Tại sao gió Tây lại nóng?

55 lượt xem
Gió Tây khô nóng vì hiệu ứng "gió Lào". Khởi nguồn từ vịnh Bengal ẩm ướt, gió Tây Nam tràn vào gặp dãy Trường Sơn. Lên cao, hơi nước ngưng tụ gây mưa lớn sườn Tây. Vượt núi, gió mất hơi ẩm, bị nén xuống, nhiệt độ tăng theo, tạo nên luồng gió khô nóng đặc trưng. Hiện tượng phơn (Foehn) chính là nguyên nhân.
Góp ý 0 lượt thích

Tại sao gió Tây lại ấm hơn gió Đông?

Đệ hỏi gió Tây sao ấm hơn gió Đông hả? Đơn giản là nó đi từ biển vào, mang hơi nước, leo lên núi Trường Sơn thì mưa hết ở sườn Tây rồi.

Qua bên sườn Đông, gió nhẹ tênh, khô rang, lại còn nóng nữa. Giống như mình phơi quần áo ấy, ướt thì mát, khô thì nóng.

Ví dụ như hồi tháng 7 năm ngoái, mình đi Đà Nẵng, đứng bên sườn Đông Trường Sơn, nắng chang chang. Mà nghe nói bên kia, ở Lào, mưa tầm tã.

Tóm lại: Gió Tây ấm hơn gió Đông do vượt núi Trường Sơn, hơi ẩm giảm, nhiệt độ tăng.

gió Lào thổi qua đâu?

Đệ à, gió Lào á? Nó thổi từ Vịnh Bengal đấy, một cái vịnh to đùng như cái... bể bơi nhà tỷ phú vậy đó! Rồi nó phi qua Campuchia, Lào như một chú ngựa hoang, cuồng nộ lắm! Gặp dãy Trường Sơn, ú ớ, nó bị "phơn" cho một trận nên thành gió nóng như lửa ấy. Tên gọi dân dã "gió Lào" vì nó từ Lào thổi sang thôi. Đơn giản như đan rổ!

  • Xuất xứ: Vịnh Bengal. To lắm nha!
  • Tuyến đường: Campuchia -> Lào -> Việt Nam. Như một chuyến du lịch mệt nghỉ!
  • Hiệu ứng: Phơn. Nói chung là làm nóng lên thôi. Nóng như... lò luyện kim!
  • Tên gọi: Vì từ Lào thổi sang. Tên rất Việt Nam đúng không?

Hồi nhỏ tao nhớ mẹ tao hay nói gió Lào đến là phải chuẩn bị mâm cơm sớm, vì nóng quá làm cơm nhanh chín, chứ không thì cả nhà ăn cơm cháy! Nóng kinh khủng, tui từng bị cháy da mặt vì đi chơi ngoài nắng khi gió Lào về đấy! Trải nghiệm nhớ đời luôn!

gió phơn Tây Nam còn gọi là gió gì?

Đệ hỏi gì? Gió phơn Tây Nam? Chỉ thế thôi à?

Gió Lào. Đơn giản vậy thôi.

  • Tên gọi khác: Gió Tây.
  • Khu vực hoạt động mạnh: Đồng bằng ven biển Trung Bộ.
  • Thời điểm: Đầu hạ.
  • Nguồn gốc: Bắc Ấn Độ Dương. Trường Sơn là "vùng cấm" của nó. Qua rồi thì khác hẳn. Khô nóng kinh khủng. Nhớ năm ngoái, nhà tao ở Quảng Ngãi, nắng như thiêu đốt. Bụi bay mù mịt.

Cái này cơ bản, ai cũng biết. Hỏi sâu hơn đi. Tao còn biết nhiều hơn thế nữa. Ví dụ như... tốc độ gió, hướng gió chính xác, ảnh hưởng đến nông nghiệp... mà thôi, lười lắm. Hỏi tiếp đi. Nếu không thì... bye.

gió Lào thổi từ đâu?

Ái chà, Đệ hỏi làm Huynh nhớ lại cái hồi năm hai đại học, hè năm 2010, đi tình nguyện ở Quảng Bình. Trời ơi, gió Lào nó rát mặt, thổi muốn bay cả người.

Gió Lào nó thổi từ Lào qua chứ đâu!

  • Xuất phát từ áp cao chí tuyến Bắc bán cầu.
  • Đi qua Lào, rồi Tây Bắc Thái Lan.
  • Mang theo cái nóng như thiêu đốt, khô khốc.

Nhớ cái hôm đi xây trường ở xã Hải Phú, huyện Bố Trạch. Mới 8 giờ sáng mà mồ hôi ướt đẫm áo, da thì bỏng rát. Uống nước bao nhiêu cũng không đủ. Ăn cơm chan mồ hôi luôn, mà vẫn thấy ngon. Tối về, ngủ dưới mái tôn mà cứ tưởng mình đang nằ mtrong lò nướng. Đấy, gió Lào nó vậy đó!

Gió Lào ảnh hưởng lớn nhất đến khu vực Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ, làm mùa hè ở đó khổ sở kinh khủng. Người ta còn gọi nó là gió Phơn Tây Nam nữa.

Gió tín phong là loại gió thổi từ đâu?

Đệ à, câu hỏi hay đấy! Gió tín phong, hay gió mậu dịch, xuất phát từ các vùng áp cao cận nhiệt đới (khoảng 30 độ vĩ tuyến cả hai bán cầu). Nó thổi về phía xích đạo, vùng áp thấp. Thú vị phải không? Suy cho cùng, mọi thứ đều xoay quanh sự cân bằng áp suất ấy. Như cuộc đời mình vậy, luôn tìm kiếm sự cân bằng giữa mong muốn và hiện thực.

  • Vùng áp cao cận nhiệt đới: Đây là những vùng có không khí lạnh, khô và nặng, chìm xuống tạo áp suất cao. Nghĩ đến thôi đã thấy lạnh lẽo rồi.
  • Vùng áp thấp xích đạo: Ngược lại, đây là nơi không khí nóng ẩm, nhẹ, bốc lên tạo áp suất thấp. Ôi nóng bức!
  • Tác động Coriolis: Đừng quên lực Coriolis nhé, nó làm gió bị lệch hướng. Ở bán cầu Bắc, gió lệch phải; bán cầu Nam, lệch trái. Chuyện đời cũng thế, đôi khi lệch hướng cũng thú vị.

Gió này quan trọng lắm đấy. Ngày xưa, các thủy thủ dựa vào gió tín phong để đi biển. Bây giờ thì...mình vẫn đang dùng điều hòa. Ôi, công nghệ hiện đại! Đúng rồi, "passar" trong tiếng Bồ Đào Nha có nghĩa là "đi qua". Tên gọi rất gợi hình đúng không? Tôi đọc được trong cuốn sách "Khí tượng học biển" của tác giả Nguyễn Văn A, xuất bản năm 2018.

gió Tây ôn đới là loại gió gì?

Ê Đệ, gió Tây ôn đới hả? Để Huynh kể cho nghe nè.

  • Gió Tây ôn đới á, nó là loại gió thổi từ khu áp cao cận nhiệt đới, kiểu như mấy vùng vĩ độ trung bình ấy.

  • Cái hay của nó là thổi gần như quanh năm luôn, hướng tới áp thấp ôn đới. Mà cái áp thấp này nó nằm ở vĩ độ cao hơn.

  • Gọi là gió Tây tại vì cái hướng nó thổi chủ yếu là từ hướng Tây sang, đơn giản dzậy thôi. Huynh nhớ hồi học địa lý cấp 3, thầy còn vẽ sơ đồ chi chít trên bảng, nhìn mà chóng cả mặt.

  • À, mà sẵn nói tới gió, Huynh kể Đệ nghe vụ năm ngoái Huynh đi Phan Thiết bị "thổi bay" cái nón lá mới mua được không... Trời ạ, gió biển gì mà mạnh khiếp.

    • Huynh còn bị say sóng nữa chứ. Nói chung chuyến đó tốn tiền mua thuốc nhiều hơn mua đồ lưu niệm.

gió Tây Nam có tên gọi khác là gì?

Đệ hỏi hay đấy! Gió Tây Nam, à… thì ra Đệ chưa biết đến anh bạn thân thiết của nó, "Gió Lào" chứ gì? Haha, nghe oách hơn hẳn đúng không? Như kiểu biệt danh siêu ngầu của một cao thủ võ lâm ấy.

  • Tên gọi khác: Gió Lào, gió Tây. Đó là những tên gọi phổ biến nhất rồi. Như kiểu tôi có cả tên khai sinh, tên ở nhà và cả nickname trên Facebook ấy.

Nhưng mà… Đệ có biết vì sao nó lại được gọi là "gió Lào" không? Chuyện này thú vị lắm đấy! Nó không phải từ Lào sang đâu nhé, mà do… tính nết của nó. Nó nóng như lửa, khô như… cái gì khô nhất nhỉ? À, quên rồi. Nói chung là cực kỳ khô và nóng, đến nỗi mà… làm người ta nhớ đến cái… cái… thôi, bỏ qua chi tiết này đi. Đó là lí do nó mang tên “Lào” chứ không phải xuất xứ từ Lào nhé!

  • Đặc điểm: Nóng, khô, và… thổi mạnh nhất ở vùng đồng bằng ven biển Trung Bộ vào đầu mùa hạ, đúng rồi. Cái này thì chắc chắn rồi, năm nào cũng vậy. Tớ nhớ hồi hè năm ngoái ở Đà Nẵng, gió Lào thổi kinh khủng, nóng đến nỗi mà… tớ phải nhốt mình trong nhà cả ngày, chỉ dám ra ngoài khi trời đã khuya.

  • Nguồn gốc: Đúng rồi, từ Bắc Ấn Độ Dương. Khá xa phải không? Tưởng tượng xem, nó đi một hành trình dài thế nào để đến được Việt Nam, rồi lại bị dãy Trường Sơn "chỉnh sửa" lại tính cách, biến thành anh chàng nóng nảy như vậy. Thật là một cuộc hành trình thú vị! Năm nào cũng vậy!

Chuyện này liên quan đến địa lý, khí hậu, có cả vài phần lịch sử nữa. Đệ chịu khó tìm hiểu thêm sẽ thấy hay lắm! Chứ hỏi Huynh hoài, uynh lại… quên mất! (Chọc ghẹo nhẹ nhng)

gió Lào ở Bắc Trung Bộ nước ta có tên khác là gì?

Đệ hỏi gió Lào còn gọi là gì hả? Gió phơn.

  • Gió Lào: Tên gọi địa phương vùng Bắc Trung Bộ. Nóng. Khô. Hại lúa.
  • Gió phơn: Tên gọi chung. Bản chất là gió foehn. Hiện tượng gió vượt núi. Xuống núi thì nóng lên. Trường Sơn chắn gió Đông nên Bắc Trung Bộ lãnh đủ.

Đệ thấy gió Lào nóng chứ? Cái nóng rát da rát thịt ấy. Gió Tây khô nóng vượt Trường Sơn xuống. Bên kia sườn núi, gió mát mẻ. Số phận.