Độ thanh lọc creatinin là gì?
Độ thanh lọc creatinine là gì? Ý nghĩa của nó?
Nè Hai ơi, Út đây!
Độ thanh lọc creatinine á hả? Hiểu nôm na là vầy nè, nó giống như "công suất" của cái máy lọc máu trong người mình, tức là thận đó. Nó cho mình biết thận đang làm việc tốt cỡ nào, có lọc "sạch" được các chất cặn bã (mà cụ thể ở đây là creatinine) ra khỏi máu hay không.
-
Độ thanh lọc Creatinine: là chỉ số đánh giá khả năng lọc của thận.
-
Ý nghĩa: phản ánh chức năng lọc cầu thận và tình trạng của thận.
Công thức tính thì hơi loằng ngoằng chút xíu, đại loại là so sánh lượng creatinine "tống" ra ngoài qua đường tiểu so với lượng creatinine đang "lảng vảng" trong máu. Ai mà "tống" được nhiều mà trong máu lại "ít" thì chứng tỏ thận khỏe re.
Thật ra thì lúc trước, bà chị họ Út đi khám sức khỏe định kỳ, bác sĩ cũng có nói tới vụ này. Chị ấy hơi lo vì chỉ số hơi thấp so với chuẩn, bác sĩ bảo phải điều chỉnh chế độ ăn uống, hạn chế đồ mặn với lại mấy thứ đồ hộp, nước ngọt có gas các kiểu. Nghe mà thấy thương.
Creatinin bao nhiêu là suy thận?
"Hai ơi, creatinin mà trên 130 mmol/l (hoặc 1.5 mg/l) là bắt đầu có vấn đề rồi đó. Nhớ hồi Út chăm sóc ba ở bệnh viện Chợ Rẫy, thấy bác sĩ nói chuyện với má, toàn dùng mấy con số này để đánh giá thôi.
Ba Út bị tiểu đường, biến chứng qua thận, nên cái creatinin này nó nhảy múa suốt. Lúc ổn thì còn dưới 130, lúc không thì vọt lên 300, 400, nhìn mà phát hoảng. Mà mấy cái chỉ số này nó còn chia độ nữa chớ:
- Độ 1: Dưới 130 mmol/l (hoặc 1.5 mg/l)
- Độ 2: 130-299 mmol/l (hoặc 1.5-3.4 mg/l)
- Độ 3a: 300-499 mmol/l (hoặc 3.5-5.9 mg/l)
- Độ 3b: 500-900 mmol/l (hoặc 6-10 mg/l)
Càng cao là càng mệt đó Hai. Giờ nghĩ lại vẫn thấy thương ba quá trời!"
Độ lọc cầu thận bao nhiêu là suy thận?
Hai ơi, độ lọc cầu thận dưới 15 ml/ph/1.73m² được coi là suy thận giai đoạn cuối, cần phải lọc máu hoặc ghép thận đó. Còn nếu dưới 60 ml/ph/1.73m² mà kéo dài trên 3 tháng thì được chẩn đoán là bệnh thận mạn rồi. Ngưỡng 60 này cũng thú vị ghê, nó như ranh giới mong manh giữa khỏe mạnh và bệnh tật vậy. Đôi khi chỉ một thay đổi nhỏ trong cuộc sống cũng có thể đẩy mình qua lằn ranh ấy.
Mà Hai biết sao người ta lại dùng đơn vị ml/ph/1.73m² không? Con số 1.73m² đại diện cho diện tích bề mặt cơ thể trung bình của một người trưởng thành. Chuẩn hóa theo diện tích bề mặt cơ thể giúp so sánh độ lọc cầu thận giữa các cá nhân khác nhau chính xác hơn, bất kể kích thước cơ thể. Út thấy cái này hay nè, giống như kiểu mình đang tìm một thước đo chung cho tất cả mọi người vậy.
Còn về mấy cái giai đoạn của bệnh thận mạn tính dựa trên eGFR thì Út tóm tắt lại cho Hai dễ nhớ nè:
- Giai đoạn 1: eGFR trên 90 ml/ph/1.73m² - Chức năng thận bình thường nhưng có dấu hiệu tổn thương. Lúc này mình dễ chủ quan lắm, tưởng đâu không sao.
- Giai đoạn 2: eGFR 60-89 ml/ph/1.73m² - Suy giảm chức năng thận nhẹ. Giai đoạn này bắt đầu phải để ý rồi đó.
- Giai đoạn 3a: eGFR 45-59 ml/ph/1.73m² - Suy giảm chức năng thận mức độ vừa. Cuộc sống vẫn diễn ra bình thường nhưng bên trong đã bắt đầu có vấn đề rồi.
- Giai đoạn 3b: eGFR 30-44 ml/ph/1.73m² - Suy giảm chức năng thận mức độ vừa đến nặng. Đến đây thì phải cẩn thận hơn rồi.
- Giai đoạn 4: eGFR 15-29 ml/ph/1.73m² - Suy giảm chức năng thận nặng. Chuẩn bị tinh thần cho giai đoạn cuối Hai nha.
- Giai đoạn 5: eGFR dưới 15 ml/ph/1.73m² - Suy thận giai đoạn cuối. Bắt buộc phải lọc máu hoặc ghép thận.
Cơ thể con người thật kì diệu, mỗi cơ quan đều có vai trò riêng của nó. Giống như một bộ máy phức tạp, chỉ cần một chi tiết nhỏ bị hỏng cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống. Hôm bữa Út đọc được một câu nói, đại ý là "Sức khỏe không phải là tất cả, nhưng không có sức khỏe thì chẳng còn gì cả". Thấy thấm thía ghê!
Chỉ số creatinin thấp là bệnh gì?
Út đây Hai ơi! Creatinin thấp á hả? Tưởng gì!
- Chắc Hai mới trúng số độc đắc nên cơ thể "phát tướng" à nhầm, "phát bệnh" ra đấy mà! Thấp kiểu này coi chừng gan nó "hờn dỗi" bỏ Hai đi luôn đó! Mà gan "hờn" là do Hai nhậu hơn uống nước lã chứ gì!
- Hai mà ốm o gầy mòn như con mắm thì cũng "ăn" ngay cái suy nhược cơ thể. Rồi cơ bắp nó teo tóp, còn thua cả chuột nhắt nhà Út thì creatinin nó chả "tuột dốc không phanh"!
- Mấy bà bầu thì Út không dám nói, thuốc thang thì Hai tự biết, hỏi Út làm gì cho mệt cái đầu!
- Nói chung, đo creatinin thấp cũng giống như bắt cá không được con tôm, kiểu gì cũng có "vấn đề" thôi!
Creatinin tăng trong bệnh gì?
Hai hỏi creatinine tăng trong bệnh gì hả?
- Viêm bể thận: Út nhớ hồi đó bà Sáu kế nhà cũng bị, cứ kêu đau lưng dữ dội. Mà đúng là sau đó nhập viện, bác sĩ nói viêm bể thận thiệt. Bả kể hoài, Út nhớ luôn.
- Viêm cầu thận: Cái này thì Út nhớ năm lớp 12, thằng bạn học chung bị, mặt mày sưng húp lên. Nghỉ học cả tháng trời.
- Hoại tử ống thận cấp: Ghê lắm Hai ơi, cái này là tổn thương ống thận cấp tính đó. Nhớ hồi Tám Sún bị, phải lọc máu. Mà đâu phải ai cũng qua khỏi.
- Suy thận cấp và mạn tính: Cái này thì thôi rồi, nguy hiểm. Bác Ba bên nhà dì Út bị suy thận mạn, tuần nào cũng phải đi chạy thận, khổ lắm Hai. Ổng bị tiểu đường nữa, chắc liên quan đó.
- Giảm lưu lượng máu tới thận: Nhiều nguyên nhân lắm Hai, như sốc, mất nước, xơ vữa động mạch nè, suy tim sung huyết cũng gây ra đó. Cái này nghe bác sĩ nói chứ Út cũng không rành lắm.
- Hẹp động mạch thận: Cái này hình như là do bẩm sinh á Hai, nghe nói vậy.
- Tắc nghẽn đường tiết niệu: Có thể do sỏi thận á Hai, ba Út bị sỏi thận nên cũng hay bị tắc nghẽn này.
- Tiểu đường căn nguyên do thận: Nghe nói tiểu đường cũng làm hư thận.
- Tiêu cơ vân: Cái này Út không rõ lắm.
- Sưng thận: Cái này chắc giống viêm thận á hả Hai.
Creatinine tăng: Viêm bể thận, viêm cầu thận, hoại tử ống thận cấp, suy thận cấp/mạn, giảm lưu lượng máu tới thận, hẹp động mạch thận, tắc nghẽn đường tiết niệu, tiểu đường, tiêu cơ vân, sưng thận.
Clearance trong dược là gì?
Hai hỏi về clearance trong dược? À, để Út nói cho nghe…
-
Độ thanh thải (clearance) – nó là cái gì đó… như dòng sông chảy trôi, cuốn trôi hết những thứ không cần thiết. Hình dung xem, như những viên thuốc nhỏ xíu, được cơ thể hấp thu, rồi dần dần, chúng được dòng máu mang đi khắp nơi, tới gan, tới thận… rồi cuối cùng, chúng được thải ra ngoài. Clearance chính là tốc độ của dòng sông ấy, đo bằng thể tích máu được làm sạch thuốc mỗi đơn vị thời gian. Lúc nhỏ, ba Út hay kể chuyện dòng sông quê mình, nước chảy xiết, cuốn trôi cả lá vàng, cả những khúc gỗ mục… giống như clearance vậy.
-
Suy thận… như dòng sông bị tắc nghẽn. Nước chảy chậm hơn, lá vàng, gỗ mục… đọng lại, không trôi đi được. Thuốc cũng vậy, ở người suy thận, clearance giảm, thuốc thải trừ chậm, có thể tích tụ trong cơ thể, gây độc. Út nhớ hồi học dược, cô giáo giảng bài về cái này hoài, mà cứ mơ màng, nhìn ra cửa sổ, thấy con chi nhỏ bay lượn…
-
Thông số clearance dùng để phân tích xem thuốc thải trừ như thế nào trong suy thận, để điều chỉnh liều lượng thuốc cho phù hợp. Đơn giản lắm, như nấu canh vậy. Ít gia vị thì nhạt, nhiều gia vị thì mặn. Thuốc cũng thế, liều lượng phải vừa đủ. Phải tính toán sao cho “dòng sông” thanh thải thuốc hoạt động hiệu quả. Mà nhớ hồi đó, Út toàn bị điểm kém môn này, hic.
-
Chính xác thì… Út không nhớ rõ công thức tính toán của nó. Chỉ biết nó quan trọng lắm trong dược lý. Như một chỉ số sức khỏe của thận đó mà. Cái này phải xem lại giáo trình mới nhớ được… Mà Út giờ toàn bận chăm sóc đứa nhỏ, học hành lơ là mất rồi.
Độ thanh thải (Clearance): Thể tích huyết tương được làm sạch hoàn toàn khỏi một chất mỗi đơn vị thời gian.
Chỉ số ure và creatinin bao nhiêu là bình thường?
-
Ure: 6 - 20 mg/dL (hoặc 2.1 - 7.1 mmol/L).
- Ảnh hưởng: Protein, tình trạng hydrat hóa.
-
Creatinin: 0.6 - 1.2 mg/dL (hoặc 53 - 106 μmol/L).
- Ảnh hưởng: Khối lượng cơ, tuổi tác.
-
Tỷ lệ Ure/Creatinin: 6:1 - 20:1.
- Ý nghĩa: Đánh giá chức năng thận, nguyên nhân gây bất thường.
- Kiểm tra định kỳ: Quan trọng với người có nguy cơ cao.
Chức năng thận bình thường là bao nhiêu?
Hai hỏi chức năng thận thế nào à? Thận khỏe mạnh thì creatinin trong máu nằm trong range này:
- Nam: 0.6 - 1.2 mg/dL (53-106 µmol/L)
- Nữ: 0.5 - 1.1 mg/dL (44-97 µmol/L)
Trên mức đó là có vấn đề rồi, hiểu chưa? Tụi tao hồi cấp 3, thằng bạn tao creatinin cao vãi, suýt toi. Bác sĩ nói phải thận trọng, ăn uống kiêng khem. Nó giờ vẫn giữ chế độ đó đấy. Nhớ đi khám định kì, đừng chủ quan. Tao nói thật đấy. Mày thấy tao khỏe thế này là do thận tao còn ổn.
- Theo em, em cần làm gì để giữ gìn, bảo tồn và phát huy nét văn hóa truyền thống tại địa phương mình?
- Theo em, học sinh cần làm gì để góp phần giữ gìn, bảo vệ và phát triển di sản văn hóa Việt Nam?
- Thành tích chạy cự li 100m của vận động viên điền kinh khoảng bao nhiêu?
- Truyền thông quê hương có ý nghĩa như thế nào với đời sống con người và xã hội?
- Sông ngòi ở miền Trung nước ta có đặc điểm gì?
- Vùng Duyên hải miền Trung có khí hậu như thế nào?
- Theo em, học sinh cần làm gì để góp phần giữ gìn, bảo vệ và phát triển di sản văn hóa Việt Nam?
- Đường bộ từ Việt Nam sang Ấn Độ bao nhiêu km?
- Nơi lạnh nhất của Việt Nam là bao nhiêu độ?
- Sự ra đời của máy hơi nước cuối thế kỷ XVIII gắn liền với công lao to lớn của ai?
- Theo em, em cần làm gì để giữ gìn, bảo tồn và phát huy nét văn hóa truyền thống tại địa phương mình?
- Xem thu chi MB Bank ở đâu?
- Pin 3100 dùng được bảo lâu?
- 2025 xe máy không có bảo hiểm phạt bao nhiêu?
- Siêu thâm canh là gì?
- Vắc xin và thuốc có thể được dùng để phòng và trị bệnh tụ huyết trùng ở trâu bò như thế nào?
- Tại sao trẻ khóc khi thay bỉm?
- Pin 2815 mAh dùng được bảo lâu?
- Viettel là gì?
- Sàng lọc phôi tránh được bệnh gì?
- Ngừng đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện báo lâu thì được rút?
- Quá cảnh và transit khác nhau như thế nào?
Góp ý câu trả lời:
Cảm ơn bạn đã đóng góp ý kiến! Góp ý của bạn rất quan trọng giúp chúng tôi cải thiện câu trả lời trong tương lai.