Ù tai phải uống thuốc gì?

0 lượt xem
Người thắc mắc ù tai phải uống thuốc gì tuyệt đối không tự ý mua thuốc giảm triệu chứng khi chưa rõ căn nguyên. Việc tự dùng thuốc khi ù một bên tai vô tình che lấp dấu hiệu tổn thương thực thể tại ống tai hoặc dây thần kinh thính giác. Khoảng 14% người trưởng thành toàn cầu gặp tình trạng này và tỷ lệ tăng từ 10% ở nhóm 18-44 tuổi lên 24% ở người trên 65 tuổi.
Góp ý 0 lượt thích

Ù tai phải uống thuốc gì? Cảnh báo rủi ro khi tự ý mua thuốc

Tình trạng ù tai phải uống thuốc gì luôn khiến nhiều người lo lắng và vội vàng tìm mua các loại thuốc bổ não hay thực phẩm chức năng tại nhà. Tuy nhiên, việc tự điều trị khi chưa xác định đúng nguyên nhân tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghiêm trọng cho sức khỏe. Hãy tìm hiểu kỹ cảnh báo y khoa để bảo vệ thính giác an toàn.

Ù tai phải uống thuốc gì để cắt cơn an toàn?

Tình trạng ù tai ở một bên tai có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau, nên cách lựa chọn thuốc phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân cụ thể gây ra triệu chứng. Để cắt cơn chóng mặt và ù tai, bác sĩ thường cân nhắc chỉ định các nhóm thuốc như Acetyl-DL-leucine, meclizine, diazepam hoặc promethazine. Ngoài ra, một số loại thuốc giãn mạch, thuốc giảm đau đầu hay thuốc chống trầm cảm cũng có thể được phối hợp nhằm kiểm soát triệu chứng chữa ù tai do rối loạn tiền đình.

Ước tính có khoảng 14% người trưởng thành trên toàn cầu đang phải sống chung với chứng ù tai ở nhiều mức độ khác nhau.[1] Con số này không hề nhỏ.

Khi tiếng ve kêu hay tiếng ong vo ve cứ vang lên liên tục bên tai phải, phản xạ đầu tiên của hầu hết mọi người là chạy ngay ra tiệm thuốc gần nhà để mua vài liều giảm triệu chứng.

Nhưng thực tế lại phũ phàng hơn thế. Tự ý mua thuốc uống khi chưa rõ căn nguyên - đặc biệt là tình trạng ù tai chỉ xuất hiện ở một bên - đôi khi chẳng những không làm dứt tiếng ồn mà còn vô tình che lấp dấu hiệu của các tổn thương thực thể sâu bên trong ống tai hoặc dây thần kinh thính giác.

Nói thật, tôi từng chứng kiến nhiều trường hợp tự mua thuốc chống chóng mặt về uống suốt cả tuần lễ vì nghĩ mình bị thiếu máu não, để rồi khi đi nội soi mới ngã ngửa ra nguyên nhân chỉ là một nút ráy tai đóng cứng sát màng nhĩ. Ở phần phân tích sâu hơn phía dưới, tôi sẽ chỉ ra một sai lầm cực kỳ phổ biến khi dùng nhóm thuốc cắt cơn khiến tình trạng mất thăng bằng kéo dài dai dẳng hơn dự kiến.

Các nhóm thuốc chữa ù tai chóng mặt thường được bác sĩ kê đơn

Trong phác đồ điều trị các triệu chứng tiền đình và ù tai cấp tính, dược phẩm thường được chia thành nhóm ức chế tiền đình, nhóm tăng tuần hoàn máu và nhóm hỗ trợ thần kinh. Việc phối hợp thuốc cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định y khoa nhằm đảm bảo hiệu quả cắt cơn và hạn chế tương tác bất lợi.

Tỷ lệ người gặp tình trạng ù tai có xu hướng tăng dần theo tuổi tác, từ mức 10% ở nhóm tuổi 18-44 lên tới 24% ở nhóm người trên 65 tuổi. [2] Sự gia tăng này kéo theo nhu cầu sử dụng các loại thuốc giảm ù tai ngày càng lớn, đặc biệt khi ù tai đi kèm cảm giác quay cuồng. Dưới đây là những hoạt chất phổ biến nhất thường xuất hiện trong đơn thuốc điều trị:

Nhóm thuốc cắt cơn chóng mặt và ức chế tiền đình

Acetyl-DL-leucine: Hoạt chất này thường được dùng trong giai đoạn cấp tính để làm dịu các cơn chóng mặt và mất thăng bằng. Thuốc tác động bằng cách điều hòa điện thế màng của các tế bào thần kinh tiền đình bị kích thích quá mức, từ đó giúp người bệnh sớm lấy lại trạng thái ổn định.

Meclizine và Promethazine: Đây là hai đại diện thuộc nhóm thuốc kháng histamin H1 có tác dụng ngăn chặn các tín hiệu gây buồn nôn, nôn mửa và quay cuồng truyền lên não. Thuốc thường phát huy hiệu quả rõ rệt khi cơn ù tai đi kèm cảm giác say sóng hoặc rối loạn tiền đình ngoại biên.

Diazepam: Thuốc thuộc nhóm benzodiazepine có khả năng ức chế hệ thần kinh trung ương và làm dịu sự phấn khích của hệ thống tiền đình trong các cơn kịch phát nặng. Tuy nhiên, hoạt chất này tiềm ẩn nguy cơ gây lệ thuộc thuốc nên chỉ được bác sĩ kê đơn trong thời gian rất ngắn.

Nhóm thuốc giãn mạch, giảm đau đầu và hỗ trợ thần kinh

Bên cạnh các thuốc ức chế triệu chứng tức thời, bác sĩ có thể cân nhắc bổ sung nhóm thuốc giãn mạch (như betahistine hoặc cinnarizine) nhằm cải thiện lưu lượng máu nuôi dưỡng vùng tai trong và ốc tai. Khi lưu thông vi tuần hoàn được phục hồi, áp lực nội dịch giảm xuống giúp tiếng ù trong tai dịu đi đáng kể.

Với những bệnh nhân bị ù tai kéo dài gây mất ngủ trầm trọng, lo âu hoặc khởi phát cùng các cơn đau nửa đầu, thuốc giảm đau đầu chuyên biệt hoặc thuốc chống trầm cảm liều thấp đôi khi được đưa vào phác đồ.

Những loại thuốc này không trực tiếp làm biến mất âm thanh ảo, nhưng chúng giúp não bộ giảm bớt sự tập trung và phản ứng căng thẳng trước tiếng ồn nội tại. Lưu ý quan trọng là bạn tuyệt đối không tự ý kết hợp các loại thuốc này với nhau, vì sự cộng hưởng tác dụng có thể gây tụt huyết áp hoặc ức chế hô hấp nguy hiểm.

Hiểu đúng về nguyên nhân: Rối loạn tiền đình hay bệnh lý khác?

Không phải mọi trường hợp ù tai bên phải đều xuất phát từ hội chứng rối loạn tiền đình. Việc phân biệt rõ nguồn gốc triệu chứng từ tai ngoài, tai giữa, ốc tai hay hệ thần kinh trung ương đóng vai trò quyết định đến hướng điều trị và khả năng phục hồi thính lực.

Nhiều người có thói quen đánh đồng mọi cơn chóng mặt kèm tiếng kêu trong tai là do thiếu máu lên não hoặc rối loạn tiền đình. Thực tế thì bức tranh lâm sàng phức tạp hơn nhiều.

Hệ thống tiền đình và ốc tai nằm sát cạnh nhau ở vùng tai trong, cùng chia sẻ đường dẫn truyền qua dây thần kinh sọ số 8, nên tổn thương ở một bên thường kéo theo triệu chứng của bên còn lại. Tuy nhiên, nếu tiếng ù chỉ khu trú ở duy nhất tai phải, bác sĩ chuyên khoa luôn phải loại trừ các nguyên nhân tại chỗ trước tiên.

Các nguyên nhân thường gặp gây ù một bên tai bao gồm nút ráy tai bít tắc ống tai ngoài, viêm tai giữa ứ dịch, thủng màng nhĩ, chấn thương âm thanh đột ngột ở bên phải hoặc bệnh Meniere (tình trạng tăng áp lực nội dịch tai trong).

Hiếm gặp hơn nhưng cần đặc biệt cảnh giác là tình trạng u dây thần kinh thính giác (u bao sợi thần kinh tiền đình) hoặc bất thường mạch máu vùng đầu cổ tạo ra tiếng ù đập theo nhịp tim. Nếu nguyên nhân là viêm nhiễm hay bít tắc cơ học, việc uống thuốc chữa ù tai chóng mặt sẽ hoàn toàn vô tác dụng.

Tác dụng phụ và sai lầm cần tránh khi dùng thuốc giảm ù tai

Các loại thuốc cắt cơn chóng mặt và ù tai thường đi kèm nhiều tác dụng không mong muốn lên hệ thần kinh trung ương và tiêu hóa. Sử dụng thuốc sai cách hoặc kéo dài quá thời gian quy định không chỉ gây mệt mỏi mà còn làm chậm quá trình hồi phục tự nhiên của cơ thể.

Đây chính là sai lầm phổ biến mà tôi đã nhắc đến ở đầu bài viết: lạm dụng thuốc ức chế tiền đình quá 3 đến 5 ngày. Nghe có vẻ ngược đời phải không? Ai chẳng muốn uống thuốc cho tới khi hết hẳn cảm giác lâng lâng.

Nhưng cơ chế bù trừ của não bộ lại hoạt động theo hướng khác - neuro cần nhận được tín hiệu sai lệch từ tai trong để tự điều chỉnh và thích nghi lại trạng thái cân bằng. Việc bạn uống meclizine hay diazepam liên tục nhiều tuần sẽ vô tình ru ngủ hệ thần kinh, làm triệt tiêu khả năng tự bù trừ tự nhiên và khiến ù tai uống thuốc gì cho mau khỏi trở thành câu hỏi khó nếu lạm dụng sai cách.

Ngoài ra, người dùng cần chuẩn bị tâm lý đối mặt với các phản ứng phụ khá phổ biến như buồn ngủ rũ rượi, khô miệng, táo bón, nhìn mờ hoặc rối loạn tiêu hóa nhẹ.

Khi sử dụng chung các nhóm thuốc này (chẳng hạn phối hợp diazepam với meclizine), tác dụng an thần có thể tăng lên gấp bội gây suy giảm khả năng tập trung và phối hợp vận động. Khá là nguy hiểm nếu bạn vẫn cố lái xe hoặc vận hành máy móc sau khi uống thuốc. Hãy trao đổi kỹ với bác sĩ nếu bạn có tiền sử bệnh tăng nhãn áp, phì đại tuyến tiền liệt, hen suyễn hoặc suy giảm chức năng gan thận.

Khi nào ù tai phải là dấu hiệu cần đi khám chuyên khoa ngay?

Bạn cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng hoặc Nội Thần kinh ngay lập tức nếu tình trạng ù tai bên phải khởi phát đột ngột, kéo dài hơn một tuần không giảm hoặc đi kèm các triệu chứng thần kinh khu trú. Thăm khám sớm giúp phát hiện kịp thời các tổn thương thực thể nguy hiểm.

Thay vì chần chừ tự theo dõi tại nhà hoặc đổi hết loại thuốc bổ não này sang thực phẩm chức năng khác, hãy coi trọng các tín hiệu cảnh báo từ cơ thể. Khoảng 2% dân số trưởng thành trên thế giới phải chịu đựng chứng ù tai ở mức độ nặng, gây suy kiệt tinh thần và rối loạn giấc ngủ nghiêm trọng do không được can thiệp đúng hướng ngay từ đầu.[3] Đừng để bản thân rơi vào nhóm này.

Hãy sắp xếp lịch kiểm tra y tế càng sớm càng tốt nếu tiếng ù ở tai phải đi kèm với bất kỳ biểu hiện nào sau đây: suy giảm thính lực đột ngột hoặc nghe kém rõ rệt một bên, chảy dịch hoặc chảy máu từ ống tai, đau nhức sâu trong tai, chóng mặt dữ dội kèm nôn ói không cầm được, hoặc tiếng ù đập thình thịch đồng bộ với nhịp đập của mạch máu.

Đặc biệt, nếu xuất hiện cảm giác tê bì một bên mặt, méo miệng, nói ngọng hay yếu liệt tay chân, bạn cần đến cơ sở y tế cấp cứu ngay để loại trừ nguy cơ đột quỵ.

So sánh các nhóm thuốc phổ biến trong điều trị ù tai và chóng mặt

Mỗi nhóm hoạt chất tác động lên một cơ chế khác nhau của hệ thống tiền đình và thính giác, phù hợp với từng giai đoạn bệnh lý cụ thể.

Acetyl-DL-leucine

  1. Cắt cơn chóng mặt cấp tính, giảm cảm giác chao đảo và mất thăng bằng
  2. Thường dùng ngắn ngày trong đợt cấp theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa
  3. Hiếm gặp, đôi khi gây khó chịu nhẹ ở dạ dày hoặc dị ứng da ở người mẫn cảm
  4. Điều hòa điện thế màng tế bào thần kinh tiền đình, hỗ trợ phục hồi cân bằng

Nhóm kháng Histamin H1 (Meclizine, Promethazine)

  1. Giảm quay cuồng, buồn nôn, nôn ói đi kèm cơn ù tai do rối loạn tiền đình
  2. Tránh lái xe sau khi uống; thận trọng ở người bị tăng nhãn áp hoặc phì đại tuyến tiền liệt
  3. Buồn ngủ, mệt mỏi, khô miệng, táo bón hoặc đôi khi gây choáng váng nhẹ
  4. Ức chế thụ thể histamin ở trung tâm nôn và hệ tiền đình ngoại biên

Nhóm Benzodiazepine (Diazepam)

  1. Kiểm soát cơn chóng mặt kịch phát dữ dội và giảm lo âu căng thẳng quá mức
  2. Thuốc kê đơn kiểm soát chặt chẽ, chỉ dùng rất ngắn ngày để tránh nguy cơ lệ thuộc thuốc
  3. Ngủ gà, yếu cơ, giảm trí nhớ tạm thời, suy giảm phản xạ vận động
  4. Tăng cường chất dẫn truyền ức chế GABA, làm dịu hệ thần kinh trung ương
Nhìn chung, Acetyl-DL-leucine và nhóm kháng histamin H1 thường được ưu tiên hơn trong việc kiểm soát triệu chứng cấp tính nhờ tính an toàn tương đối cao. Diazepam chỉ đóng vai trò dự phòng cho các cơn kích phát nặng và cần được bác sĩ theo dõi sát sao để tránh tác dụng phụ an thần quá mức.

Hành trình tìm đúng nguyên nhân ù tai phải của anh Hùng tại TP.HCM

Anh Hùng, 36 tuổi, làm thiết kế đồ họa tại quận 3, TP.HCM, bỗng nhiên bị ù tai phải kèm cảm giác lâng lâng sau một tuần thức khuya chạy dự án. Nghĩ mình bị rối loạn tiền đình do căng thẳng, anh tự ra nhà thuốc mua thuốc hoạt huyết và thuốc chống chóng mặt về uống.

Suốt 5 ngày uống thuốc, anh chỉ thấy buồn ngủ rũ rượi vào ban ngày trong khi tiếng ve kêu bên tai phải vẫn không hề thuyên giảm, thậm chí còn nghe trầm đục hơn mỗi khi nhai cơm.

Khi đến khám tại chuyên khoa Tai Mũi Họng, bác sĩ nội soi và phát hiện ống tai phải của anh bị bít kín bởi một khối ráy tai ẩm trương nở đẩy sát vào màng nhĩ, hoàn toàn không phải bệnh lý tiền đình.

Sau khi được bác sĩ hút sạch nút ráy tai bằng dụng cụ chuyên dụng chỉ trong 10 phút, tiếng ù biến mất hoàn toàn mà anh không cần uống thêm bất kỳ viên thuốc thần kinh nào nữa.

Nếu bạn gặp triệu chứng kèm theo, hãy tham khảo ngay Hoa mắt chóng mặt ù tai là bị gì?

Kiểm soát cơn ù tai rối loạn tiền đình của chị Lan ở Hà Nội

Chị Lan, 44 tuổi, nhân viên kế toán tại quận Cầu Giấy, Hà Nội, thức dậy với cơn chóng mặt quay cuồng dữ dội kèm tiếng ù rít liên tục ở tai phải khiến chị buồn nôn không thể ngồi dậy nổi.

Người nhà đưa chị đi khám chuyên khoa Thần kinh và được chẩn đoán rối loạn tiền đình ngoại biên cấp tính, bác sĩ kê đơn Acetyl-DL-leucine kết hợp meclizine dùng trong 4 ngày đầu để cắt cơn.

Sang ngày thứ hai, cơn chóng mặt giảm rõ rệt nhưng chị vẫn thấy hơi lâng lâng nên định tự mua thêm thuốc uống tiếp cho dứt điểm, may mắn được bác sĩ dặn dò kỹ về việc dừng thuốc ức chế để não tự phục hồi cơ chế thăng bằng.

Sau 2 tuần ngừng thuốc và kiên trì tập các bài tập phục hồi chức năng tiền đình tại nhà, chị Lan hết hẳn cảm giác chao đảo và tiếng ù tai phải cũng dịu dần rồi biến mất.

Hướng Dẫn Thực Hiện Ngay

Xác định nguyên nhân trước khi dùng thuốc

Ù tai chỉ xuất hiện ở bên phải có thể bắt nguồn từ nút ráy tai, viêm tai giữa, bệnh Meniere hoặc rối loạn tiền đình, do đó cần thăm khám để chọn đúng phác đồ.

Sử dụng thuốc cắt cơn đúng thời điểm

Các thuốc như Acetyl-DL-leucine, meclizine, promethazine hay diazepam giúp kiểm soát tốt cơn chóng mặt ù tai cấp tính nhưng chỉ nên dùng theo đơn bác sĩ.

Không lạm dụng thuốc ức chế tiền đình kéo dài

Uống thuốc chống chóng mặt quá 3 đến 5 ngày có thể cản trở khả năng tự thích nghi của não bộ, khiến tình trạng mất thăng bằng lâu hồi phục hơn.

Cảnh giác với các dấu hiệu nguy hiểm

Đi khám chuyên khoa ngay nếu ù tai phải đi kèm suy giảm thính lực một bên, tiếng ù đập theo nhịp mạch hoặc có dấu hiệu yếu liệt, tê bì vùng mặt.

Có thể bạn quan tâm

Ù tai uống thuốc gì cho mau khỏi nhất?

Không có một loại thuốc chung nào giúp khỏi ngay mọi trường hợp ù tai vì hiệu quả phụ thuộc vào nguyên nhân gốc rễ. Nếu do rối loạn tiền đình cấp, bác sĩ thường dùng Acetyl-DL-leucine hoặc meclizine để cắt cơn nhanh trong vài ngày đầu. Ngược lại, nếu ù tai do viêm tai giữa hay ráy tai, bạn cần điều trị tại chỗ thay vì uống thuốc thần kinh.

Chữa ù tai do rối loạn tiền đình uống thuốc gì an toàn?

Các hoạt chất như Acetyl-DL-leucine, betahistine hoặc nhóm kháng histamin H1 (cinnarizine, meclizine) thường được bác sĩ lựa chọn nhờ mức độ an toàn tương đối cao khi dùng đúng liều. Tuy nhiên, bạn chỉ nên dùng thuốc cắt cơn trong thời gian ngắn (thường dưới 5 ngày) theo đơn bác sĩ để tránh làm chậm quá trình tự bù trừ của hệ tiền đình.

Uống thuốc trị chóng mặt ù tai có gây buồn ngủ nhiều không?

Có, đa số thuốc ức chế tiền đình như meclizine, promethazine hay diazepam đều tác động lên hệ thần kinh trung ương nên rất dễ gây buồn ngủ, mệt mỏi và giảm tập trung. Tác dụng phụ này càng rõ rệt hơn nếu bạn dùng chung nhiều loại thuốc hoặc uống kèm rượu bia, do đó bạn tuyệt đối không nên lái xe sau khi dùng thuốc.

Ù tai bên phải kéo dài bao lâu thì phải đi khám bác sĩ?

Nếu tiếng ù ở tai phải kéo dài liên tục quá 5 đến 7 ngày mà không tự thuyên giảm, bạn nên đi khám chuyên khoa Tai Mũi Họng hoặc Nội Thần kinh. Đặc biệt, nếu tiếng ù đi kèm nghe kém đột ngột một bên, đau tai, chảy dịch hoặc chóng mặt dữ dội, bạn cần được kiểm tra y tế ngay lập tức để loại trừ tổn thương thực thể.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, giáo dục sức khỏe và không thay thế cho chẩn đoán hay chỉ định điều trị của bác sĩ. Tình trạng bệnh lý và cơ địa mỗi người khác nhau, bạn hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng hoặc Nội Thần kinh trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào.

Tài liệu nguồn

  • [1] Pmc - Ước tính có khoảng 14% người trưởng thành trên toàn cầu đang phải sống chung với chứng ù tai ở nhiều mức độ khác nhau.
  • [2] Jamanetwork - Tỷ lệ người gặp tình trạng ù tai có xu hướng tăng dần theo tuổi tác, từ mức 10% ở nhóm tuổi 18-44 lên tới 24% ở nhóm người trên 65 tuổi.
  • [3] Vnexpress - Khoảng 2% dân số trưởng thành trên thế giới phải chịu đựng chứng ù tai ở mức độ nặng, gây suy kiệt tinh thần và rối loạn giấc ngủ nghiêm trọng do không được can thiệp đúng hướng ngay từ đầu.