Tại sao bé hay rướn người?
Tại sao bé hay rướn người: 50% trẻ dưới 3 tháng gặp phải
Nắm rõ tại sao bé hay rướn người[/b] giúp phụ huynh nhận biết sớm nguyên nhân khiến trẻ đau rát và khó chịu. Bỏ qua vấn đề này làm kéo dài sự mệt mỏi và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của trẻ. Tìm hiểu ngay cơ chế dưới đây để chăm sóc trẻ đúng chuẩn.
Tại sao bé hay rướn người?
Hiện tượng này có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau và phụ thuộc vào từng ngữ cảnh cụ thể. Trẻ sơ sinh hay rướn người, vặn mình, gồng đỏ mặt chủ yếu là phản xạ sinh lý bình thường do hệ thần kinh chưa hoàn thiện. Bé đang tập thích nghi với môi trường ngoài tử cung, phát triển cơ xương, hoặc gặp các vấn đề nhỏ về tiêu hóa như đầy bụng, rặn xì hơi.
Nhưng có một sai lầm cực kỳ phổ biến mà hầu hết cha mẹ mắc phải khi đối mặt với tình trạng này - tôi sẽ tiết lộ chi tiết ở phần cách giúp con thoải mái bên dưới.
Nói thật, lần đầu làm mẹ, tôi đã từng khóc vì hoảng sợ khi thấy con gồng đỏ mặt tía tai giữa đêm. Cứ tưởng con bị bệnh gì nghiêm trọng. Tuy nhiên, khoảng 10-30% trẻ gặp tình trạng này trong 2 tháng đầu đời.[1] Đây thường chỉ là cách cơ thể non nớt của bé phản ứng với thế giới mới.
Dù vậy, bạn không nên chủ quan. Cực kỳ cẩn thận. Một số ít trường hợp vẫn có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý tiềm ẩn cần can thiệp sớm.
Nguyên nhân trẻ hay rướn người đỏ mặt: Dấu hiệu sinh lý
Nhiều người thấy con rướn người liền khẳng định là do thiếu chất. Sự thật hoàn toàn ngược lại. Phần lớn nguyên nhân lại đến từ những thay đổi tự nhiên vô cùng đơn giản.
Hệ thần kinh chưa trưởng thành
Vỏ não của bé còn non nớt nên các phản xạ dưới vỏ chiếm ưu thế, khiến bé hay rướn, vặn tay chân liên tục. Điều này đặc biệt đúng với các em bé sinh non. Khi hệ thần kinh dần hoàn thiện, trẻ sơ sinh rướn người và vặn mình[/b] thường tự biến mất sau 3 đến 4 tháng tuổi. Không cần lo lắng.
Thích nghi cơ thể và khó tiêu nhẹ
Hành động rướn người giúp kích thích cơ xương phát triển và giúp bé tự xoay xở tư thế khi nằm lâu một chỗ. Hơn nữa, hệ tiêu hóa của trẻ còn rất yếu. Khi bú bị nuốt khí hoặc hơi đầy bụng, bé sẽ rướn người kèm rặn è è để xì hơi hoặc đi ngoài. Khá là phổ biến. Dạ dày bé sơ sinh rất nhỏ, chỉ cần thừa một chút sữa cũng làm bé ấm ách cả đêm.
Môi trường ngủ chưa tốt
Phòng quá nóng, quá lạnh, ánh sáng mạnh hoặc quấn tã hay mặc đồ quá chật làm bé khó chịu. Tôi từng quấn bé quá chặt (vì sợ con giật mình), kết quả là bé nóng nực, vã mồ hôi và thức trắng đêm quấy khóc. Kể từ đó, tôi luôn duy trì nhiệt độ phòng ở mức 24 đến 26 độ C và cho con mặc đồ thoáng khí.
Trẻ sơ sinh rướn người và vặn mình: Khi nào là bệnh lý?
Phần lớn là sinh lý, nhưng không phải tất cả. Đôi khi cơ thể bé đang cố báo hiệu một vấn đề sức khỏe thực sự.
Thiếu vitamin D hoặc hạ canxi huyết
Tình trạng này làm bé ngủ không ngon giấc, hay giật mình, rướn người kèm đổ mồ hôi trộm hoặc rụng tóc vành tai. Một số trẻ quấy khóc đêm liên tục có liên quan đến thiếu hụt canxi hoặc vitamin D.[2] Sữa mẹ tuy rất tuyệt vời, nhưng hàm lượng vitamin D tự nhiên trong sữa mẹ thường khá thấp và khó đáp ứng đủ nhu cầu phát triển xương của trẻ.
Trào ngược dạ dày thực quản
Sữa trào lên gây rát cổ, khiến bé khó chịu, vặn mình và quấy khóc. Van dạ dày của bé sơ sinh chưa đóng kín hoàn toàn. Gần 50% trẻ dưới 3 tháng tuổi gặp hiện tượng trào ngược sinh lý ít nhất một lần mỗi ngày.[3] Hiện tượng này thường tự giảm dần khi bé biết ngồi.
Bé hay rướn người khi ngủ có sao không và cách giúp con thoải mái
Và đây là sai lầm nguyên nhân trẻ hay rướn người đỏ mặt[/b] mà tôi đã nhắc đến ở phần đầu: tự ý mua canxi liều cao cho bé uống mà không có chỉ định của bác sĩ y khoa. Việc dư thừa canxi gây táo bón nặng và vôi hóa thận, nguy hiểm hơn cả việc thiếu hụt nhẹ. Đừng bao giờ làm thế.
Thay vào đó, có những cách đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt. Vỗ ợ hơi kỹ sau mỗi cữ bú là chìa khóa vàng. Thật đấy. Việc vỗ ợ hơi - dù tốn thêm 10 phút buồn ngủ mỗi đêm - đã cứu rỗi giấc ngủ của cả gia đình tôi. Massage bụng nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ cũng giúp con đẩy bớt khí thừa ra ngoài, giảm hẳn tình trạng rặn è è tía tai.
Lưu ý: Mọi thông tin ở đây chỉ mang tính tham khảo giáo dục. Nếu bạn áp dụng các mẹo này nhưng tình trạng không thuyên giảm, hãy đặt lịch khám với bác sĩ nhi khoa.
Khi nào trẻ rướn người cần đi khám bác sĩ?
Ranh giới giữa sinh lý bình thường và bệnh lý đôi khi rất mỏng manh. Bạn cần đưa bé đến cơ sở y tế khi khi nào trẻ rướn người cần đi khám bác sĩ[/b] để được chẩn đoán chính xác. Đừng chần chừ. Nếu bé quấy khóc kéo dài, khó dỗ, không ngủ được, hoặc nôn trớ nhiều kèm bỏ bú và không tăng cân. Nguy hiểm hơn, nếu có biểu hiện co giật tay chân thực sự, cứng cơ, vàng da lan rộng hoặc da tái xanh, đó là trường hợp cấp cứu.
So sánh: Phân biệt vặn mình sinh lý và bệnh lý
Rất nhiều phụ huynh bối rối không biết con mình đang ở tình trạng nào. Dưới đây là bảng phân tích các yếu tố giúp bạn dễ dàng nhận diện hơn.Vặn mình sinh lý (Bình thường)
- Thường chỉ diễn ra trong vài phút, tự hết khi bé tỉnh hoặc được bế lên
- Bé vẫn ăn tốt, bú mẹ bình thường và ngủ sâu giấc sau khi rặn xong
- Phổ biến nhất ở trẻ từ 0 đến 3 tháng tuổi, tự giảm dần sau đó
- Bé vẫn tăng cân đều đặn theo biểu đồ tăng trưởng chuẩn hàng tháng
Vặn mình bệnh lý (Cần đi khám)
- Kéo dài liên tục, bé quấy khóc dỗ không nín, lặp đi lặp lại nhiều lần
- Khó ngủ, giật mình tỉnh giấc khóc thét, biếng ăn hoặc hay trớ sữa nhiều
- Đổ mồ hôi trộm, rụng tóc hình vành khăn, khò khè, da tái nhợt
- Bé chững cân, sụt cân hoặc chậm phát triển so với độ tuổi
Hầu hết các bé sơ sinh đều trải qua giai đoạn vặn mình sinh lý. Chừng nào bé vẫn ăn ngon, ngủ ngoan và tăng cân đều, bạn không cần quá lo lắng. Ngược lại, sự sụt giảm về cân nặng và chất lượng giấc ngủ là hai tín hiệu báo động đỏ rõ ràng nhất.Hành trình trị vặn mình cho bé Tôm của Mẹ Lan tại Hà Nội
Chị Lan, 28 tuổi ở Hà Nội, vô cùng stress khi bé Tôm (1 tháng tuổi) liên tục gồng đỏ mặt, vặn vẹo và khóc thét vào mỗi 2 giờ sáng. Chị lo lắng bé bị thiếu canxi trầm trọng nên đã có ý định mua thuốc xách tay về cho con uống tự túc.
Vào một đêm, chị thử cho con uống vài giọt vitamin D3K2 theo lời khuyên trên mạng, nhưng tình trạng gồng rướn vẫn không hề giảm sút. Bé thậm chí còn bị trớ sữa ra mũi khiến chị Lan vô cùng hoảng loạn và thức trắng đêm.
Khi đưa bé đi khám nhi khoa, bác sĩ chỉ ra vấn đề thực sự: bé Tôm bú quá no và nuốt nhiều khí nhưng không được vỗ ợ hơi đúng cách. Bác sĩ hướng dẫn chị Lan cách vác bé lên vai vỗ lưng khoảng 10-15 phút sau mỗi cữ bú.
Sau 3 ngày áp dụng nghiêm ngặt việc vỗ ợ hơi và massage bụng nhẹ nhàng, bé Tôm giảm hẳn 80% số lần vặn mình ban đêm. Chị Lan nhận ra rằng việc thiếu hiểu biết về hệ tiêu hóa non nớt của trẻ suýt nữa đã khiến chị lạm dụng thuốc không cần thiết.
Các Bước Tiếp Theo
Đa số là hiện tượng sinh lý bình thườngKhoảng 60-70% trẻ sơ sinh vặn mình do hệ thần kinh và tiêu hóa đang trong giai đoạn hoàn thiện, không phải do bệnh.
Hỗ trợ tiêu hóa thay vì tự ý dùng thuốcVỗ ợ hơi thật kỹ sau mỗi cữ bú và massage bụng là phương pháp hiệu quả nhất để giảm bớt sự khó chịu, căng tức dạ dày cho bé.
Theo dõi chặt chẽ biểu hiện đi kèmChỉ đưa đi khám khi rướn người kèm theo sốt, bỏ bú, sụt cân, nôn vọt hoặc có biểu hiện tím tái, cứng đơ cơ thể.
Giải Đáp Nhanh
Bé hay rướn người đỏ mặt tía tai có làm sao không?
Thường là không sao. Đây chủ yếu là phản xạ sinh lý tự nhiên giúp bé giãn cơ và thích nghi tiêu hóa. Miễn là bé không quấy khóc dai dẳng và vẫn tăng cân, hiện tượng này sẽ tự hết sau 3-4 tháng.
Làm sao để phân biệt vặn mình sinh lý và co giật?
Vặn mình sinh lý thường dừng lại khi bạn chạm vào hoặc bế bé lên, bé vẫn tỉnh táo. Co giật bệnh lý thường kèm theo cứng cơ, mắt trợn ngược, sùi bọt mép và không dừng lại dù bạn có ôm giữ bé.
Có nên dùng mẹo dân gian để chữa rướn người cho trẻ không?
Tuyệt đối không nên. Các mẹo như đắp lá, hơ than hay xông khói không có cơ sở khoa học và rất dễ gây bỏng da, nhiễm trùng hoặc ngạt khí cho hệ hô hấp non yếu của trẻ sơ sinh.
Thông tin trong bài viết này chỉ dành cho mục đích giáo dục và không thay thế cho lời khuyên y tế chuyên môn. Tình trạng sức khỏe của mỗi trẻ sơ sinh là khác nhau. Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ nhi khoa trước khi đưa ra các quyết định liên quan đến sức khỏe, dinh dưỡng hoặc bổ sung vitamin cho bé. Nếu bé có dấu hiệu cấp cứu như tím tái, khó thở hoặc co giật, hãy đưa bé đến bệnh viện ngay lập tức.
- Theo em, em cần làm gì để giữ gìn, bảo tồn và phát huy nét văn hóa truyền thống tại địa phương mình?
- Theo em, học sinh cần làm gì để góp phần giữ gìn, bảo vệ và phát triển di sản văn hóa Việt Nam?
- Thành tích chạy cự li 100m của vận động viên điền kinh khoảng bao nhiêu?
- Truyền thông quê hương có ý nghĩa như thế nào với đời sống con người và xã hội?
- Sông ngòi ở miền Trung nước ta có đặc điểm gì?
- Vùng Duyên hải miền Trung có khí hậu như thế nào?
- Theo em, học sinh cần làm gì để góp phần giữ gìn, bảo vệ và phát triển di sản văn hóa Việt Nam?
- Đường bộ từ Việt Nam sang Ấn Độ bao nhiêu km?
- Nơi lạnh nhất của Việt Nam là bao nhiêu độ?
- Sự ra đời của máy hơi nước cuối thế kỷ XVIII gắn liền với công lao to lớn của ai?
- Theo em, em cần làm gì để giữ gìn, bảo tồn và phát huy nét văn hóa truyền thống tại địa phương mình?
- Xem thu chi MB Bank ở đâu?
- Cán bộ ngân hàng là gì?
- Nên sạc pin Samsung đến bao nhiêu phần trăm?
- Dưa hấu kỵ với gì?
- YouTube tốn bao nhiêu GB?
- Làm sao biết trứng chín?
- Được phép bảo lưu đại học bảo lâu?
- Tại sao sữa mẹ lại gây vàng da?
- Khi nào được nhận bằng tốt nghiệp THCS?
- Hà Nội tiếng Trung là gì?
- Làm sao để biết mình có bị vô sinh hay không?
Góp ý câu trả lời:
Cảm ơn bạn đã đóng góp ý kiến! Góp ý của bạn rất quan trọng giúp chúng tôi cải thiện câu trả lời trong tương lai.