Suy dinh dưỡng thể còi là gì?

Suy dinh dưỡng thể còi là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết?

Anh hỏi suy dinh dưỡng thể thấp còi là gì hả? Em thấy nó đơn giản lắm, chính là trẻ con chậm lớn, thấp bé hơn so với các bạn cùng tuổi thôi. Như hồi em học cấp 1, có bạn Hùng lớp em, bé tí teo, luôn thấp hơn cả, nhìn yếu ớt lắm.

Cái này thường gặp ở trẻ nhỏ dưới 3 tuổi. Nguyên nhân thì nhiều lắm, nhưng em thấy chủ yếu là do thiếu chất dinh dưỡng. Nhà nghèo, ăn uống không đủ chất, mà lại hay bị bệnh nữa thì càng dễ bị. Như bạn Hùng nhà nghèo lắm, toàn ăn mì tôm với cơm nguội thôi.

Dấu hiệu nhận biết dễ thấy nhất là trẻ thấp hơn so với chuẩn. Em nhớ hồi đó, có cái biểu đồ đo chiều cao ở trạm y tế, bạn Hùng lúc nào cũng nằm dưới đường chuẩn cả. Da dẻ xanh xao, hay ốm vặt nữa. Thực ra, chuyện này phải có bác sĩ khám mới chuẩn xác được.

Suy dinh dưỡng thể thấp còi: chậm phát triển chiều cao (<90% chuẩn), chủ yếu trẻ dưới 3 tuổi. Thiếu chất dinh dưỡng, bệnh tật là nguyên nhân chính. Trẻ thấp còi, xanh xao, hay ốm là dấu hiệu nhận biết.

Nguyên nhân khiến trẻ bị suy dinh dưỡng thấp còi là gì?

Em thấy đấy, nhiều nguyên nhân lắm.

• Thiếu chất dinh dưỡng: Đơn giản thôi, ăn không đủ chất. Năm nay, tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng ở Việt Nam vẫn còn cao. Báo cáo của Bộ Y tế năm 2023 cho thấy con số cụ thể. Thiếu đạm, thiếu vitamin... đủ cả.

• Hấp thu kém: Ăn vào rồi nhưng không hấp thụ được cũng y như không ăn. Ruột yếu, bệnh lý đường tiêu hóa... nhiều lắm. Em gái họ hàng nhà mình năm ngoái phải điều trị rối loạn tiêu hóa dai dẳng.

• Bệnh tật: Bị ốm đau liên miên, tiêu chảy, nhiễm trùng... Đương nhiên rồi, cứ ốm là ăn uống kém. Sức khỏe tốt mới có thể hấp thụ chất dinh dưỡng hiệu quả.

• Gen di truyền: Cái này khó nói hơn. Chuyện cao lớn hay không cũng có yếu tố di truyền. Em thấy nhiều người trong họ nhà mình thấp bé nhẹ cân.

Thực ra, thiếu chất dinh dưỡng là nguyên nhân chính. Cái khác chỉ là yếu tố góp phần. Con người ta sinh ra vốn dĩ đã khác nhau. Cũng đừng quá đặt nặng vấn đề này làm gì.

Còi xương dinh dưỡng là gì?

Còi xương là do thiếu dinh dưỡng, nhất là vitamin D.

Em nhớ rõ hồi bé, tầm 5-6 tuổi gì đó, em bị đau chân kinh khủng. Mẹ em kể là em hay khóc đêm vì đau nhức xương, đi lại thì cứ khập khiễng.

• Địa điểm: Nhà em hồi đó ở quê, cái xóm nhỏ ven sông ấy.
• Thời gian: Chắc là mùa đông, vì em nhớ trời lạnh lắm, lúc nào cũng phải mặc áo bông dầy sụ.
• Cảm giác: Vừa đau, vừa tủi thân, lại còn bực mình vì không chạy nhảy chơi đùa được như mấy đứa bạn.

Sau này lớn lên em mới biết, hóa ra đó là dấu hiệu của còi xương. Tại hồi đó, mẹ em bận làm đồng, ít có thời gian chăm sóc em cẩn thận. Thêm nữa, mùa đông ở quê thì ít nắng, em lại ít ra ngoài trời nên thiếu vitamin D trầm trọng. May mà sau đó mẹ em cho em uống thêm vitamin D với canxi, rồi chịu khó cho em tắm nắng nữa, em mới khỏi đấy. Giờ nghĩ lại vẫn thấy thương mẹ ghê.

Cụ thể: Cơ thể trẻ cần vitamin D để hấp thụ canxi và phốt pho. Nếu thiếu vitamin D, hoặc cơ thể không sử dụng vitamin D hiệu quả, thì sẽ dẫn đến còi xương.

Còi sương là gì?

Còi xương, em ạ, thực chất là bệnh rối loạn chuyển hóa, khiến xương mềm oặt và yếu ớt. Nguyên nhân chính là do thiếu hụt vitamin D, canxi, hoặc phosphate.

• Vitamin D đóng vai trò then chốt trong việc hấp thụ canxi và phosphate từ thực phẩm.

• Khi thiếu vitamin D, cơ thể "bó tay" trong việc lấy canxi và phosphate từ thức ăn, dẫn đến xương không đủ khoáng chất để "cứng cáp".

• Cứ như thể mình xây nhà mà thiếu xi măng ấy, tường không thể vững chãi được.

Ngẫm lại, cuộc đời cũng giống như việc xây xương, cần đủ "chất liệu" thì mới mong "cứng cáp" được, phải không em? À, mà em biết không, còi xương không chỉ gặp ở trẻ em đâu nhé, người lớn cũng có thể bị, gọi là chứng nhuyễn xương.