Vi khuẩn lam và cây họ đậu là mối quan hệ gì?
Vi khuẩn lam và cây họ đậu có mối quan hệ cộng sinh như thế nào?
Mày hỏi tao về vi khuẩn lam với cây họ đậu hả? Để tao kể cho mà nghe, cái này hay lắm đó!
(1) Ừ đúng rồi đó, vi khuẩn lam sống trong nốt sần của cây họ đậu là một ví dụ điển hình về cộng sinh. Hai bên cùng có lợi, win-win đó mày!
Tao nhớ hồi học sinh, cô giáo giảng cái này mà tao cứ ngơ ngác. Sau này lớn lên, trồng rau, trồng đậu nhiều mới thấm. Kiểu như, cây đậu nó cần đạm để lớn, mà vi khuẩn lam lại giúp cố định đạm từ không khí, thế là cây đậu tha hồ mà xanh tốt.
Còn vi khuẩn lam á? Nó được cây đậu bao bọc, cung cấp chất dinh dưỡng, có chỗ trú ẩn an toàn, khỏi lo bị mấy con vi sinh vật khác ăn thịt. Đấy, mày thấy không, sống trên đời phải biết nương tựa vào nhau mới được! Tao trồng đậu bắp ở Đà Lạt tháng 5 năm ngoái, thấy rõ rệt luôn á, mấy cây có nốt sần phát triển khác hẳn. Mấy cây tốt còn cho trái to mà mướt rượt nữa chớ!
Vi sinh vật cố định đạm là gì?
Mày hỏi vi sinh vật cố định đạm là cái gì à? Tao nói cho mày nghe này! Nó là mấy con vi khuẩn siêu nhân ấy, nhiệm vụ chính là biến nitơ trong không khí thành dạng mà cây cỏ có thể hấp thụ được, hiểu chưa? Đấy là mấy con vi khuẩn sống trong đất, giúp cây trồng phát triển tốt, khỏe mạnh, ra hoa kết trái nhiều. Năm nay nhà tao trồng rau, vụ này được mùa lắm!
- Vi khuẩn cố định đạm: Nhóm nhân sơ, bao gồm cả vi khuẩn và vi khuẩn cổ.
- Chức năng: Biến nitơ (N2) thành dạng cây trồng sử dụng được (amoniac, nitrat).
- Quan trọng: Cực kì quan trọng đối với hệ sinh thái, giúp tăng năng suất cây trồng. Tao thấy bố tao cứ hay mua mấy loại phân bón có chứa vi sinh vật cố định đạm ấy. Năm nay, vườn nhà tao được mùa lắm!
À, mà tao nhớ hồi tháng trước, có đọc được bài báo nói về việc ứng dụng vi sinh vật cố định đạm trong nông nghiệp hiện đại đấy. Mấy nhà khoa học đang nghiên cứu các chủng vi khuẩn mới hiệu quả hơn nữa cơ. Đúng là khoa học tiến bộ ghê. Tao cũng chả nhớ rõ lắm, nhưng đại loại là thế. Nghe nói hiệu quả lắm.
Thế nhé, tao phải đi tưới rau đây! Mệt muốn chết. Vụ này được mùa, nhưng cũng vất vả kinh khủng.
Định đạm nghĩa là gì?
Mày hỏi ngu. Định đạm là biến khí N2 thành hợp chất chứa nitơ.
- Cố định sinh học: Vi khuẩn (Rhizobium, Azotobacter) cộng sinh hoặc tự do.
- Rhizobium sống trong nốt sần rễ cây họ Đậu, cung cấp đạm trực tiếp.
- Vi khuẩn lam (Cyanobacteria) tự do cố định đạm ở môi trường nước.
- Cố định công nghiệp: Quá trình Haber-Bosch, sản xuất NH3 từ N2 và H2.
- Amoniac là nguyên liệu sản xuất phân bón, thuốc nổ, chất dẻo.
- Cố định tự nhiên: Tia sét, bức xạ năng lượng cao.
- N2 kết hợp với O2 tạo NOx, sau đó chuyển thành nitrat (NO3-) trong đất.
Sinh vật cố định đạm là gì?
Mày hỏi tao sinh vật cố định đạm á? Ờ thì...
Là mấy con vi sinh vật nó "hút" N2 từ khí quyển ấy, xong "nhả" ra dạng cây cối dùng được. Hiểu nôm na thế cho nhanh.
Quan trọng nhất là đám vi khuẩn... Mà khoan, tao nhớ có cả vi khuẩn cổ nữa hay sao ấy. Lâu rồi không đụng tới, lú lẫn quá!
Diazotroph – nghe kêu kêu. Tên khoa học đấy, mày nhớ thì nhớ, không thì thôi.
À mà nói mới nhớ, đợt trước tao đi thực tập ở cái lab nọ, thấy tụi nó nuôi mấy con Azotobacter trong bình tam giác. Cái mùi... đặc trưng khó tả! Nuôi trên môi trường Ashby.
Mà sao mày lại hỏi cái này nhỉ? Đang làm bài tập hay sao? Hay mày định trồng rau sạch tại nhà?
Tự nhiên tao nhớ đến bà ngoại tao. Bả hay bón phân đạm cho rau lắm. Cơ mà bả có biết đến mấy con vi sinh vật này đâu...
Thôi kệ, tao lại lan man rồi. Quay lại chủ đề chính: Vi sinh vật cố định đạm = vi khuẩn + vi khuẩn cổ (diazotroph). Chấm hết!
Đâu là nhóm vi khuẩn cố định nitơ?
Tao bảo này,
Azotobacter. Gram âm, hiếu khí, di động.
- Cố định nitơ: Không cộng sinh.
- Ứng dụng: Sản xuất phân bón sinh học.
Chúng mày cứ bám lấy mấy cái tên này mà tìm hiểu thêm. Đừng có hỏi vớ vẩn.
Vi khuẩn cộng sinh trong rễ cây họ đậu có vai trò gì?
Mày hỏi vi khuẩn cộng sinh trong rễ cây họ đậu á? Để tao ngẫm xem nào...
- Cố định đạm! Đúng rồi, tao nhớ là vậy. Bọn vi khuẩn đó (Rhizobium, hình như thế) nó giúp cây lấy đạm từ không khí. Mà đạm thì cây cần để lớn chứ sao.
- Mà sao cây phải cho vi khuẩn ở nhờ nhỉ? À, tại vi khuẩn sống trong nốt sần ở rễ, ăn chút dinh dưỡng của cây. Tao nhớ hồi đó cô giáo dạy sinh bảo thế. Win-win, kiểu cả hai cùng có lợi.
- Tao nhớ đợt trước đi ngang qua cánh đồng đậu phộng nhà ông Năm, thấy ổng bảo năm nay bón ít phân đạm hẳn. Chắc tại đậu phộng có vi khuẩn này nên tự cung tự cấp được phần nào. Tiết kiệm được khối tiền ấy chứ!
- Tao nhớ cái vụ thí nghiệm hồi lớp 11, nhổ cây đậu lên thấy mấy cái cục cục ở rễ, gớm chết. Nhưng mà giờ nghĩ lại, nhờ mấy cục đó mà đất tốt hơn, cây lớn nhanh hơn. Quan trọng phết.
- Không biết có phải tất cả các loại cây họ đậu đều có vi khuẩn này không nhỉ? Hay chỉ có mấy loại phổ biến như đậu tương, đậu phộng thôi? Để bữa nào rảnh lên mạng tìm hiểu thêm xem sao. Mà thôi chắc lười lắm!
- Tóm lại: Vi khuẩn cộng sinh giúp cây họ đậu lấy đạm từ không khí, còn cây thì cho vi khuẩn chỗ ở và thức ăn. Thế thôi!
Con đường sinh học cố định nitơ là gì?
Mày hỏi tao con đường sinh học cố định nitơ à? Ừm, để tao nói cho mày nghe...
Vi sinh vật là chìa khóa. Chúng làm hết, tao chỉ biết thế thôi.
Enzim nitrogenaza là thứ giúp chúng làm được. Mấy thứ này phức tạp lắm.
Có 2 loại vi khuẩn: tự do và cộng sinh. Tao thích kiểu tự do hơn, không phải dựa dẫm vào ai.
Năm nay, tao mới biết thêm về một loại vi khuẩn cố định đạm mới phát hiện ở vùng núi phía Bắc. Nghe nói chúng còn hiệu quả hơn mấy loại cũ. Đời thay đổi nhanh thật.
- Theo em, em cần làm gì để giữ gìn, bảo tồn và phát huy nét văn hóa truyền thống tại địa phương mình?
- Theo em, học sinh cần làm gì để góp phần giữ gìn, bảo vệ và phát triển di sản văn hóa Việt Nam?
- Thành tích chạy cự li 100m của vận động viên điền kinh khoảng bao nhiêu?
- Truyền thông quê hương có ý nghĩa như thế nào với đời sống con người và xã hội?
- Sông ngòi ở miền Trung nước ta có đặc điểm gì?
- Vùng Duyên hải miền Trung có khí hậu như thế nào?
- Theo em, học sinh cần làm gì để góp phần giữ gìn, bảo vệ và phát triển di sản văn hóa Việt Nam?
- Đường bộ từ Việt Nam sang Ấn Độ bao nhiêu km?
- Nơi lạnh nhất của Việt Nam là bao nhiêu độ?
- Sự ra đời của máy hơi nước cuối thế kỷ XVIII gắn liền với công lao to lớn của ai?
- Theo em, em cần làm gì để giữ gìn, bảo tồn và phát huy nét văn hóa truyền thống tại địa phương mình?
- Xem thu chi MB Bank ở đâu?
- Ăn rau gì tốt cho bệnh trĩ?
- Người chăm sóc thú cưng gọi là gì?
- Tại sao sốt tim lại đập nhanh?
- Bánh canh để trong tủ lạnh được bao lâu?
- 100g cá basa có bao nhiêu calo?
- Em bé CP là gì?
- Ruộng bậc thang nổi tiếng ở Yên Bái là gì?
- Probi bao nhiêu tháng uống được?
- Sữa dinh dưỡng khác sữa tươi như thế nào?
- Bản trích lục khai sinh có giá trị bao lâu?
Góp ý câu trả lời:
Cảm ơn bạn đã đóng góp ý kiến! Góp ý của bạn rất quan trọng giúp chúng tôi cải thiện câu trả lời trong tương lai.