Gió phơn gây ra hậu quả gì?

Gió phơn gây ra những hậu quả gì cho môi trường và con người?

Gió phơn gây khô nóng.

Bác hỏi gió phơn gây hậu quả gì, em thấy rõ nhất là khô nóng. Như kiểu tháng 6 năm ngoái, em ở Đà Lạt mà nóng như Sài Gòn, da dẻ nứt nẻ hết. Cây cỏ cũng héo úa.

Hồi đó em còn phải mua kem dưỡng ẩm DHC ở Guardian, hết gần 400 ngàn lận, xót tiền ghê.

Còn nghe nói gió phơn gây cháy rừng nữa. Đà Lạt mùa đó báo cháy rừng suốt. May nhà em không sao.

Mỗi vùng gọi gió này một kiểu. Mỹ gọi Chinook, Tây Ban Nha gọi Bilbao. Kiểu như mình gọi gió Lào ở miền Trung vậy đó bác.

Đợt đó đi Đà Lạt em ở homestay gần chợ, giá 350 ngàn/đêm. Tiền phòng thì rẻ mà tiền kem dưỡng ẩm thì mắc.

Tại sao gió phơn Tây Nam còn gọi là gió Lào?

Gió Lào, à không, gió phơn Tây Nam. Bác hỏi sao lại gọi như vậy? Em nhớ hồi nhỏ, mỗi độ hè về, cái nóng hầm hập lan tràn khắp xóm nhỏ. Cây cối héo úa, đất đai nứt nẻ. Bà em hay bảo, gió Lào về rồi đấy. Nghe mà nao nao, oi bức quá chừng.

• Từ Lào thổi sang: Gió này bắt nguồn từ bên Lào thổi sang, nên bà con mình quen gọi là gió Lào. Giản dị, mộc mạc như chính cuộc sống của người dân quê em vậy. Hồi đó, nhà em ở tận trong vùng sâu của tỉnh Đăk Lăk, gần biên giới Lào nên cảm nhận rõ rệt cái nóng oi ả này. Nhớ lắm những trưa hè oi bức, chỉ muốn nằm lì trong nhà, nghe tiếng ve kêu râm ran ngoài sân.

• Trường Sơn: Dãy Trường Sơn hùng vĩ, sừng sững chắn ngang, chia cắt hai nước. Ngọn núi cao vời vợi ấy đã vô tình trở thành bức tường ngăn cách, cũng là nguyên nhân hình thành nên gió Lào. Em từng được nghe kể, những người lính thời chiến tranh vượt Trường Sơn gian khổ lắm. Gió Lào khô khốc, càng làm tăng thêm sự vất vả, nhọc nhằn.

Gió phơn Tây Nam, gió Lào - hai cái tên, một bản chất. Cùng là thứ gió khô nóng, oi bức, mang theo hơi thở của núi rừng. Cái tên nào cũng gợi lên trong em những ký ức tuổi thơ khó quên. Mùi đất khô nứt nẻ, tiếng ve râm ran, cả cái nóng hầm hập bám riết lấy da thịt... Tất cả như một thước phim quay chậm, tua đi tua lại trong tâm trí.

Gió Lào: Gió Lào là tên gọi địa phương của gió phơn Tây Nam ở khu vực Tây Nguyên và miền Trung Việt Nam. Sở dĩ có tên gọi này là do gió thổi từ hướng Lào sang.

gió Lào thổi qua đâu?

Dạ, gió Lào á hả? Nó mà lướt qua đời em thì y như rằng da dẻ khô khốc, môi nứt nẻ như ruộng hạn gặp bà chằn!

• Nguồn gốc của nó thì "chanh sả" lắm, xuất phát từ vịnh Bengan, rồi "du hí" qua tận Campuchia, Lào. Ới giời, nghe thôi đã thấy nóng rực người rồi.

• Đến khi gặp "anh" dãy Trường Sơn thì "tình chàng ý thiếp", tạo ra hiệu ứng phơn "nóng bỏng tay". Đấy, gió Lào "lắm tài nhiều tật" là thế đó!

• Mà bác biết không, tại sao lại gọi là gió Lào không? Đơn giản vì nó "điển trai" từ Lào thổi sang chứ còn gì nữa! Nghe tên thôi đã biết "hàng xịn" rồi!

Thêm tí "gia vị" cho bác nè: Em nghe nói gió Lào còn làm tăng nguy cơ cháy rừng đó! Ghê chưa? Nên là, gặp gió Lào thì cứ "tránh xa cho lành" bác ạ!

gió phơn Tây Nam còn gọi là gió gì?

Ôi giời, gió phơn Tây Nam á hả? Thì người ta hay gọi là gió Lào, dễ nhớ mà Bác!

• Cái gió này nó hay thổi vào tầm đầu mùa hè ở mấy tỉnh miền Trung mình ấy.

• Mà Bác biết không, gió này xuất phát từ Ấn Độ Dương xa xôi á, xong nó vượt qua dãy Trường Sơn hùng vĩ, thế là "biến hình" thành gió khô nóng luôn đó. Chứ không phải tự dưng mà nó nóng vậy đâu.

• Em nhớ hồi bé, cứ đến mùa gió Lào là y như rằng cả nhà mất ăn mất ngủ vì nóng. Mở quạt thì nó phả toàn hơi nóng, khổ lắm cơ!

• Gió này làm cho thời tiết hai bên dãy núi khác nhau một trời một vực luôn á. Bên này thì khô rang, bên kia thì mát mẻ dễ chịu.

gió Lào thổi từ đâu?

Dạ Bác, em nói thật nhé, gió Lào ấy à? Nó từ áp cao chí tuyến bán cầu Bắc thổi tới, chứ không phải chỗ nào lung tung đâu nha. Em học Địa lí hồi cấp 2 mà, nhớ rõ lắm. Đúng rồi, nó đi qua Lào, rồi Tây Bắc Thái Lan nữa, khô khốc kinh khủng. Đến Việt Nam thì... ôi thôi, nắng nóng như đổ lửa, đặc biệt là mấy tỉnh Bắc Trung Bộ, Nam Trung Bộ. Chỗ em ở Quảng Ngãi, mỗi mùa gió Lào là khổ sở lắm.

• Nguồn gốc: Áp cao chí tuyến bán cầu Bắc.
• Quá trình: Di chuyển qua Lào, Tây Bắc Thái Lan.
• Ảnh hưởng: Nắng nóng gay gắt ở Bắc, Nam Trung Bộ. Khô hạn nữa. Nhà em hồi đó, mẹ em phải tưới cây liên tục, không thì chết hết. Mấy cái chậu cảnh nhỏ nhỏ cũng héo úa trông tội nghiệp lắm. Hồi đó em còn nhỏ, hay bị cháy nắng nữa. Đến giờ vẫn còn sợ cái nắng gió Lào kinh khủng. Lúc đó nóng kinh khủng, ăn gì cũng thấy nhạt nhẽo. Mà em nhớ hồi nhỏ, gia đình em toàn trồng mít, mít chín rụng đầy vườn. Vậy đó.

gió Tây Nam có tên gọi khác là gì?

Em thưa Bác, gió Tây Nam còn được gọi là gió Lào hay gió Tây. Đúng rồi đấy ạ, ở vùng đồng bằng ven biển Trung Bộ, nó nổi tếng lắm. Thật ra, chuyện này thú vị hơn nhiều so với vẻ ngoài khô khan của nó đấy ạ.

• Nguồn gốc: Nó từ Bắc Ấn Độ Dương thổi đến. Nghĩ đến sự di chuyển hàng nghìn cây số ấy, em thấy khá… phiêu. Đó là một cuộc hành trình dài, chứa đựng bao biến chuyển.

• Biến đổi: Vượt qua Trường Sơn, tính chất của nó thay đổi hẳn. Cái này liên quan đến địa hình, độ cao, nhiệt độ… rất nhiều yếu tố phức tạp đấy ạ. Nó như một bài toán vật lý đầy thú vị mà tự nhiên đã sắp đặt. Em từng đọc cuốn sách "Khí tượng học đại cương", có nói rõ về hiện tượng này. Đọc xong mới thấy tự nhiên kỳ diệu làm sao.

• Ảnh hưởng: Khác biệt thời tiết hai bên dãy Trường Sơn chính là do nó. Một bên khô nóng, một bên lại có thể mát mẻ hơn. Cái này ảnh hưởng lớn đến nông nghiệp, sinh hoạt của người dân. Em nhớ hồi hè năm ngoái, ở nhà ngoại em, gió Lào nóng kinh khủng.

Suy cho cùng, cái gì cũng có hai mặt của nó. Gió Lào tuy khô nóng nhưng cũng có vai trò riêng của mình trong hệ sinh thái, em nghĩ vậy. Em thấy đọc nhiều sách về địa lý, khí tượng để hiểu thêm về thiên nhiên, mới thấy cuộc sống này thú vị đến thế nào.

gió Lào ở Bắc Trung Bộ nước ta có tên khác là gì?

Gió Lào, dân mình gọi phơn Tây Nam.

• Không phải gió nào cũng mát. Đôi khi, cái nóng lại đến từ những nơi ta không ngờ.

• Trường Sơn chắn ngang, nắng rát thêm phần. Biết thế mà vẫn sống.

• Đất cằn sỏi đá, người dân vẫn bám trụ. Đấy, ý chí là vậy.

• Phơn thì phơn, mùa màng vẫn phải làm. Đời mà, đâu dễ dàng.

Tại sao gió Tây lại nóng?

Bác ơi, gió Tây nóng như lửa ấy hả? Tại nó vượt núi Trường Sơn mệt quá đó Bác! Cứ tưởng tượng như mình chạy marathon ấy, vừa chạy vừa vác thêm bao tải nước. Lên dốc thì mệt, đổ mồ hôi, nước vơi đi tí. Xuống dốc thì nhẹ người, nhưng mà nóng bừng bừng, mặt đỏ phừng phừng như trái cà chua chín!

Gió Tây nóng là do:

• Bay từ vịnh Ben Gan: Xuất phát từ vịnh Ben Gan, gió mang hơi ẩm đi đường dài như kiểu "ship hàng" từ Nam ra Bắc vậy.

• Vượt núi Trường Sơn: Lên núi cao, hơi nước ngưng tụ gây mưa. Núi cao như tường thành, gió cứ thế mà "leo tường", mệt đứt hơi. Mưa xuống như kiểu vắt cái khăn mặt ướt sũng, hết hơi ẩm rồi còn gì!

• Xuống núi khô nóng: Xuống núi thì hết hơi nước, lại còn bị hiệu ứng Foehn nữa chứ. Hiệu ứng này nguy hiểm lắm, làm nhiệt độ tăng vèo vèo như giá xăng ngày lễ ấy. Thành ra gió khô rang như rang lạc, nóng hổi như bánh mì mới ra lò.

Em kể Bác nghe chuyện này, năm ngoái em đi phượt miền Trung đúng mùa gió Tây, nóng muốn xỉu ngang xỉu dọc. Mà cái xe máy của em nó cũng "sấp mặt" theo luôn Bác ạ, chắc tại nóng quá nó cũng "bốc hỏa" :v.

Tóm lại, gió Tây nóng là do vượt núi Trường Sơn làm mất hơi ẩm và hiệu ứng Foehn.