1 hectare trồng được bao nhiêu cây mắc ca?

Mật độ 250 - 300 cây thuần

Việc xác định chính xác số lượng cây trồng trên một diện tích lớn đóng vai trò quyết định đến năng suất và sự phát triển lâu dài của vườn. Nắm vững thông tin về mật độ giúp người làm nông tối ưu hóa không gian, phân bổ dinh dưỡng hợp lý và hạn chế tình trạng cạnh tranh ánh sáng giữa các loài cây.

Mật độ trồng mắc ca tiêu chuẩn trên diện tích 1 hecta

Số lượng cây mắc ca trồng trên 1 hectare phụ thuộc hoàn toàn vào phương thức canh tác là trồng thuần hay trồng xen canh với các loại cây công nghiệp khác. Cụ thể, khi trồng thuần loại, số lượng cây giống có thể dao động từ 205 cây đến 278 cây trên mỗi ha. Đối với phương thức trồng xen canh với cà phê, hồ tiêu hoặc chè, mật độ trồng mắc ca trên 1ha sẽ giảm xuống chỉ còn khoảng 111 cây đến 124 cây trên mỗi ha để đảm bảo không gian phát triển cho tất cả các loại cây.

Khi tôi mới bắt đầu tư vấn quy hoạch vùng trồng nông nghiệp, sai lầm phổ biến nhất mà tôi thấy các nhà vườn mắc phải là cố gắng nhồi nhét thật nhiều cây giống trên một đơn vị diện tích đất. Mắc ca là loại cây gỗ lớn sở hữu tán rộng - và điều này có vẻ như nhiều người thường bỏ qua trong 2-3 năm đầu khi cây còn nhỏ.

Việc trồng quá dày sẽ biến vườn cây thành một khu rừng rậm rạp thiếu ánh sáng sau 6-7 năm, khiến năng suất quả giảm nghiêm trọng. Lựa chọn khoảng cách đúng ngay từ đầu là yếu tố sống còn cho nguồn thu nhập dài hạn.

1 ha trồng được bao nhiêu cây mắc ca khi canh tác thuần loại?

Trồng thuần loại nghĩa là toàn bộ diện tích đất 1 hectare chỉ dành riêng cho việc 1 ha trồng được bao nhiêu cây mắc ca mà không có bất kỳ cây lâu năm nào khác xen vào. Phương thức này giúp tối ưu hóa việc chăm sóc, bón phân và thu hoạch tập trung.

Hiện nay, hai mức cự ly khoảng cách tiêu chuẩn thường được áp dụng rộng rãi bao gồm cự ly 7x7m và cự ly 6x6m. Nếu lựa chọn khoảng cách bố trí hàng cách hàng 7m và cây cách cây 7m, tổng số lượng cây giống cần chuẩn bị cho 1 ha sẽ là 205 cây. Trong trường hợp sở hữu chất đất tốt và muốn tận dụng không gian tối đa, nhà vườn có thể thu hẹp khoảng cách xuống cự ly 6x6m - tương ứng với trồng thuần macca mật độ bao nhiêu trên mỗi ha.

Nói thật, việc chọn cự ly 6x6m khá là mạo hiểm nếu bạn chưa có kinh nghiệm cắt tỉa cành tạo tán chủ động. Tôi cũng từng chứng kiến một chủ trang trại tại Đắk Lắk phải ngậm ngùi chặt bỏ bớt một phần ba số cây trong vườn sau 8 năm bám trụ.

Lý do là các tán cây đan xen chặt vào nhau, che khuất toàn bộ ánh sáng của tầng dưới khiến hoa bị rụng hàng loạt khi gặp mưa ẩm. Tự mình nếm trải bài học xương máu đó mới hiểu tại sao khoảng cách 7x7m luôn là khuyến nghị an toàn nhất cho số đông.

Mật độ trồng cây mắc ca xen cà phê, hồ tiêu và chè

Xen canh là giải pháp tuyệt vời giúp lấy ngắn nuôi dài, tận dụng nguồn thu từ các loại cây công nghiệp ngắn ngày hoặc cây có sẵn trong vườn trong khi chờ mắc ca bước vào giai đoạn cho thu hoạch chính thức.

Đối với mô hình kết hợp cùng vườn cà phê hoặc vườn hồ tiêu có sẵn, giải pháp tối ưu là bố trí mắc ca với khoảng cách trồng cây mắc ca xen cà phê rộng 9x9m, tương đương với việc trồng được 124 cây trên 1 ha diện tích. Khoảng cách này đảm bảo cây mắc ca đóng vai trò làm cây che bóng tầm cao, chắn gió tốt mà không cạnh tranh dinh dưỡng gay gắt với tầng cây bụi bên dưới.

Riêng đối với vùng thâm canh chè, cự ly hàng cách hàng cần kéo giãn rộng ra tới 15m và cây cách cây trong hàng là 6m, thiết lập mật độ cố định khoảng 111 cây trên mỗi ha đất.

Nhiều người nói trồng xen canh sẽ làm giảm năng suất của cây cà phê bên dưới do bị che khuất ánh sáng mặt trời. Nhưng thực tế thì ngược lại - nếu phân bổ đúng cự ly 9x9m, mắc ca sẽ tạo ra một lớp tiểu khí hậu cực kỳ mát mẻ, giảm bớt áp lực thoát hơi nước cho cà phê vào mùa khô hạn gay gắt tại Tây Nguyên.

But có một cái bẫy nhỏ ở đây. Bạn phải tuân thủ nghiêm ngặt việc hãm ngọn mắc ca ở độ cao từ tầng trung trở lên, tránh để tán lá rậm rạp sà xuống quá thấp che kín toàn bộ ánh nắng chiếu vào các cành cà phê ra quả.

Cách tính số lượng cây giống thực tế và chi phí cơ bản

Để tự tính toán số lượng cây giống cần thiết cho mảnh đất của gia đình, bạn có thể áp dụng công thức toán học cơ bản: Lấy tổng diện tích đất (tính theo mét vuông) chia cho tích số của khoảng cách hàng và khoảng cách cây. Ví dụ, với 1 hecta trồng bao nhiêu cây macca đất trồng thuần cự ly 7x7m, phép tính sẽ là 10.000 chia cho (7 nhân 7), cho ra kết quả xấp xỉ 204.08 cây.

Tuy nhiên, khi đi mua cây giống thực tế tại các vườn ươm, nhà vườn luôn phải cộng thêm khoảng từ 5% đến 10% số lượng cây để làm quỹ dự phòng hao hụt. Quỹ cây này dùng để trồng dặm thay thế cho những cây bị chết, bị mối mọt tấn công hoặc phát triển còi cọc trong năm đầu tiên.

Về mặt tài chính, tổng chi phí trồng 1 ha mắc ca ban đầu bao gồm tiền mua cây giống đầu dòng chất lượng cao, chi phí thuê nhân công đào hố, mua phân bón lót sẽ dao động rất lớn tùy vào việc tận dụng công nhà hay thuê ngoài.

Bảng so sánh cự ly và mật độ trồng mắc ca trên 1 ha

Trồng thuần loại - Cự ly 7x7m

• Rất thấp - hạn chế tối đa việc giao tán sớm gây rụng hoa
• Không gian thông thoáng, cây đón đủ sáng ở mọi hướng, dễ cắt tỉa và thu hoạch
• 205 cây/ha

Trồng thuần loại - Cự ly 6x6m

• Cao - bắt buộc phải có kỹ thuật tạo tán chuyên sâu để tránh đan tán
• Tối ưu hóa sản lượng trên diện tích đất trong những năm đầu thu bói
• 278 cây/ha

Trồng xen canh cà phê/tiêu - Cự ly 9x9m

• Trung bình - cần quản lý tốt sự cạnh tranh dinh dưỡng tầng đất mặt
• Tạo nguồn thu kép, tận dụng bóng mát chắn gió cho cây tầng dưới
• 124 cây/ha

Hành trình phủ xanh đồi trọc của anh Hùng tại Đắk Lắk

Anh Hùng, một người làm nông 38 tuổi tại Buôn Ma Thuột, sở hữu 2 hectare đất rẫy cằn cỗi và muốn chuyển đổi sang trồng mắc ca thuần loại nhưng vô cùng sợ nhanh nản lòng do thiếu vốn đầu tư dài hạn. Anh khởi đầu bằng việc mua 600 cây giống về và dự định trồng chen chúc với cự ly rất dày 5x5m để nhanh có quả.

Năm đầu tiên, do thời tiết Tây Nguyên nắng gắt kéo dài kết hợp với việc đào hố nông, gần một phần bốn số cây giống của anh bị khô héo và chết rụi. Anh Hùng rơi vào trạng thái hoang mang, hụt hẫng và định bỏ ngang để quay lại trồng sắn ngắn ngày.

Sau khi được một chuyên gia lâm nghiệp giải thích về tập tính rễ và tán của dòng cây gỗ lớn, anh quyết định thay đổi hoàn toàn chiến lược. Anh nhổ bỏ các hàng bị lệch, quy hoạch lại vườn theo cự ly chuẩn 7x7m, đồng thời tận dụng trồng dặm lại những vị trí cây chết bằng quỹ dự phòng.

Đến năm thứ 6, vườn mắc ca của anh phát triển đồng đều, tán rộng khỏe mạnh và bắt đầu cho thu hoạch lứa quả bói đầu tiên ổn định, giúp anh nhận ra giá trị của việc kiên trì tuân thủ mật độ tiêu chuẩn thay vì chạy theo số lượng.