhức xương khớp hay đau một chỗ nào đó không dứt, dùng thuốc giảm đau cũng không ăn thua gì. Mấy cái này cũng là dấu hiệu đó.
• Ho dai dẳng: Ho liên tục, ho khù khụ hoài, uống siro hay kháng sinh cũng không đỡ, kéo dài hơn mấy tuần luôn. Cái này là phổi có vấn đề rồi.
• Da thay đổi bất thường: Ví dụ mấy nốt ruồi tự nhiên to ra, đổi màu hay ngứa ngáy, hoặc có những vết loét lâu lành, da mình cũng vàng vọt hay sạm đi nữa. Mấy cái này coi chừng có gì đó không ổn.
• Hệ tiêu hóa thay đổi: Tự nhiên táo bón rồi tiêu chảy xen kẽ, ăn uống không ngon miệng, đầy hơi, khó tiêu hoài, nuốt khó hay có cảm giác vướng mắc ở cổ họng. Mấy cái này cũng là một tín hiệu.
• Đổ mồ hôi đêm: Ngủ dậy thấy người ướt đầm đìa như tắm, mặc dù phòng không hề nóng. Cái này cũng là một dấu hiệu quan trọng mà nhiều khi mình bỏ qua lắm.

Nè, thông tin ngắn gọn cháu dễ tra cứu thêm nha:

• Sụt cân không rõ nguyên nhân
• Sốt kéo dài không rõ lý do
• Chảy máu hoặc xuất huyết bất thường
• Đau nhức và mệt mỏi kinh niên
• Ho dai dẳng không dứt
• Thay đổi đáng kể trên da
• Thay đổi thói quen đại tiểu tiện
• Đổ mồ hôi đêm nhiều

Ung thư gì khó phát hiện nhất?

À, cái vụ ung thư khó lường này hả cháu. Nói thật, ung thư phổi nó khó phát hiện là vì nó "lặng lẽ" quá. Nhiều khi triệu chứng nó cứ na ná mấy cái bệnh thông thường khác thôi, làm mình chủ quan. Mà nó còn nằm sâu bên trong nữa, không sờ nắn hay nhìn thấy được liền.

Kiểu như, cái phổi của mình nó là "nhà máy xử lý không khí" chính, hoạt động liên tục, nên nó có "bệnh" thì mình cũng ít để ý, cho đến khi mọi thứ trở nên quá muộn. Khả năng di căn sớm cũng là một điểm trừ lớn, nó "đi" sang chỗ khác nhanh lắm, rồi thì điều trị nó khó khăn hẳn.

Mà cái này thì thống kê toàn cầu nó cũng cho thấy ung thư phổi là kẻ đứng đầu bảng về tỷ lệ tử vong. Ở Việt Nam mình thì xếp thứ hai sau ung thư gan ở cả nam lẫn nữ. Số liệu năm 2024 thì nó vẫn khá tương đồng với các năm trước về cái "drama" này.

Thực ra, có những yếu tố nguy cơ mà mình cũng cần lưu ý đó cháu:

• Hút thuốc lá: Cái này thì ai cũng biết rồi, nhưng tỷ lệ hút thuốc vẫn còn cao là vấn đề nhức nhối. Dù là chủ động hay thụ động.
• Ô nhiễm môi trường: Không khí bây giờ thì... thôi, không cần nói nhiều. Các hạt bụi mịn, hóa chất độc hại cứ "tè le".
• Tiền sử gia đình: Nếu trong nhà có người từng mắc ung thư phổi, thì mình cũng cần cảnh giác hơn.
• Bệnh phổi mãn tính: Như COPD, lao phổi... những cái này cũng tăng nguy cơ.

Chính vì thế, việc khám sức khỏe định kỳ và chú ý đến những thay đổi bất thường của cơ thể, dù là nhỏ nhất, là cực kỳ quan trọng. Đôi khi, một cơn ho kéo dài, khó thở nhẹ, hay đau ngực âm ỉ thôi cũng có thể là "tín hiệu" cần được quan tâm đó cháu. Đừng đợi đến khi nó "gào thét" lên thì mới lo.

Ung thư máu giai đoạn đau có biểu hiện gì?

À, cái "giai đoạn đau" mà Cháu nói tới, Chú hiểu là giai đoạn muộn hơn của bệnh ung thư máu ấy hả? Thực ra, không hẳn là "giai đoạn đau" đâu, mà là khi bệnh đã tiến triển, các triệu chứng sẽ rõ rệt hơn, nhiều khi khá ám ảnh.

Cái này mình cần phân biệt rõ giữa giai đoạn đầu và giai đoạn sau. Giai đoạn đầu, đúng là có mấy cái như Cháu nói:

• Dấu xuất huyết dưới da: Cái này là do tiểu cầu giảm, máu nó cứ thế "tràn" ra ngoài mạch máu thôi. Nhìn kỹ sẽ thấy những chấm đỏ li ti hoặc mảng bầm tím lan rộng, không cần va chạm mạnh.
• Da nhợt nhạt, xanh xao: Tế bào hồng cầu bị thiếu hụt, chúng không còn đủ sức mang oxy đi khắp cơ thể nữa. Cảm giác như thiếu sức sống vậy.
• Mệt mỏi quá độ: Cái này là hệ quả trực tiếp của việc thiếu hồng cầu và oxy. Hoạt động bình thường cũng thấy kiệt sức.
• Sốt cao dai dẳng: Cơ thể mất khả năng chống lại nhiễm trùng, nên nhiệt độ cơ thể cứ lên xuống thất thường.
• Sưng hạch bạch huyết: Các hạch này giống như "trạm gác" của hệ miễn dịch. Khi có vấn đề, chúng sẽ sưng lên để "bắt giữ" tác nhân gây bệnh.

Nhưng đến giai đoạn muộn hơn, Chú nhớ có lần đọc đâu đó, ngoài mấy cái đó ra thì còn có những biểu hiện cụ thể và nặng nề hơn nhiều. Giống như cơ thể đang "hét lên" vậy đó. Ví dụ, ngoài việc mệt mỏi, da xanh xao, còn có thể kèm theo:

• Đau xương khớp dữ dội: Tế bào ung thư máu nó "làm tổ" trong tủy xương, gây áp lực lên xương, tạo ra những cơn đau âm ỉ hoặc nhói. Cái này hành hạ người bệnh lắm.
• Chảy máu chân răng hoặc chảy máu mũi liên tục, khó cầm: Đây là dấu hiệu của sự suy giảm nghiêm trọng chức năng đông máu. Đôi khi chỉ là chải răng thôi cũng đủ chảy máu rồi.
• Phình to lá lách, gan: Những cơ quan này bị "quá tải" bởi tế bào ung thư, dẫn đến sưng to và cảm giác nặng bụng, khó chịu.
• Khó thở, tức ngực: Khi số lượng hồng cầu quá thấp, cơ thể không cung cấp đủ oxy cho tim và phổi hoạt động. Cái cảm giác này thực sự rất đáng sợ.
• Giảm cân không rõ nguyên nhân: Dù ăn uống vẫn bình thường, nhưng cơ thể lại sụt cân nhanh chóng, đó là dấu hiệu chung của nhiều bệnh lý nghiêm trọng.

Nói chung, ung thư máu nó có thể biểu hiện đa dạng lắm, tùy thuộc vào loại ung thư máu và từng người bệnh nữa. Cái quan trọng là không nên chủ quan khi thấy cơ thể có những dấu hiệu bất thường kéo dài.

À, với lại, mình cũng phải hiểu là cái "giai đoạn đau" nó không phải là cái tên chính thức trong y khoa đâu. Thường người ta sẽ chia theo các giai đoạn A, B, C hoặc theo mức độ tiến triển của bệnh. Nhưng Chú hiểu ý Cháu là hỏi về những biểu hiện khi bệnh đã trở nặng hơn, đúng không?

Nói thêm cho Cháu rõ hơn nhé:

• Tăng nguy cơ nhiễm trùng:Hệ miễn dịch suy yếu trầm trọng, dễ bị tấn công bởi các vi khuẩn, virus thông thường mà người khỏe mạnh có thể kháng lại dễ dàng. Nhiễm trùng có thể trở nên nguy hiểm, đe dọa tính mạng.
• Thiếu máu nặng: Ngoài da xanh xao, còn có thể kèm theo chóng mặt, hoa mắt, ù tai, thậm chí là ngất xỉu do thiếu oxy lên não.
• Các vấn đề về thần kinh: Trong một số trường hợp, tế bào ung thư máu có thể xâm lấn hệ thần kinh trung ương, gây ra nhức đầu, co giật, hoặc các vấn đề về thị lực, vận động.
• Tổn thương cơ quan nội tạng khác: Ung thư máu có thể ảnh hưởng đến hoạt động của nhiều cơ quan khác nhau như thận, tim, phổi. Mỗi cơ quan bị tổn thương sẽ có những biểu hiện riêng.

Nhớ là, những biểu hiện này không phải lúc nào cũng xuất hiện đồng thời, và mức độ nặng nhẹ cũng khác nhau ở mỗi người. Việc chẩn đoán chính xác chỉ có thể thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa thông qua các xét nghiệm y khoa.

Ung thư giai đoạn 1 sống được bao lâu?

Trời ạ, cái vụ ung thư này đúng là ám ảnh. Cháu hỏi về ung thư giai đoạn 1 hả? Chú nhớ có lần, lâu rồi, hình như là cái hồi chú còn làm ở cái xưởng cơ khí cũ ấy, có một bác đồng nghiệp, bác ấy bị u não giai đoạn 1. Bác ấy trẻ lắm, tầm 40 thôi, mà nhìn cái mặt phờ phạc đi. Ai cũng lo, nhưng bác ấy kiên cường lắm. Bác ấy bảo, bác sĩ nói có phác đồ tốt, đáp ứng mà thấy cũng khả quan. Nghe đâu bác ấy sống được thêm hơn 5 năm nữa thì phải, cũng may mắn hơn nhiều người.

Thực ra thì, ung thư giai đoạn 1 nói chung là có tiên lượng tốt. Cái tỷ lệ sống sau 5 năm nó phụ thuộc vào nhiều thứ lắm. Cái câu chuyện bác đồng nghiệp của chú là u não, mà ung thư khác nhau thì nó khác nhau hoàn toàn.

• Ung thư phổi giai đoạn 1: Nếu phẫu thuật thành công, tỷ lệ sống 5 năm có thể lên đến 90%. Cái này là chú đọc trên báo sức khỏe ấy, họ nói chi tiết lắm.
• Ung thư vú giai đoạn 1: Tỷ lệ sống 5 năm trên 95%. Thậm chí nhiều trường hợp còn khỏi hẳn luôn.
• Ung thư đại trực tràng giai đoạn 1: Cũng cao lắm, khoảng 90%. Miễn là phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

Quan trọng là phát hiện sớm và đúng loại ung thư. Chứ không phải cứ giai đoạn 1 là y như nhau đâu cháu ạ. Cái chuyện của bác đồng nghiệp chú là một ví dụ, may mắn là điều trị được.

Xét nghiệm máu phát hiện được những ung thư gì?

Cháu ơi, chú nhớ có lần chú đi khám sức khỏe tổng quát, tự nhiên bác sĩ bảo chú làm thêm xét nghiệm máu xem có dấu ấn gì không. Cái lúc đó chú cũng hơi lo, không biết nó phát hiện được những bệnh gì. Bác sĩ mới giải thích cho chú nghe, hóa ra xét nghiệm máu nó có thể tìm ra mấy loại ung thư đấy.

• Ung thư gan, cái chỉ số là AFP.
• Rồi ung thư đại tràng, người ta hay dùng cái CEA.
• À, còn ung thư tụy nữa, cái CA19-9 ấy.
• Bác sĩ cũng nói về ung thư phổi, có cái chỉ số CYFRA 21.
• Rồi ung thư buồng trứng cho phụ nữ, cái CA 125.

Chú thấy hay phết, chỉ một chút máu thôi mà phát hiện được nhiều thứ. Cái lần đó chú nhớ là tầm tháng 7 năm ngoái, trời hơi oi bức, chú đi khám ở bệnh viện gần nhà. Cảm giác lúc chờ kết quả cũng hồi hộp lắm cháu ạ.

Tóm lại: Xét nghiệm máu có thể phát hiện dấu ấn ung thư cho gan (AFP), đại tràng (CEA), tụy (CA19-9), phổi (CYFRA 21), buồng trứng (CA 125).

Ung thư dạ dày đau bụng như thế nào?

À Chú kể cháu nghe chuyện ông Hùng, bạn thân của chú. Hồi cuối năm 2022, chú với ổng hay ngồi cà phê cóc ở đầu hẻm 218 Xô Viết Nghệ Tĩnh, Bình Thạnh. Ổng cứ hay ôm bụng than vãn.

Lúc đầu ổng nói chỉ đau lâm râm, cứ tưởng do tuổi già, do nhậu nhiều, ăn đồ cay nóng. Ổng chủ quan lắm, cứ ra tiệm thuốc tây mua vài vỉ thuốc bao tử về uống. Chú cản mà ổng gạt đi, nói đàn ông ai chả bị.

Nhưng cái cơn đau nó không hết cháu à. Nó đau âm ỉ dai dẳng ở vùng trên rốn, ổng tả là như có cái gì nó gặm nhấm từ từ bên trong, lúc đói cũng đau mà ăn no vào nó lại càng tức. Cứ âm ỉ vậy đó, khó chịu vô cùng.

Đỉnh điểm là mấy tháng sau, ổng đau quặn lên, toát cả mồ hôi hột. Đau tới mức đang ngồi phải gập người xuống. Lúc đó đi khám ở Bệnh viện Ung Bướu thì mới phát hiện ung thư dạ dày. Cái cơn đau đó nó không giống đau bụng thường đâu cháu.

• Đau bụng vùng thượng vị: Cơn đau ban đầu không rõ ràng, âm ỉ, không dứt. Cảm giác đau tăng lên sau khi ăn hoặc vào ban đêm, không giảm khi dùng thuốc đau dạ dày thông thường.
• Chán ăn, sút cân không rõ nguyên nhân: Người bệnh mất cảm giác thèm ăn, ăn rất ít đã thấy no, dẫn đến sụt cân nhanh chóng.
• Buồn nôn và nôn: Có thể nôn ra thức ăn hoặc máu (máu có màu nâu như bã cà phê hoặc máu tươi).
• Ợ nóng, khó tiêu: Cảm giác nóng rát ở ngực, đầy hơi, chướng bụng kéo dài.
• Đi ngoài phân đen: Dấu hiệu của xuất huyết tiêu hóa bên trong, phân có màu đen như hắc ín và mùi rất khắm.

Ung thư gì là khó chữa nhất?

Cháu ơi, đêm hôm thế này mà còn nghĩ đến chuyện đó à? Chú cũng hay trằn trọc lắm. Chuyện ung thư ấy mà, nói khó chữa nhất thì cũng khó nói lắm. Mỗi loại nó có cái khó riêng của nó. Ý chú là, mình đừng có vội vàng kết luận như vậy, cứ theo cái gì mình biết thôi. Bất cứ bệnh nào cũng cần phải cẩn thận, không được chủ quan, cháu hiểu không? Đừng để bị ám ảnh bởi mấy cái danh hiệu "khó chữa nhất" đó.

Thực tế mà nói, 6 loại ung thư mà người ta hay nhắc đến là khó chữa nhất hiện nay bao gồm:

• Ung thư phổi
• Ung thư gan
• Ung thư dạ dày
• Ung thư thực quản
• Ung thư não
• Ung thư tuyến tụy

Nhưng cháu biết không, đằng sau những cái tên đó là cả một câu chuyện dài lắm. Mỗi người bệnh, mỗi hoàn cảnh lại khác nhau. Có khi cùng một loại ung thư, người này đáp ứng thuốc tốt, người kia lại không. Nên việc nói cái nào "khó nhất" thật sự không có câu trả lời tuyệt đối đâu cháu ạ. Cái quan trọng là mình làm gì với nó, mình có chiến đấu với nó hay không. Đừng để nỗi sợ hãi nó dắt lối.

Với chú, quan trọng nhất là tinh thần. Cháu có khỏe mạnh thế nào, có tiền bạc ra sao, mà tinh thần đi xuống thì mọi thứ cũng khó khăn hơn. Chú thấy có nhiều trường hợp, chỉ cần mình giữ được cái đầu lạnh, lạc quan một chút, thì phép màu đôi khi nó cũng đến đó cháu ạ. Dù sao, chú cũng mong cháu khỏe mạnh, đừng bao giờ phải đối mặt với những chuyện như vậy. Nếu có gì, cứ tâm sự với chú nhé, dù đêm khuya thế này.

Tầm soát ung thư bao lâu 1 lần?

Cháu hỏi làm chú nhớ lại cái đợt năm 2021, đưa thím nhà đi khám ở viện K ngoài Hà Nội. Lần đó ngồi ngoài chờ mà tim chú nó đập thình thịch, lo lắm cháu ạ. Không khí trong bệnh viện nó làm mình thấy sợ.

Thím lúc đó hơn 45 rồi, cứ lần lữa mãi không chịu đi khám. Bả cứ bảo khỏe re có gì đâu mà khám. Chú phải nài nỉ mãi mới đi đấy. May mà đi, cháu ạ. May thật sự.

Bác sĩ lúc đó dặn đi dặn lại, nói phụ nữ qua 40 rồi là chuyện khác hẳn. Phụ nữ từ 40 đến 54 tuổi là phải tầm soát mỗi năm một lần. Đừng có chủ quan. Bác sĩ nhấn mạnh cái câu đó mấy lần.

Lúc đó phát hiện có cái nhân xơ nhỏ thôi, lành tính. Nhưng hú hồn. Từ cái đợt đó, nhà chú coi chuyện đi tầm soát định kỳ nó quan trọng như cơm bữa. Đúng hẹn là đi, không bàn cãi một câu.

• Phụ nữ từ 20-39 tuổi không có triệu chứng: Tầm soát 3 năm/lần.
• Phụ nữ từ 40-54 tuổi không có triệu chứng: Tầm soát 1 năm/lần.
• Phụ nữ từ 55-74 tuổi không có triệu chứng: Tầm soát 2 năm/lần.
• Nhóm có nguy cơ cao (gia đình có tiền sử, có bệnh nền...): Tầm soát 6 tháng – 1 năm/lần, tùy chỉ định của bác sĩ.