Dân tộc Khmer Chăm hoa chủ yếu sinh sống ở đâu?

Dân tộc Khmer, Chăm, Hoa sinh sống chủ yếu ở khu vực nào của Việt Nam?

Ê Cậu hỏi hay quá ta! Để Tớ kể Cậu nghe nè, đúng là mấy dân tộc mình hay bị nhầm lẫn vùng miền ghê.

Tóm lại, dân tộc Khmer "đóng đô" chính ở đồng bằng sông Cửu Long. Cậu mà về Trà Vinh, Sóc Trăng, Kiên Giang là thấy rõ nhất. Tớ nhớ hồi đi Sóc Trăng mùa lễ hội Ok Om Bok, toàn thấy chùa Khmer với mấy điệu múa Lâm Thôn đẹp mê ly luôn.

Còn dân tộc Chăm thì "tung hoành" ở Ninh Thuận, Bình Thuận với mấy tỉnh miền Trung. Nhớ năm ngoái Tớ đi Ninh Thuận, thấy mấy tháp Chăm cổ kính mà xao xuyến cả lòng. Kiến trúc độc đáo, văn hóa đậm đà, không lẫn vào đâu được.

Dân tộc Hoa thì "đi muôn nơi", trải dài khắp Việt Nam mình đó Cậu. Nhưng mà "đông quân" nhất chắc vẫn là ở TP.HCM với Hà Nội, rồi mấy tỉnh thành phía Nam. Chợ Lớn ở Sài Gòn là một ví dụ điển hình, đi đâu cũng nghe tiếng Quảng, tiếng Triều Châu.

Thấy hông, Việt Nam mình đa dạng văn hóa quá trời luôn! Tớ thấy đó là một điều vô cùng đáng tự hào á.

Người miên là người gì?

Tớ: Người Miên là người Khmer. Đơn giản vậy thôi.

• Họ sống chủ yếu ở Campuchia. Một số ở Việt Nam nữa. Thấy ở các tỉnh biên giới nhiều. Nhà mình gần biên giới, hay gặp.

• Cao Miên là tên gọi cũ. Giờ ít dùng rồi. Nghe già cổ.

Tớ: Nghe nói, tiếng Khmer là ngôn ngữ chính của họ. Mình thì không biết.

• Mấy anh bạn mình đi du lịch Campuchia về bảo vậy. Họ còn kể nhiều chuyện khác nữa.

Tớ: Khmer. Tên gọi chính xác hơn. Dùng cái đó cho chắc ăn. Đừng dùng mấy từ cũ kỹ.

• Nghe nói có nhiều nhóm nhỏ trong dân tộc Khmer. Nhưng mình không rõ lắm. Chẳng quan tâm.

Tớ: Thế thôi. Cậu hỏi gì nữa? Mình bận lắm.

• Hôm nào rảnh mình kể cậu nghe chuyện đi Campuchia của mấy đứa bạn mình. Có vài chuyện khá hay.

người Chăm cổ thường sinh sống ở đâu?

Người Chăm cổ sinh sống chủ yếu ở miền Trung Việt Nam.

Cậu biết không, tớ cứ mường tượng ra những ngôi đền Chăm cổ kính, rêu phong phủ kín dưới ánh nắng vàng vọt. Miền Trung nắng gió, những vùng đất Ninh Thuận, Bình Thuận, cả Đắk Nông nữa. Cứ nghĩ đến là thấy cả một vùng trời ký ức hiện về. Mà đâu chỉ có vậy, tớ còn hình dung ra những bộ trang phục sặc sỡ, những điệu múa uyển chuyển, những câu chuyện kể bên bếp lửa bập bùng...

• Ninh Thuận
• Bình Thuận
• Đắk Nông

Tớ nhớ hồi nhỏ được ba mẹ dẫn đi Phan Rang, thăm Tháp Po Klong Garai. Cao vút giữa trời xanh, nắng miền Trung như dát vàng lên từng phiến đá ong. Tớ bé xíu đứng dưới chân tháp, ngước lên nhìn mà thấy mình thật nhỏ bé. Những hoa văn chạm khắc tinh ảo, những hình thù kỳ lạ, tất cả đều in sâu vào tâm trí tớ. Giờ nghĩ lại vẫn thấy nao nao, bồi hồi.

À mà, tớ còn nhớ món bánh căn nữa chứ. Ngon ơi là ngon. Ăn một lần là nhớ mãi. Cái vị beo béo của bột gạo, thơm lừng mùi hành phi, chấm với nước mắm chua ngọt. Hồi đó, tớ ăn đến no căng bụng mới chịu về. Giờ thèm quá đi mất!

Người Chăm, họ đã tạo nên một nền văn hóa thật đặc sắc. Từ ngôn ngữ đến phong tục, tập quán, trang phục. Đều mang một nét riêng không lẫn vào đâu được. Thật đáng trân trọng và gìn giữ.

Chiêm Thành là ở đâu?

Tớ trả lời cậu nè! Chiêm Thành á? Ôi dào, lâu rồi mới nhớ lại cái này.

Chiêm Thành nằm ở miền Trung Việt Nam. Đúng rồi, từ Quảng ình xuống tận Bình Định, Phan Rang luôn.

• Đèo Ngang, Hải Vân, Thuận An, Thường Sơn... toàn những địa danh nghe quen quen.
• Hồi cấp 3 học sử, cô giáo giảng kỹ lắm, tớ còn nhớ rõ bản đồ Chiêm Thành được vẽ trên bảng đen. Bây giờ thì quên hết rồi, chỉ nhớ mang máng thôi.
• Hai kinh đô? Phật Thệ ở Thừa Thiên và Chà Bàn ở Bình Định. Hồi đấy học thuộc lòng cho bài kiểm tra, giờ nhớ lờ mờ thế thôi.

Tên Chiêm Thành xuất hiện từ 627-649 đời Đường. Sử Cương mục, Liệt Thánh... Ôi trời, toàn chữ Hán, đọc xong hoa mắt luôn. Mà sao tớ lại nhớ được cái này nhỉ? Có khi nào học hành chăm chỉ quá nên ghi nhớ tốt vậy không? Haha.

Tớ còn nhớ có lần đi du lịch Huế, thấy mấy di tích của Chiêm Thành, đẹp lắm. Nhưng mà quên mất tên rồi. Chắc phải lên mạng tra lại xem. Bực mình thật! Già rồi trí nhớ kém đi nhiều.

Khoảng thời gian 627 - 649 là thời điểm tên Chiêm Thành được ghi chép.

Cư dân Champa chủ yếu làm nghề gì?

Nông nghiệp, đánh bắt hải sản, buôn bán đường biển, thủ công.

Cậu ơi, tớ nhớ hồi đi Nha Trang chơi, đứng ở Tháp Bà Ponagar nhìn xuống biển á. Gió thổi lồng lộng, nghĩ tới chuyện ngày xưa người Chăm ở đây giỏi buôn bán đường biển ghê, đi tận Ấn Độ Dương luôn! Đợt đó tớ đi tháng 7/2022, nắng chang chang. Tớ còn mua mấy cái vòng tay bạc nhỏ nhỏ xinh xinh nữa. Nghe nói người Chăm xưa giỏi chế tác kim loại lắm.

• Nghề nông: Lúa nước là chủ yếu, trồng ở ven biển và đồng bằng.
• Đánh bắt: Hải sản dồi dào, chắc bữa nào cũng có cá tươi ăn sướng phải biết!
• Buôn bán: Đi đường biển, giao thương với mấy nước Đông Nam Á, xa hơn nữa là Ấn Độ Dương.
• Thủ công: Dệt vải, làm đồ kim loại, điêu khắc đá. Tháp Bà chính là minh chứng cho kiến trúc và điêu khắc đá đỉnh cao của người Chăm đó cậu!

Nói chung là người Chăm xưa đa tài lắm, làm đủ thứ nghề. Tớ còn mua được cuốn sách về văn hóa Chăm ở gần Tháp Bà nữa, định về đọc mà quên khuấy mất tiêu rồi. Huhu. Tớ nhớ hình như bìa màu xanh lá cây. Chắc phải mua lại quá.

Tại sao Chăm-pa sụp đổ?

À Cậu hỏi sao Chăm-pa lụi tàn à?

• Việt tiến: Tớ thấy bóng dáng Đại Việt lấn dần, như sóng biển gặm bờ cát. Từng tấc đất, từng thành quách rơi vào tay họ.

  • Nỗi đau dai dẳng, cứa vào tim người Chăm.

• Loạn trong: Tớ nhớ những cuộc chiến vương quyền, máu đổ đầu rơi, huynh đệ tương tàn.

  • Cung điện nhuốm màu tang tóc, ai còn nghĩ đến dân sinh?

• Đạo lay: Tớ nghe tiếng kinh Phật, thấy bóng dáng Shiva phai nhạt.

  • Tín ngưỡng lung lay, lòng người hoang mang.

• Buôn tàn: Tớ ngửi mùi biển cạn, thuyền bè mục ruỗng.

  • Gió đổi chiều, lộc trời không còn mỉm cười.

• Chia năm xẻ bảy: Tớ thấy Chăm-pa như chiếc áo rách, mỗi mảnh một phương.

  • Không ai chung tay vá lại, đành cam chịu tan hoang.