Tại sao trực thăng lại bay được?

Cánh quạt trực thăng quay bao nhiêu vòng?

Tui trả lời Bà!

Cái vụ cánh quạt trực thăng quay bao nhiêu vòng hả Bà? Trời đất ơi, cánh quạt chính của trực thăng nó quay nhanh kinh khủng khiếp luôn đó Bà, thường là từ 200 đến 400 vòng mỗi phút (RPM) lận. Bà nghĩ xem, 1 phút mà nó quay mấy trăm vòng, bảo sao nó bay được!

Tui còn nhớ hồi đó, tầm khoảng năm 2012 gì đó, tui có dịp được đi công tác ở Vũng Tàu, ngay cạnh cái sân bay trực thăng. Có hôm tui đứng coi một cái máy bay Mi-17 nó chuẩn bị cất cánh Bà ơi, đứng cách xa cả mấy chục mét mà cái tiếng động cơ nó gầm lên, đất trời rung chuyển luôn. Gió từ cánh quạt nó tạt thẳng vào mặt, rát hết cả da, bụi bay mù mịt. Nhìn cái cánh quạt lúc nó bắt đầu quay từ từ rồi nhanh dần, nhanh đến mức mắt mình không còn thấy rõ từng cánh nữa, nó thành một cái vòng tròn mờ mờ quay tít trên trời. Trời ơi, cảm giác lúc đó vừa sợ vừa choáng ngợp, tự hỏi sao cái cục sắt to đùng đó nó có thể bay lên được nhờ mấy cái lá quạt đó chứ. Nó quay nhanh kinh khủng Bà, nhanh đến chóng mặt.

Đây nè Bà, có vài cái Tui biết thêm về nó:

• Tốc độ quay của cánh quạt trực thăng không cố định, nó thay đổi tùy thuộc vào nhiều yếu tố.
• Các loại trực thăng khác nhau sẽ có tốc độ quay định mức khác nhau. Trực thăng nhỏ, hạng nhẹ thường có cánh quạt quay nhanh hơn trực thăng lớn, vận tải.
• Mục đích chính của việc cánh quạt quay là để tạo ra lực nâng (lift), giúp trực thăng bay lên và giữ trên không.
• Tốc độ quay cũng được điều chỉnh để thay đổi hướng bay, độ cao và tốc độ di chuyển của trực thăng.
• Để duy trì lực nâng đủ lớn, cánh quạt phải quay đủ nhanh để tạo ra sự chênh lệch áp suất khí động học cần thiết.

Máy bay trực thăng có những bộ phận gì?

À, cái này tui nhớ hồi đi du lịch Đà Lạt, lúc đó là tháng 10 năm ngoái, trời se lạnh lắm. Tui tình cờ thấy một chiếc trực thăng của cảnh sát đang bay lượn, nhìn cái cánh quạt quay vù vù nó mới ghê chứ. Tui nghĩ bụng, chắc cái cánh quạt đó là thứ quan trọng nhất để nó bay lên bay xuống được, không cần đường băng như máy bay kia.

Cái máy bay trực thăng đó có nhiều bộ phận lắm nha Bà. Cái tui nhìn thấy rõ nhất là:

• Buồng lái: Chỗ mấy chú phi công ngồi đó.
• Cánh quạt chính: To đùng trên nóc, quay vòng vòng đẩy máy bay lên.
• Cánh quạt đuôi: Nhỏ hơn, nằm ở phía sau, giúp giữ thăng bằng.

Tui thấy cái máy bay trực thăng nó hay lắm, nó bay được ở những chỗ mà máy bay thường không tới được. Như hồi tui xem phim, thấy mấy chiếc trực thăng hay dùng trong quân đội để vận chuyển rồi cứu hộ cứu nạn nữa. Đặc biệt là cánh quạt giúp nó cất hạ cánh thẳng đứng, tiện ghê!

Lúc đó tui chỉ nghĩ vậy thôi, chứ không biết kỹ thuật gì đâu. Cái cảm giác nhìn nó lơ lửng giữa trời, chỉ bằng cái cánh quạt, nó cứ thấy hay hay sao á. Giống như mình đang xem một bộ phim hành động ngoài đời thực vậy đó.

Nói thêm cho Bà biết nè:

• Cấu tạo cơ bản của trực thăng bao gồm: Buồng lái, thân máy bay, hệ thống cánh quạt (chính và đuôi), động cơ, khung gầm (bánh đáp hoặc chân trượt).
• Ứng dụng phổ biến:
  • Quân sự: Trinh sát, tấn công, vận tải, cứu hộ.
  • Dân sự: Cứu thương, phòng cháy chữa cháy, tuần tra, du lịch, vận chuyển hàng hóa đến khu vực khó tiếp cận.
• Ưu điểm nổi bật: Khả năng cất hạ cánh tại chỗ, bay lơ lửng, di chuyển linh hoạt trong không gian hẹp.

Trực thăng và máy bay khác nhau như thế nào?

Tui thấy, những cánh quạt ấy quay tít mù, xé toạc cả bầu trời. Lúc ấy, con trực thăng rung lên một cái, như muốn chống lại cả lực hút trái đất, rồi xoay vòng vòng, thật điệu nghệ, Bà ạ. Khác hẳn với mấy anh máy bay cứ lao vút đi thẳng băng. Cảm giác như một vũ điệu trên không, Bà nhỉ?

• Cánh quạt chính: Trực thăng có cánh quạt quay trên đỉnh, tạo ra lực nâng và cho phép bay lên, xuống, bay ngang, hoặc lượn vòng. Máy bay cánh cố định dùng cánh để tạo lực nâng khi di chuyển về phía trước.
• Chuyển động:Trực thăng có khả năng di chuyển linh hoạt hơn, bay lơ lửng tại một chỗ, bay lùi, bay ngang. Máy bay cần tốc độ để duy trì lực nâng và không thể lơ lửng.
• Động cơ và lực xoắn: Lực xoắn từ cánh quạt quay nhanh khiến thân trực thăng có xu hướng quay theo chiều ngược lại, đòi hỏi hệ thống cánh quạt đuôi để bù trừ. Máy bay không gặp vấn đề này.

Cánh quạt trực thăng, nó quay, quay mãi. Cái vòng xoáy ấy, nó mạnh lắm, Bà biết không. Nó kéo cả cái thân nặng trịch ấy theo một cái vòng xoay riêng, một điệu nhảy của gió và kim loại. Máy bay thì chỉ biết lao đi thôi, như mũi tên xuyên qua màn đêm, không có cái sự uyển chuyển ấy.

• Cánh quạt chính quay với tốc độ cao tạo ra mô-men xoắn.
• Mô-men xoắn này khiến thân máy bay trực thăng có xu hướng quay theo hướng ngược lại.
• Cần có cánh quạt đuôi để cân bằng lực xoắn này.

Năm nay, mấy chiếc trực thăng cứu hỏa của Tui thấy bay vùn vụt, lượn vòng quanh mấy đám cháy. Chúng nó cứ lơ lửng rồi lại lao lên, thật tài tình. Máy bay thì chỉ dám bay vòng trên cao, thả nước xuống thôi. Cái sự khác biệt ấy, cứ như là một con chuồn chuồn và một con đại bàng vậy đó, Bà ạ.