Báo nhiêu độ là rét đậm rét hại?

[Bao nhiêu độ là rét đậm rét hại]: Dưới 15°C và 13°C

Hiểu đúng về nhiệt độ bao nhiêu độ là rét đậm rét hại giúp bạn chủ động phòng tránh các rủi ro về sức khỏe và bảo vệ cây trồng, vật nuôi hiệu quả. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết các mốc nhiệt độ tiêu chuẩn để ứng phó tốt nhất với mùa đông lạnh giá.

Bao nhiêu độ là rét đậm rét hại theo quy chuẩn khí tượng?

Rét đậm và rét hại có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau như độ ẩm, tốc độ gió và địa hình, nhưng ngành khí tượng luôn dựa vào một con số cốt lõi để định nghĩa: nhiệt độ trung bình ngày. Theo quy chuẩn, hiện tượng rét đậm xảy ra khi nhiệt độ trung bình ngày xuống dưới 15 độ C, trong khi rét hại được xác định khi mức nhiệt này giảm sâu xuống dưới 13 độ C.^[1]

Các thuật ngữ này chủ yếu được áp dụng cho khu vực đồng bằng và trung du Bắc Bộ cũng như Bắc Trung Bộ, nơi diễn ra các hoạt động sản xuất nông nghiệp trọng điểm vào mùa lạnh.

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa nhiệt độ thấp nhất vào ban đêm với nhiệt độ trung bình ngày. Tôi cũng từng mắc sai lầm này. Có những buổi sáng thức dậy thấy điện thoại báo 14 độ C, tôi liền nghĩ ngay là trời đã rét đậm.

Nhưng thực tế, đến trưa trời hửng nắng, nhiệt độ vọt lên 22 độ C, kéo mức trung bình cả ngày lên tới 18 độ C. Đó hoàn toàn không phải một ngày rét đậm theo khoa học. Hiểu đúng bản chất giúp chúng ta không chủ quan trước những đợt không khí lạnh dồn dập.

Sự khác biệt cốt lõi giữa hai mức độ rét

Khi một đợt không khí lạnh tràn xuống diện rộng, cơ quan chức năng sẽ theo dõi sát sao số lượng trạm quan trắc ghi nhận nhiệt độ. Để công bố một ngày thế nào là rét đậm rét hại diện rộng, hệ thống cần ghi nhận ít nhất từ một nửa số trạm trong khu vực đạt ngưỡng nhiệt tiêu chuẩn. Đồng thời, một đợt rét diện rộng chuẩn chỉnh phải kéo dài liên tiếp từ 2 ngày trở lên.

Định nghĩa kỹ thuật về rét đậm

Rét đậm được giới hạn trong ngưỡng nhiệt độ trung bình ngày dao động từ 13 độ C đến 15 độ C.^[2] Trạng thái thời tiết này khiến cơ thể con người cảm thấy lạnh buốt rõ rệt khi di chuyển ngoài trời. Đối với các loại cây trồng, đặc biệt là cây lúa, mức nhiệt này bắt đầu làm chậm quá trình sinh trưởng nếu kéo dài.

Định nghĩa kỹ thuật về rét hại

Rét hại là nấc thang nguy hiểm hơn, xảy ra khi nhiệt độ trung bình ngày giảm hẳn xuống dưới 13 độ C.^[3] Ở ngưỡng này, nguy cơ sốc nhiệt, đổ bệnh đường hô hấp ở người già và trẻ em tăng cao. Trong nông nghiệp, mức nhiệt dưới 13 độ C có thể khiến lúa non bị chết rét và gia súc bị sụt cân, suy kiệt nhanh chóng.

Lưu ý đặc thù về địa hình núi cao và các kiểu rét

Một điểm cực kỳ quan trọng mà các bài viết thông thường hay bỏ qua: thuật ngữ nhiệt độ rét đậm rét hại là bao nhiêu theo đợt không áp dụng cho vùng núi cao. Tại những khu vực như Sa Pa hay Mẫu Sơn, do đặc thù cao độ, các mức nhiệt dưới 13 độ C hầu như diễn ra suốt cả tháng 12 hay tháng 1 chứ không xuất hiện thành từng đợt riêng lẻ. Vì vậy, việc dự báo theo đợt chỉ có giá trị thực tiễn nhất cho vùng trung du và đồng bằng.

Ngoài ra, cảm giác rét thực tế của bạn còn phụ thuộc lớn vào độ ẩm. Cơ quan khí tượng thường phân loại thành hai kiểu hình rõ rệt: Rét ẩm: Thường xuất hiện vào nửa cuối mùa đông kèm mưa phùn, mây mù dày đặc.

Khi độ ẩm không khí vượt mức 85-95%, hơi nước sẽ dẫn nhiệt khỏi cơ thể nhanh hơn, tạo ra cái rét tê tái, buốt thấu xương tủy dù nhiệt độ chưa hẳn là thấp nhất. ^[4]

Rét hanh: Thường xảy ra vào đầu mùa đông với kiểu thời tiết nắng hanh ban ngày, buốt giá ban đêm. Độ ẩm lúc này hạ rất thấp, gây khô da, nứt nẻ nhưng cảm giác buốt giá sẽ đỡ khó chịu hơn rét ẩm nếu ở trong bóng râm.

Tác động nguy hiểm và cách ứng phó chủ động

Cái lạnh sâu không chỉ là câu chuyện ăn thêm một chiếc áo ấm. Nó ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng của vật nuôi và sức khỏe của các thành viên trong gia đình.

Nói thật, nhìn những đợt rét hại tràn về miền Bắc, tôi chưa thấy ai chủ quan trong việc chăn nuôi mà không phải trả giá bằng thiệt hại kinh tế. Gia súc, đặc biệt là trâu bò, rất dễ bị sưng phổi và chết nếu chuồng trại bị gió lùa. Đừng nghĩ chỉ cần cho ăn đầy đủ là xong. Việc sưởi ấm và che chắn chuồng trại mới là yếu tố quyết định giúp vật nuôi sống sót qua đêm đông.

Đối với con người, rét đậm rét hại ảnh hưởng như thế nào đến sức khỏe, đặc biệt là người cao tuổi, thời tiết thay đổi đột ngột làm tăng mạnh các ca nhồi máu cơ tim hoặc tai biến mạch máu não. Bạn cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc bảo vệ sức khỏe sau: 1. Tránh tập thể dục ngoài trời quá sớm khi sương muối chưa tan.

2. Giữ ấm tuyệt đối các vùng nhạy cảm như cổ, ngực, lòng bàn tay và bàn chân.

3. Tuyệt đối không đốt than củi trong phòng kín để sưởi ấm vì nguy cơ ngộ độc khí CO rất cao. 4. Tăng cường dinh dưỡng, uống nước ấm để giữ nhiệt lượng cho cơ thể.

Bảng đối chiếu nhanh giữa Rét đậm và Rét hại

Để giúp bạn có cái nhìn tổng quan và phân biệt ngay lập tức hai trạng thái thời tiết này, hãy xem xét các tiêu chí so sánh cụ thể dưới đây.

Rét đậm

- Dao động từ 13 độ C đến 15 độ C

- Ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của cây trồng và sức đề kháng của người nhạy cảm

- Lạnh buốt rõ rệt khi ra đường, cần mặc áo khoác dày

Rét hại (Nguy hiểm hơn)

- Giảm sâu xuống dưới 13 độ C

- Nguy cơ cao gây sốc nhiệt ở người, làm chết rét mạ non và gây thiệt hại lớn cho gia súc

- Rét buốt thấu xương, có thể xuất hiện băng giá ở vùng đỉnh núi

Hành trình chống chọi đợt rét hại của gia đình bác Hùng tại Ba Vì

Bác Hùng, một nông dân 55 tuổi chăn nuôi bò sữa tại Ba Vì, Hà Nội, bước vào đợt rét hại kỷ lục cuối năm với sự chủ quan lớn. Bác nghĩ đàn bò của mình đã quen với thời tiết ngoài trời nên chỉ che chắn chuồng trại qua loa bằng vài tấm bạt cũ.

Đến đêm thứ hai khi nhiệt độ trung bình ngày giảm sâu xuống dưới 12 độ C, gió lùa mạnh qua khe cửa làm ba con bò sữa sụt cân rõ rệt, một con bê non có biểu hiện ho khò khè. Bác Hùng rơi vào trạng thái hoảng loạn vì đây là tài sản lớn nhất của gia đình.

Nhận ra sai lầm do xem nhẹ cái rét buốt, bác lập tức thay đổi phương pháp. Bác mua bạt dày khóa kín toàn bộ hướng gió lùa, rải thêm một lớp rơm khô dày dưới nền chuồng để cách nhiệt và đốt phân sưởi ấm ở khu vực an toàn xa nguồn bắt lửa.

Sau ba ngày điều chỉnh quyết liệt, đàn bò đã ổn định thân nhiệt, con bê non ngừng ho và phục hồi sức khỏe tốt. Bác Hùng rút ra bài học xương máu rằng không được đùa với thời tiết dưới 13 độ C.