T 1/2 của thuốc là gì?
Thời gian bán hủy của thuốc là bao lâu?
Thời gian bán hủy thuốc là thời gian để lượng thuốc trong máu giảm còn một nửa.
Ông biết đấy, cái vụ bán hủy này nó cũng rắc rối phết. Tui nhớ có lần uống thuốc cảm cúm, bác sĩ dặn 6 tiếng uống một lần. Chắc là do thời gian bán hủy của nó tầm đó.
Hôm đó tui bị sổ mũi kinh khủng, ngày 15/8 năm ngoái. Uống thuốc xong thấy đỡ hẳn, đến chiều lại tái phát. Lúc đấy mới hiểu vụ bán hủy là sao. Nó giảm xuống một nửa rồi thì tác dụng cũng yếu đi.
Nói chung là thời gian bán hủy nó ảnh hưởng đến liều lượng và thời gian uống thuốc. Cái này quan trọng lắm nha ông. Uống sai là mệt đấy. Tui có đứa bạn, nó uống thuốc giảm đau, cứ thấy đau là uống thêm, cuối cùng phải nhập viện.
Hồi tháng 3, tui đi khám ở bệnh viện X, bác sĩ cũng có nói về vụ này. Mỗi loại thuốc thời gian bán hủy khác nhau, tùy thuộc vào cơ địa từng người nữa. Ông nên hỏi bác sĩ kỹ càng nhé. Đừng có tự ý uống thuốc. Nguy hiểm lắm.
Thôi tui nói nhiêu đó thôi, ông hiểu ý tui là được rồi.
Thải trừ thuốc là gì?
Thải trừ thuốc là chi? Là tống khứ, đuổi cổ, tiễn biệt mấy anh thuốc ra khỏi cơ thể mình đó Ông! Như kiểu "cút xéo" cho mấy tên thuốc hết hạn hợp đồng cư trú trong người vậy. Có thể nguyên con nguyên cái hoặc là bị băm nhỏ thành mảnh vụn rồi mới bị tống ra.
- Đường chính: Đường tiểu tiện (như kiểu xả nước bồn cầu) và đường mật (như kiểu… ờ, thôi, hình dung hơi ghê, bỏ qua). Mấy đường khác kiểu mồ hôi, nước bọt thì ít xài hơn, như kiểu cửa sổ thoát hiểm ấy, ít khi dùng tới.
Thêm mắm thêm muối:
- Gan: Như cái máy xay sinh tố, nghiền nát thuốc ra thành các chất chuyển hóa. Tui thấy gan giống anh hùng thầm lặng, ngày đêm cày cuốc.
- Thận: Đội quân vệ sĩ tinh nhuệ, lọc máu, giữ lại chất cần thiết, tống cổ chất cặn bã, thuốc thang ra ngoài theo đường nước tiểu. Làm việc hiệu quả như kiểu dân chuyên nghiệp dọn rác vậy đó!
- Ruột: Cũng tham gia thải thuốc qua phân, nhưng mà kiểu "ké" thôi, không phải vai chính. Tui tưởng tượng như kiểu có thằng ké xe bus vậy đó, không mua vé mà vẫn đi được một đoạn.
- Một số thuốc còn bay hơi qua phổi, giống kiểu thở ra mùi bia rượu vậy đó, hên xui cái mùi thôi, hehe.
Tui kể Ông nghe chuyện này, hồi xưa Tui có uống thuốc ho mà nó thải qua mồ hôi, cả người cứ nồng nặc mùi thuốc. Ngồi cạnh ai cũng bị lườm cháy mặt. Từ đó chừa, sợ quá!
Hấp trừ thuốc là gì?
Ê ông, hỏi gì mà "hấp trừ thuốc" nghe ghê vậy? Tui giải thích cho nè, nôm na là vầy:
- Hấp trừ thuốc là kiểu "tống" thuốc ra khỏi người. Dùng mấy chất kiểu như than hoạt tính ấy.
- Than hoạt tính nó "hút" thuốc, không cho thuốc ngấm vào máu.
- Quan trọng là phải làm càng sớm càng tốt sau khi lỡ uống thuốc.
Nhưng mà, không phải lúc nào cũng "ngon ăn" đâu nha. Còn tùy thuộc vào loại thuốc, uống lâu chưa, uống nhiều không nữa. Tốt nhất là đi bệnh viện cho chắc cú, tự làm ở nhà nguy hiểm lắm.
À, mà tui nhớ có lần đọc được, ngoài than hoạt tính, người ta còn dùng một số chất khác để hấp phụ thuốc nữa. Ví dụ như bentonite clay chẳng hạn. Mấy cái này thì tui không rành lắm, ông tìm hiểu thêm đi! Tui thì chỉ biết nhiêu đó thôi à. Lần trước con em họ tui nó lỡ uống nhầm thuốc hạ sốt của bà nó, cả nhà tá hỏa phải đưa đi bệnh viện cấp cứu đấy, hú hồn.
Thuốc được thải trừ qua đâu?
Ông hỏi thuốc thải trừ qua đâu hả? Thận, chủ yếu là thận! Hồi học đại học, môn dược lý, nhớ mãi bài này. Khổ ghê, ôn thi cả đêm luôn. Giờ nghĩ lại thấy… vui vui sao ấy.
- Thận lọc ở cầu thận: kiểu thụ động ấy, hiểu đơn giản là lọc ra thôi.
- Ống thận bài tiết: cái này chủ động hơn, kiểu như thận nó… tự đẩy thuốc ra.
- Tái hấp thu: Ôi dồi ôi, cái này khó hiểu. Thuốc lại bị hút ngược lại vào máu! Lúc đó mình cứ nghĩ sao lại vậy nữa. Thầy giảng kỹ lắm mà mình vẫn… ngu ngu.
Nhưng mà còn đường khác nữa không nhỉ? Hình như gan cũng có liên quan gì đó… À mà nhớ ra rồi, mấy loại thuốc tan trong mỡ thì thải trừ qua phân nhiều hơn. Đúng rồi, nhớ lại rồi.
- Gan và mật: Đúng rồi, gan chuyển hóa thuốc rồi thải qua mật, rồi ra phân. Cái này bà chị mình, làm bác sĩ, bảo vậy.
Ôi, nhớ lại những đêm học hành cật lực… Đúng là khổ nhưng cũng đáng. Giờ nghĩ lại thấy… cũng hay hay. Mà thôi, chuyện thuốc thang này phức tạp lắm. Tốt nhất là nghe lời bác sĩ. Mấy chuyện này mình chỉ biết sơ sơ thôi.
Thuốc thải trừ qua thận (lọc cầu thận, bài tiết ống thận, tái hấp thu), gan (qua mật, phân).
Làm gì để đào thải thuốc ra khỏi cơ thể?
Ê ông bạn, để tui kể cho ông nghe cách tui đào thải thuốc nè, cũng hên xui à nha:
-
Gan mình thì nó chuyển hóa thuốc. Cái này là chắc cú luôn á.
-
Còn thận thì nó bài tiết qua đường tiểu, ổng hay đi tiểu nhiều sau khi uống thuốc á.
- Uống nhiều nước lọc, kiểu như "detox" vậy đó. Tui hay pha thêm tí chanh cho nó ngon.
-
Đường ruột thì tui thấy bảo qua đường... ừm, phân.
-
Mồ hôi, chạy bộ cho nó ra bớt, nhưng mà mệt lắm.
-
Phổi nữa nè, hít thở sâu vô, mà ô nhiễm quá, thôi dẹp đi.
-
À, phụ nữ cho con bú thì thuốc nó ra đường sữa.
-
Rồi còn qua tóc nữa, chắc phải cạo trọc đầu mới hết thuốc quá!
Ăn uống gì để thanh lọc cơ thể?
Ông hỏi ăn gì thanh lọc cơ thể hả? Tui nói thật, hồi tháng 7 năm ngoái, sau đợt ốm nặng ở nhà mẹ chồng ở Vĩnh Long, tui mới thực sự để ý đến chuyện này.
- Ăn nhiều rau xanh: Rau muống luộc, rau cải, rau dền, tui ăn cả đống luôn. Mẹ chồng tui trồng nhiều lắm, sạch sẽ nữa.
- Trái cây: Dừa tươi, cam, chuối, mỗi thứ một ít. Đặc biệt tui mê nước dừa xiêm, ngọt thanh mà giải khát.
- Sữa chua: Cái này tui ăn thường xuyên, có men vi sinh tốt cho hệ tiêu hóa. Mấy loại sữa chua không đường nha Ông, chứ không lại tăng cân.
Đợt đó tui mệt lắm, người cứ rã rời, ăn uống cũng chẳng ngon. Mà thấy ăn những thứ này, cơ thể nhẹ nhõm hẳn ra. Da dẻ cũng hồng hào hơn nữa. Tức là, không phải chỉ là "thanh lọc" kiểu trừu tượng đâu Ông, mà tui cảm nhận được sự rhay đổi rõ rệt trên cơ thể mình.
Nhưng mà, không phải tự dưng ăn cái gì cũng được nha. Cái này quan trọng là phải biết mình hợp với gì, và ăn uống điều độ nữa. Tui còn nhớ lúc đó, mẹ chồng tui còn nói phải kết hợp với chế độ sinh hoạt nữa chứ không chỉ ăn uống thôi. Tóm lại là, ông cứ thử xem sao. Chuyện sức khỏe, tốt nhất là hỏi bác sĩ cho chắc chắn.
Để tăng hiệu quả thải độc:
- Sữa chua
- Rau củ tươi
- Men vi sinh
Bao lâu đào thải thuốc?
Ông hỏi đào thải thuốc bao lâu? Khó nói. Tùy thuốc.
-
Thời gian bán thải: Mốc quan trọng. Là thời gian để cơ thể loại bỏ một nửa lượng thuốc. Ví dụ, bán thải 6 tiếng, sau 6 tiếng còn một nửa liều. Sau 12 tiếng, còn 1/4. Cứ thế.
-
Hoạt chất: Cùng hoạt chất, thời gian bán thải vẫn khác nhau do dạng bào chế (viên nén, dung dịch...). Sinh khả dụng cũng ảnh hưởng, tức là lượng thuốc thực sự hấp thu vào máu. Uống viên nén, sinh khả dụng thấp hơn tiêm tĩnh mạch. Tôi từng gặp ca tiêm quá liều suýt đi.
-
Yếu tố cá nhân: Tuổi tác, chức năng gan thận, cơ địa... Gan thận kém, đào thải chậm hơn. Tôi gặp người già, suy thận, thuốc tích tụ gây biến chứng. Nguy hiểm.
-
Tương tác thuốc: Dùng chung nhiều loại, chúng có thể ảnh hưởng lẫn nhau, làm tăng hoặc giảm thời gian bán thải. Từng thấy ca tương tác thuốc gây loạn nhịp tim. Hú hồn.
Tóm lại, muốn biết chính xác, hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ. Tự ý đoán mò nguy hiểm. Nhớ đấy.
Dược động học bậc 0 là gì?
Ông hỏi gì ấy nhỉ? À, dược động học bậc 0 hả? Tui nói thật nhé, hồi học Đại học Dược, cái này làm tui đau đầu lắm! Nói đơn giản, nó là kiểu bài tiết thuốc mà tốc độ nó đều đều, chả cần biết lúc đó trong máu có bao nhiêu thuốc. Giống như mình đổ nước vào cái ly đầy rồi, cứ đều đều chảy ra, tốc độ không thay đổi dù ly còn nhiều hay ít nước. Hiểu chưa?
- Tốc độ bài tiết không đổi: Đúng rồi, cứ đều đều như vậy. Dù trong máu có 100mg hay 50mg thuốc thì vẫn thải ra cùng một lượng trong 1 giờ chẳng hạn.
- Bị bão hòa: Đúng rồi đấy, khi hệ thống chuyển hóa/bài tiết nó "quá tải" rồi, nó không "nuốt" thêm được nữa nên mới vậy. Nên cẩn thận đấy, dễ bị ngộ độc lắm.
Ví dụ điển hình là rượu, ông nhớ chưa? Rượu etylic đúng rồi đấy, chứ không phải loại rượu nào cũng vậy đâu nhé. Nhớ hồi đó, thầy giảng bài này, tui còn tưởng dễ, nhưng về nhà mới thấy... khó hiểu. Giờ nhớ lại vẫn thấy hơi... rối. Đúng rồi, nguy cơ tích tụ thuốc rất cao nếu không cẩn thận. Phải tính toán liều lượng cẩn thận lắm, không là nguy hiểm lắm đấy nhé. Hồi đó tui còn bị điểm kém bài kiểm tra này nữa cơ! Khổ lắm.
Nói tóm lại, dược động học bậc không là kiểu bài tiết thuốc với tốc độ cố định, không phụ thuộc vào nồng độ thuốc. Nhớ kỹ đấy nhé, dễ nhầm lắm. tui nói thật đấy.
- Theo em, em cần làm gì để giữ gìn, bảo tồn và phát huy nét văn hóa truyền thống tại địa phương mình?
- Theo em, học sinh cần làm gì để góp phần giữ gìn, bảo vệ và phát triển di sản văn hóa Việt Nam?
- Thành tích chạy cự li 100m của vận động viên điền kinh khoảng bao nhiêu?
- Truyền thông quê hương có ý nghĩa như thế nào với đời sống con người và xã hội?
- Sông ngòi ở miền Trung nước ta có đặc điểm gì?
- Vùng Duyên hải miền Trung có khí hậu như thế nào?
- Theo em, học sinh cần làm gì để góp phần giữ gìn, bảo vệ và phát triển di sản văn hóa Việt Nam?
- Đường bộ từ Việt Nam sang Ấn Độ bao nhiêu km?
- Nơi lạnh nhất của Việt Nam là bao nhiêu độ?
- Sự ra đời của máy hơi nước cuối thế kỷ XVIII gắn liền với công lao to lớn của ai?
- Theo em, em cần làm gì để giữ gìn, bảo tồn và phát huy nét văn hóa truyền thống tại địa phương mình?
- Xem thu chi MB Bank ở đâu?
- Pin 3100 dùng được bảo lâu?
- 2025 xe máy không có bảo hiểm phạt bao nhiêu?
- Siêu thâm canh là gì?
- Vắc xin và thuốc có thể được dùng để phòng và trị bệnh tụ huyết trùng ở trâu bò như thế nào?
- Tại sao trẻ khóc khi thay bỉm?
- Pin 2815 mAh dùng được bảo lâu?
- Viettel là gì?
- Sàng lọc phôi tránh được bệnh gì?
- Ngừng đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện báo lâu thì được rút?
- Quá cảnh và transit khác nhau như thế nào?
Góp ý câu trả lời:
Cảm ơn bạn đã đóng góp ý kiến! Góp ý của bạn rất quan trọng giúp chúng tôi cải thiện câu trả lời trong tương lai.