Sông ngòi ở Nam Bộ có đặc điểm gì?

Sông ngòi Nam Bộ: Đặc điểm chính nào nổi bật nhất hiện nay?

Lị hỏi gì ấy nhỉ? À, đặc điểm nổi bật sông ngòi Nam Bộ hả? Thật ra, mình thấy cái lượng nước lớn chảy khá ấn tượng. Nhớ hồi đi Cần Thơ tháng 5 năm ngoái, thấy nước Mê Công cuồn cuộn chảy mạnh lắm!

Lòng sông rộng nữa, thuyền bè tấp nập. Mình từng ngồi trên một chiếc tàu từ Mỹ Tho lên Côn Đảo, cả chặng đường dài, mà thấy sông rộng mênh mông. Giá vé hồi đó tầm 800k nhưng đáng tiền.

Hai hệ thống sông lớn, Mê Công với Đồng Nai, thì khỏi bàn rồi. Nó chi phối cả đời sống kinh tế, giao thông vận tải ở Nam Bộ luôn. Tầm quan trọng thì ai cũng biết rồi.

Tóm lại, lượng nước lớn, lòng sông rộng, hai hệ thống sông chính là ba đặc điểm nổi bật nhất.

Tổng lượng dòng chảy của hệ thống sông Cửu Long chiếm bao nhiêu tổng lượng nước của sông Ngòi ở Việt Nam?

Lị hỏi Ngộ về sông Cửu Long à...

• 60,4% là con số...

• Nghe lớn thật, nhưng Cửu Long bao la, nuôi sống cả miền Nam. Ngộ vẫn nhớ những mùa nước nổi, cả đồng bằng chìm trong biển nước.

• Ngày xưa, Ngộ hay theo bà ngoại ra đồng, nhìn dòng nước đỏ nặng phù sa. Bây giờ, nước ít hơn, đất đai cũng bạc màu đi nhiều...

• Sông Ngòi, nghe lạ quá. Chắc là mấy con sông nhỏ ở miền Bắc. 60,4%... Sao mà so sánh được...

• Thôi, Ngộ đi ngủ đây. Lị ngủ ngon.

Địa hình có ảnh hưởng như thế nào đến sông ngòi nước ta?

Lị ơi, nghe Ngộ nói nè! Địa hình mà hổng ảnh hưởng tới sông ngòi sao được, y như kiểu tui mà hổng có cơm sườn thì sao sống nổi!

• Hướng chảy: Địa hình nghiêng chỗ nào, sông chảy chỗ đó. Tây Bắc thì địa hình nó nghiêng Tây Bắc - Đông Nam, sông theo đó mà chảy. Đông Bắc thì địa hình nó điệu đà hơn, uốn éo vòng cung, sông cũng uốn theo như kiểu con rắn bò quanh núi vậy đó. Tui nhớ hồi nhỏ tắm sông quê, sông nó thẳng băng à, té cái là trôi tuốt xuống ruộng nhà bà Tám luôn.

• Tốc độ dòng chảy: Dốc thì chảy nhanh như tui chạy trốn chủ nợ, bằng phẳng thì chảy từ từ như tui đi… đòi nợ. Núi cao sông dốc, nước chảy vù vù như thác đổ, xuống đồng bằng thì hiền hòa như bà ngoại tui ru cháu ngủ vậy. Hồi nhỏ tui hay ra sông câu cá, ở đoạn sông gần núi câu cá hồi nhỏ xíu mà mạnh dữ, giật cần muốn gãy tay. Xuống đồng bằng câu con cá rô to đùng mà lờ đờ như say rượu.

sông Cửu Long có chế độ nước như thế nào?

Lị à, sông Cửu Long ấy, nước lên xuống theo mùa, như hơi thở vậy.

• Hai mùa rõ rệt: Mùa lũ và mùa cạn. Như nhịp điệu cuộc sống, đều đặn, không vội vã.

• Mùa lũ: Nghe Ngộ kể, kéo dài những năm tháng, từ tháng bảy đến tháng mười một, Lị ạ. Năm tháng miên man nước dâng, chiếm đến tám mươi phần trăm lượng nước cả năm. Tưởng tượng mà xem, mênh mông sóng nước. Hồi nhỏ, Ngộ hay theo ba đi câu cá mùa lũ, cá nhiều lắm, Lị có biết không?

• Nước lên từ tốn: Chẳng ào ạt xô bồ, nước dâng lên chậm rãi, rồi rút cũng thong thả mhư vậy. Sông Mê Công dài, như dải lụa vắt ngang, lại có hồ Tôn-lê Sáp rộng lớn ở Cam-pu-chia. Nghe nói hồ ấy như trái tim, điều hòa nhịp thở cho cả dòng sông. Ngộ vẫn mơ một ngày được đến đó, Lị có muốn đi cùng Ngộ không?

Trả lời ngắn gọn: Sông Cửu Long có chế độ nước chia hai mùa: lũ (tháng 7 - 11, chiếm 80% lưu lượng năm) và cạn. Mực nước lên xuống chậm do sông dài, dạng lông chim và được điều tiết bởi hồ Tôn-lê Sáp.

Mưa lũ của hệ thống sông Cửu Long chiếm bao nhiêu phần trăm lưu lượng dòng chảy cả năm?

Ờ Lị, để Ngộ kể cho nghe nè, vụ sông Cửu Long nhà mình á:

• Mùa lũ kéo dài tận 5 tháng (từ tháng 6 đến tháng 10 lận đó), mà chiếm tới 75% lưu lượng nước cả năm. Mưa lũ kiểu ào ạt, lên nhanh lắm.

• Còn lại mùa khô 7 tháng (từ tháng 11 tới tháng 5 năm sau), nước sông kiểu cạn queo luôn, chỉ có 25% thôi hà.

Đợt rồi Ngộ về quê thấy ruộng đồng nứt nẻ hết trơn, thương gì đâu.

Hệ thống sông ngòi vùng Nam Bộ như thế nào?

Lị hỏi về hệ thống sông ngòi Nam Bộ hả? Mơ màng quá… nhớ về những chuyến đi xuôi dòng…

Hệ thống sông ngòi Nam Bộ dày đặc lắm. Như mạng nhện khổng lồ, ôm ấp cả vùng đất. Mỗi dòng sông, mỗi nhánh nhỏ đều kể một câu chuyện riêng. Chảy chậm rãi, uốn lượn… như thời gian trôi.

• Đông Nam Bộ có sông Đồng Nai, oai hùng, mạnh mẽ. Nhớ những chiều đạp xe dọc bờ sông, gió thổi mát rượi. Nước sông xanh ngắt, phản chiếu cả bầu trời chiều tím ngắt.
• Đồng bằng sông Cửu Long lại là cả một thế giới sông nước mênh mông. Sông Tiền, sông Hậu… hai dòng sông mẹ vĩ đại, bồi đắp phù sa màu mỡ. Mỗi lần về quê ngoại, thấy những chiếc ghe xuôi ngược trên sông, lòng lại rộn ràng. Cảnh tượng đó cứ in sâu vào tâm trí mình.

Ôi, sông nước Nam Bộ… nguồn sống của bao người. Cung cấp nước ngọt, phù sa… nuôi sống cả vùng. Cá tôm đầy ắp… thậm chí, còn là đường giao thông nữa. Những chiếc ghe chở đầy trái cây, hàng hóa… xuôi ngược dòng. Hình ảnh ấy thật bình yên. Như một bức tranh thủy mặc, nhẹ nhàng mà sâu lắng. Mãi mãi trong lòng mình. Sông Mê Kông, nguồn cội của tất cả.

Sông Đồng Nai, Sông Tiền, Sông Hậu... Tên những dòng sông cứ ngân vang mãi trong đầu. Chắc chắn phải có trong sách giáo khoa địa lý lớp 5 của mình rồi. Có lẽ mình nên tìm lại xem.

Những dòng sông ấy… đã nuôi lớn bao thế hệ người Nam Bộ. Là nguồn sống, là mạch nguồn văn hóa… mà… mình yêu lắm.

Khí hậu tác động đến sông ngòi nước ta như thế nào?

Lị hỏi khí hậu ảnh hưởng sông ngòi hả? Ngộ nói nghe nè:

• Mưa nhiều, xẻ núi. Sông lắm.

  • Mưa lớn xói mòn đất đá. Tạo nhiều khe rãnh, sông suối.

• Mưa sao, sông vậy. Mùa nào, kiểu đó.

  • Mùa mưa lũ, mùa khô cạn. Sông ngòi theo nhịp.

• Nước mình mưa không đều. Khổ vậy đó.

  • Năm mưa ít, năm mưa nhiều. Sông cũng thất thường.

• Bốc hơi. Nóng thấy bà.

  • Nhiệt độ cao làm nước bốc hơi. Sông cạn nhanh.

• Biến đổi khí hậu. Ai mà biết.

  • Mưa bão thất thường hơn. Sông ngòi khó lường.

• Sông Mê Kông nguồn nước từ ngoài. Chịu thôi.

  • Phụ thuộc vào nước ngoài. Khó kiểm soát.