Quả bòn bon có tên gọi khác là gì?

174 lượt xem
Cây bòn bon, với tên khoa học Lansium domesticum, thuộc họ Xoan, được gọi là dâu da đất ở miền Bắc và lòn bon tại Quảng Nam. Quả của nó, thơm ngon, là đặc sản quen thuộc ở nhiều vùng miền Việt Nam.
Góp ý 0 lượt thích

Quả bòn bon, món quà ngọt ngào của miền nhiệt đới, mang trong mình nhiều tên gọi thân thương, phản ánh sự đa dạng văn hoá và địa lý của đất nước hình chữ S. Tên khoa học Lansium domesticum chỉ ra nguồn gốc thực vật của nó, nhưng cái tên "bòn bon" – nghe vui tai, gần gũi – mới thực sự khắc sâu vào ký ức của biết bao người. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, "bòn bon" chỉ là một trong số những cái tên mà loại quả này được gọi.

Ở miền Bắc, với khí hậu và thổ nhưỡng khác biệt, người ta thường quen gọi quả bòn bon là dâu da đất. Tên gọi này gợi lên hình ảnh những chùm quả nhỏ nhắn, mọng nước, mọc sát mặt đất, khác hẳn với hình ảnh những quả dâu tây quen thuộc. Sự tương đồng về vị ngọt thanh, chua dịu, cũng như hình dáng quả tròn nhỏ, có lẽ là nguồn gốc của cách gọi này.

Xuôi về phía Nam, cụ thể là tại Quảng Nam, một biến thể khác của tên gọi bòn bon xuất hiện: lòn bon. Sự khác biệt này, dù chỉ là một âm tiết nhỏ, cũng đủ thấy sự phong phú trong cách gọi tên của người dân mỗi vùng miền. Có thể, sự biến đổi này xuất phát từ cách phát âm địa phương, hoặc từ một truyền thuyết, câu chuyện dân gian nào đó gắn liền với loại quả này mà nay đã bị lãng quên theo năm tháng.

Như vậy, đằng sau vẻ ngoài giản dị của quả bòn bon, là cả một bức tranh đa dạng về văn hoá ngôn ngữ Việt Nam. Dâu da đất, lòn bon, hay bòn bon, dù tên gọi có khác nhau, chúng đều chỉ về cùng một loại quả thơm ngon, mang đậm hương vị quê nhà, góp phần làm nên bức tranh ẩm thực đa sắc màu của Việt Nam. Và mỗi tên gọi ấy lại là một câu chuyện nhỏ, một dấu ấn riêng, làm nên sự đặc biệt của quả bòn bon trong lòng mỗi người con đất Việt.