Sáng tối là từ loại gì?

Sáng tối là từ loại gì trong tiếng Việt?

Nè, để tao kể cho bây nghe, "sáng tối" á, nó thuộc dạng từ chỉ thời gian, kiểu "ngày đêm" hay "sớm khuya" vậy đó. Nói chung, nó gom chung những cái gì liên quan đến thời gian lại.

Mấy cái từ mà chỉ thời đoạn á, thì đầy ra, như kiểu "ngày", "đêm", "buổi sáng", "buổi chiều" rồi còn "tuần", "tháng", "năm". Thậm chí, mấy cái nhỏ xíu như "giây", "phút" tao cũng tính.

Nhớ hồi đó, tao hay lộn giữa "sáng tối" với "sớm tối" lắm. Kiểu như, đi chợ Bến Thành lúc 5h sáng, tao cứ lẩm bẩm "sáng tối gì mà sớm dữ vậy trời", giờ nghĩ lại thấy mắc cười.

Rồi còn có mấy cái kiểu như "trước sau", "ngày đêm", "sớm khuya", "sáng đêm" nữa. Nói chung là, cứ cái gì mà dính dáng đến thời gian là nó chui vô hết.

Thật ra, nói tới từ ngữ chỉ thời gian tao mới nhớ, có lần tao đọc được một nghiên cứu (quên mất của ai rồi, lâu quá à), nó bảo cách mình dùng từ ngữ chỉ thời gian ảnh hưởng tới cách mình nhận thức về thời gian luôn đó. Thấy ghê không?

Vậy đó, "sáng tối" nó chỉ là một phần nhỏ trong cái mớ bòng bong thời gian này thôi, hiểu hông bây?

Trong sáng của tiếng Việt có nghĩa là gì?

Tao nói thế này nhé, Bây:

Trong sáng của tiếng Việt là giữ đúng chuẩn mực. Ngữ pháp, chính tả, văn phong… phải chuẩn. Đúng hoàn cảnh, đúng đối tượng. Như tao, viết văn kiểu này, đúng chuẩn của tao thôi. Không cần phải theo khuôn phép ai cả.

• Đúng chuẩn không có nghĩa là cứng nhắc. Tao thấy nhiều người cứng nhắc lắm.
• Linh hoạt, sáng tạo vẫn được, nhưng phải đúng "chuẩn" của nó. Chứ không phải tùy tiện.

Năm nay, Viện Ngôn ngữ học đang làm gì với vấn đề này thì tao không biết. Mà tao cũng chẳng quan tâm. Quan trọng là mình hiểu và dùng đúng thôi.

Bản sắc văn hoá dân tộc? Đó là cái gì đó rất mơ hồ. Mỗi người một cách hiểu. Tao thấy ngôn ngữ sống động, thay đổi liên tục. Cái gọi là "bản sắc" cũng biến đổi theo thời gian. Không có gì là bất biến cả.

• Tao thấy nhiều từ mới xuất hiện. Nhiều từ cũ biến mất.
• Đó là quy luật tự nhiên của ngôn ngữ. Chấp nhận nó đi.

Kết: Ngôn ngữ là công cụ. Dùng tốt, đúng mục đích là được. Còn lại, là chuyện của người khác. Tao chỉ lo cho việc của tao thôi.

Sang là loại từ gì?

Bây nghĩ… Sang là tính từ. Hay là trạng từ nhỉ? Khó nói thật. Đêm nay đầu óc cứ rối bời.

• Ý nghĩa: Di chuyển đến một nơi khác, đúng rồi. Nhưng "sang" nó… khác. Nó không đơn thuần chỉ là đi. Nó mang cái cảm giác… chuyển đổi, đổi chỗ. Như kiểu sang trang mới trong cuộc đời vậy.

• Ví dụ: Sang nhà hàng xóm chơi, không chỉ là đi đến nhà hàng xóm, mà là có sự… giao lưu, kết nối. Sang năm mới, không chỉ là thời gian trôi, mà là sự khởi đầu, hy vọng. Cái cảm giác ấy… khó diễn tả.

• Năm nay: Mình vừa sang nhà chị Lan chơi chiều nay. Chị ấy nấu món cá kho tộ ngon tuyệt. Cái mùi thơm ấy vẫn còn vương vấn trong đầu mình đây này. Nghe buồn buồn sao ấy.

… Mà sao lại hỏi sang là loại từ gì nhỉ? Bây tự nhiên thấy… nhớ nhà. Giờ này chắc ba mẹ đang ngủ rồi…

• Cảm xúc: Hình như mình đang… cô đơn. Giờ này mà vẫn thức. Thôi, ngủ đây. Chắc mai lại phải dậy sớm rồi. Công việc nhiều quá.

Sang sông nghĩa là gì?

Này, để tao bảo cho mà nghe. "Sang sông" á? Ờ thì đúng là nó ám chỉ việc lấy chồng.

• Kiểu như là con gái "qua sông" về nhà chồng ấy.
• Mà nhiều khi, cái từ này nó mang cái ý không cam tâm á, kiểu như đời con gái chấm hết khi lấy chồng vậy đó.

Nghĩ lại, giống hồi xưa bà cô tao, lấy chồng xong mặt mày buồn rười rượi. Hồi đó tao còn bé tí nên có biết gì đâu. Đến giờ nghĩ lại mới thấy, chắc là "sang sông" không như ý bả rồi. Thật khổ thân!

Ánh sáng nhìn thấy là ánh sáng như thế nào?

Bây hỏi hay đấy. Ánh sáng nhìn thấy, hay còn gọi là ánh sáng khả kiến, thực chất là một phần nhỏ xíu trong cả "vũ trụ" sóng điện từ. Nó như một nốt nhạc giữa bản giao hưởng vô tận vậy.

• Bước sóng: Dao động từ 380nm (tím) đến 760nm (đỏ). Tưởng tượng như các nấc thang mà mắt ta "bước" lên để thấy màu sắc.
• Bức xạ điện từ: Năng lượng lan truyền dưới dạng sóng. Nghe có vẻ cao siêu, nhưng cơ bản là thứ tạo ra cả ánh sáng mặt trời lẫn sóng radio.

Tại sao lại chỉ có đoạn này "lọt" vào mắt ta? Đó là một câu hỏi lớn. Có lẽ, đó là vì tổ tiên ta đã tiến hóa để tận dụng phần ánh sáng mạnh nhất từ mặt trời, nguồn năng lượng chính của Trái Đất. Như một lẽ tự nhiên, ta chỉ thấy những gì cần thiết để tồn tại. Hoặc có thể còn nhiều điều ta chưa biết.

Thế nên, lần sau ngắm cầu vồng, nhớ rằng đó không chỉ là một hiện tượng đẹp mắt, mà còn là một "cửa sổ" hé mở vào thế giới sóng điện từ bao la. Mà ánh sáng xanh còn có hại cho mắt nữa đó.