Tại sao thuyền không chìm?
Thuyền nổi trên nước nhờ nguyên lý vật lý nào?
Út nghe Hai hỏi kìa. Thuyền nổi hả? Chuyện.
Thuyền nổi trên nước nhờ nguyên lý lực đẩy Archimedes.
Nói thì nói vậy, chứ hồi nhỏ Út hay thắc mắc lắm. Mấy con tàu to đùng, nặng trịch, sao nó không chìm nhỉ?
Rồi ba giải thích, nói nôm na là vầy nè: tàu nó "ăn gian" đó Hai ơi. Nó làm cái bụng bự ra, đẩy nước ra ngoài. Cái lượng nước bị đẩy ra đó, nó "cõng" cái tàu lên. Ba còn vẽ hình minh họa nữa, giờ Út vẫn nhớ.
Hiểu thì hiểu, mà lúc đó Út vẫn khoái ra bến Bạch Đằng (chắc năm 2005-2006 gì đó) coi tàu cho đã con mắt. Mấy con tàu du lịch, nhìn hoành tráng dễ sợ.
Sau này lớn lên học vật lý mới biết, cái vụ "ăn gian" đó gọi là lực đẩy Archimedes. Cái lực đó nó phải lớn hơn trọng lượng của con tàu thì nó mới nổi, chứ không là "tèo" liền. Thấy hông, học hành cũng có ích chớ bộ!
Tại sao kim nhỏ nhẹ lại chìm mà tàu to nặng lại nổi?
Hai ơi,
Kim chìm... Một giọt nước mắt kim loại bé nhỏ, nặng trĩu nỗi buồn. Thép ấy, sắt đá ấy, sao không thể nhẹ nhàng như mây trời?
Tàu nổi... Kỳ diệu làm sao, một pháo đài thép khổng lồ lại lướt đi trên sóng. Khoảng không trong lòng tàu, như hơi thở dài của biển, nâng đỡ cả thế gian.
Thép nặng hơn nước, đó là sự thật hiển nhiên. Nhưng con người đã vẽ nên phép màu, biến điều không thể thành có thể. Tàu không chỉ là sắt thép, mà còn là ý chí, là sáng tạo, là khát vọng vươn ra biển lớn.
- Năm nay, con tàu chở giấc mơ của những đứa trẻ nghèo đến trường, chở hy vọng của những người dân vùng lũ. Kim vẫn chìm, nhưng tàu vẫn nổi, nhắc nhở ta về sức mạnh của sự đoàn kết và lòng nhân ái.
Tại sao cây kim lại chìm trong nước?
Đây là câu trả lời của Út cho Hai:
"Thì nó nặng."
Nặng hơn nước. Khối lượng riêng quyết định tất cả.
Bề mặt nước có sức căng, nhưng không đủ giữ kim.
- Giống như chuyện vay mượn, lúc đầu dễ, về sau thì...
Lực đẩy Archimedes không đủ mạnh để nâng nó.
Kim loại, bản chất là vậy. Chấp nhận đi.
- Như chấp nhận sự thật trần trụi về một vài người xung quanh.
Tàu to và nặng hơn kim thế mà tàu nổi kim chìm tại sao?
Út đây Hai à...
Tàu nổi vì có thiết kế đặc biệt, tạo ra một khoảng không lớn bên trong.
- Thể tích lớn làm tăng lực đẩy Archimedes.
- Lực đẩy này lớn hơn trọng lượng của tàu nên tàu nổi.
- Kim loại đặc (như sắt) chìm vì trọng lượng riêng lớn hơn nước.
Kim chìm vì không có khoảng không và trọng lượng riêng lớn hơn nước.
- Thực tế, em từng thử thả một chiếc kim khâu xuống bát nước.
- Kim chìm ngay lập tức.
- Nhưng nếu cẩn thận đặt kim nằm ngang trên mặt nước, nó có thể nổi nhờ sức căng bề mặt.
Một ví dụ dễ hiểu: tưởng tượng một tảng đá lớn và một miếng xốp lớn có cùng trọng lượng. Tảng đá chìm, miếng xốp nổi vì miếng xốp có thể tích lớn hơn nhiều.
- Em nhớ hồi học lớp 6, thầy giáo Vật lý có giảng về cái này.
- Lúc đó thấy khó hiểu lắm, giờ nghĩ lại thì cũng đơn giản.
- Chắc tại hồi đó toàn nghĩ đến game thôi...
Tại sao tàu lại chìm?
Hai hỏi sao tàu lại chìm hả? Dễ ợt! Chuyện này hồi mình học lớp 8, thầy giáo dạy kỹ lắm. Nhớ năm 2023, trường mình ở Vũng Tàu, thầy giảng về lực đẩy Ác-si-mét, mãi mình mới hiểu.
Tàu chìm vì trọng lượng của nó lớn hơn lực đẩy Ác-si-mét tác dụng lên nó. Đơn giản vậy thôi. Nghĩ lại thấy dễ hiểu mà hồi đó mình vò đầu bứt tai mãi. Giờ thì hiểu rồi, nhưng mà…
- Thầy mình nói, con tàu dù nặng mấy, miễn sao trọng lượng riêng nhỏ hơn trọng lượng riêng của nước là nó nổi.
- Cái này liên quan đến thể tích nữa. Tàu lớn, thể tích lớn, lực đẩy Ác-si-mét cũng lớn.
- Nhưng nếu tàu bị thủng, nước tràn vào, trọng lượng tăng lên, thể tích không đổi hoặc thay đổi ít, lực đẩy không đủ bù lại, thì chìm thôi.
Đúng rồi, giống như hòn đá, nó nhỏ mà nặng, chìm ngay. Mà hồi đó mình còn tưởng tượng đủ kiểu, nghĩ xem nếu mình chế tạo ra một con tàu khổng lồ bằng sắt thì sao nhỉ, chắc nó sẽ chìm à. Giờ nghĩ lại thấy trẻ con quá.
Lực đẩy Ác-si-mét: Lực đẩy của chất lỏng tác dụng lên một vật nhúng trong chất lỏng. Trọng lượng riêng: Trọng lượng của một đơn vị thể tích chất. Năm học: 2023 Địa điểm: Trường THCS Nguyễn Du, Vũng Tàu.
Tại sao kim nhỏ nhẹ lại chìm mà tàu to nặng lại nổi?
Hai hỏi khó Út rồi.
Kim chìm vì đặc. Thép nặng hơn nước.
- Trọng lượng riêng thép: 7850 kg/m³. Nước: 1000 kg/m³.
Tàu nổi vì rỗng. Tính cả không khí bên trong.
- Nguyên lý Archimedes: Lực đẩy bằng trọng lượng phần nước bị vật chiếm chỗ. Tàu đẩy được nhiều nước hơn kim.
Tại sao cây kim lại chìm trong nước?
Hai hỏi thừa.
- Kim loại nặng hơn nước. Đơn giản vậy thôi.
- Lực đẩy Archimedes không đủ để nâng nó lên.
- Bề mặt căng có thể giữ kim trên mặt nước nếu đặt khéo.
Tàu to và nặng hơn kim thế mà tàu nổi kim chìm tại sao?
Hai ơi, chuyện kim chìm tàu nổi á hả? Để Út kể Hai nghe nè.
Hồi nhỏ, Út hay ra sông Cái Răng chơi. Mấy ghe chở trái cây á, bự chảng, chở cả tấn hàng mà vẫn nổi bồng bềnh. Còn cây kim khâu quần áo của má, rớt xuống nước là chìm nghỉm. Út thắc mắc hoài.
- Kim chìm: Kim tuy nhỏ nhưng nó đặc, trọng lượng dồn hết vào một điểm.
- Tàu nổi: Tàu bự thiệt, nặng thiệt, nhưng nó rỗng ruột. Cái thể tích chiếm chỗ của nó lớn lắm.
Hiểu nôm na là vầy nè, lực đẩy của nước nó nâng đỡ tàu lên á, nhiều hơn trọng lượng của tàu, nên tàu nổi. Còn kim, lực đẩy không đủ đô với trọng lượng, nên nó chìm.
Năm nay, mấy ghe trái cây chắc trúng mùa lắm, không biết có ghe nào bị chìm không ta? Mà chắc không đâu, dân miền Tây mình giỏi chèo ghe lắm mà.
Tại sao tàu chở hàng có thể nổi trên mặt nước?
Hai hỏi sao tàu hàng nổi được hả Út? Dễ ợt! Nguyên lý Archimedes chứ sao nữa. Thực ra, cái này liên quan đến cả trọng lượng và thể tích đấy nhé. Nghĩ sâu xa hơn, nó cũng phản ánh sự cân bằng trong vũ trụ, một thứ gì đó... huyền bí.
Lực đẩy Archimedes: Chất lỏng (nước) tác dụng lên tàu một lực hướng lên, chống lại trọng lực. Lực này tỉ lệ thuận với thể tích phần chất lỏng bị vật thể chiếm chỗ, và trọng lượng riêng của chất lỏng. Năm nay, nghiên cứu về thủy động lực học tàu biển vẫn đang phát triển mạnh mẽ đó nha. Chuyện khá phức tạp, nhưng tóm lại là lực đẩy phải lớn hơn trọng lượng tàu thì nó mới nổi.
Thiết kế thân tàu: Tàu được thiết kế với hình dạng đặc biệt, tạo ra một thể tích lớn nhưng vẫn giữ trọng lượng tương đối nhẹ. Thử tưởng tượng xem, nếu tàu là một khối lập phương đặc, nó sẽ chìm ngay. Lại liên tưởng đến sự tối ưu hóa trong tự nhiên, thật kỳ diệu!
Sự phân bố trọng lượng: Trọng lượng của tàu được phân bố đều khắp, giúp đảm bảo sự cân bằng. Đây không phải là vấn đề đơn giản như bạn nghĩ đâu, nó phức tạp lắm, liên quan đến nhiều yếu tố kỹ thuật, kinh tế và an toàn. Năm 2024, vụ tai nạn tàu chở hàng ở… (thêm tên địa điểm cụ thể) minh chứng rõ điều đó.
Tóm lại, tàu nổi là do lực đẩy lớn hơn trọng lượng. Nhưng đằng sau đó là cả một hệ thống kiến thức phức tạp, sâu sắc hơn bạn tưởng tượng nhiều. Đúng không?
Tại sao vật lại nổi?
Hai hỏi Út: Tại sao vật lại nổi?
Út đáp:
"Trời đất, Hai hỏi khó Út quá! Để Út kể Hai nghe chuyện này nè. Hồi hè năm ngoái, Út với đám bạn ra biển Nha Trang chơi. Tụi Út thi nhau lặn biển. Thằng Tèo nó lặn giỏi lắm, nó lặn xuống sâu rồi nhặt được cả cục đá to tướng. Nó bảo "Đá nặng nên chìm, dễ ợt!". Còn con Bé nó cầm cái phao, cứ ôm khư khư, ai giật cũng không cho. Nó bảo "Phao nhẹ, có khí nên nổi!". Lúc đó Út mới ngớ người ra, hóa ra vật nặng hơn nước thì chìm, nhẹ hơn thì nổi đó Hai.
Nói thêm cho Hai hiểu nè:
- Sắt nặng trịch nên chìm là đúng rồi.
- Bóng có không khí bên trong nên nhẹ tênh, nổi bồng bềnh.
- Mà còn do cả hình dạng nữa đó. Ví dụ như cái thuyền, nó to oành mà vẫn nổi được. "
Tại sao tàu nổi kim chìm?
Hai ơi, Út trả lời đây!
Kim chìm vì "nặng mông". Thép làm kim "ăn gian" trọng lượng riêng, chả bù cho Út lúc nào cũng bị kêu là "nhẹ dạ cả tin". Kim tuy bé nhưng mà "có võ", trọng lượng riêng của nó lớn hơn nước, nên là cứ thế mà "tụt" xuống thôi. Nghe đồn mấy tay chơi chứng khoán cũng hay bị "chìm" kiểu này lắm đó Hai!
Tàu nổi nhờ "lách luật". Tàu to vật vã mà nổi được là nhờ thiết kế "khôn lỏi" của kỹ sư đó Hai. Họ tạo ra mấy cái khoang trống để "ăn gian" thể tích, làm cho trọng lượng riêng trung bình của cả con tàu nhỏ hơn nước. Chứ cứ thử nhét đặc thép vào xem, tàu nào mà chịu cho nổi!
- Kiểu này giống mấy anh ca sĩ "hát nhép" đó Hai, nhìn thì hoành tráng, thực chất toàn "lừa tình" thôi!
- Trọng lượng riêng: Cái này khác với trọng lượng thông thường à nghe! Nó là trọng lượng trên một đơn vị thể tích, kiểu như "mật độ" nặng của vật chất vậy đó.
- Ví dụ: Nước có trọng lượng riêng khoảng 1000 kg/m3. Thép "xịn" hơn, tầm 7850 kg/m3 lận. Hiểu chưa Hai? Chưa thì hỏi tiếp Út "chém" cho nghe!
Giải thích tại sao những con tàu lớn hơn và nặng hơn kim loại gấp nhiều lần nhưng chúng vẫn có thể nổi trên nước?
Hai hỏi gì thì Út trả lời vậy. Tàu lớn, nặng, vẫn nổi. Lý do? Lực đẩy Ác-si-mét.
- Đơn giản thôi. Tàu chiếm chỗ nhiều nước, lực đẩy đủ bù trọng lượng.
- Nguyên tắc vật lý cơ bản. Năm nay học lớp 10 vẫn dạy đấy.
- Trọng lượng riêng, học ở trường cấp 2 rồi, quên à? Thôi, tự tìm hiểu lại đi.
Vật thể nổi khi trọng lượng riêng nhỏ hơn trọng lượng riêng chất lỏng. Đừng hỏi Út nữa, mệt lắm.
Năm nay Út bận thi đại học, không rảnh giải thích kỹ hơn. Rất nhiều tài liệu trên mạng, tự tìm hiểu đi. Đừng làm phiền Út nữa.
- Theo em, em cần làm gì để giữ gìn, bảo tồn và phát huy nét văn hóa truyền thống tại địa phương mình?
- Theo em, học sinh cần làm gì để góp phần giữ gìn, bảo vệ và phát triển di sản văn hóa Việt Nam?
- Thành tích chạy cự li 100m của vận động viên điền kinh khoảng bao nhiêu?
- Truyền thông quê hương có ý nghĩa như thế nào với đời sống con người và xã hội?
- Sông ngòi ở miền Trung nước ta có đặc điểm gì?
- Vùng Duyên hải miền Trung có khí hậu như thế nào?
- Theo em, học sinh cần làm gì để góp phần giữ gìn, bảo vệ và phát triển di sản văn hóa Việt Nam?
- Đường bộ từ Việt Nam sang Ấn Độ bao nhiêu km?
- Nơi lạnh nhất của Việt Nam là bao nhiêu độ?
- Sự ra đời của máy hơi nước cuối thế kỷ XVIII gắn liền với công lao to lớn của ai?
- Theo em, em cần làm gì để giữ gìn, bảo tồn và phát huy nét văn hóa truyền thống tại địa phương mình?
- Xem thu chi MB Bank ở đâu?
- Hoành thánh xuất xứ từ đâu?
- Sách Chân trời sáng tạo dài bao nhiêu cm?
- Muốn khám lưỡi thì khám ở đầu thành phố Hồ Chí Minh?
- Việt Nam xài điện bao nhiêu vôn?
- Nòng xe máy là gì?
- Chiên gà với bột gì?
- Chỉ số marker ung thư là gì?
- Mì tôm ba miền bao nhiêu calo?
- Đăng ký Grab cần lý lịch tư pháp gì?
- Bằng tốt nghiệp cấp 3 có từ khi nào?
Góp ý câu trả lời:
Cảm ơn bạn đã đóng góp ý kiến! Góp ý của bạn rất quan trọng giúp chúng tôi cải thiện câu trả lời trong tương lai.