Những nghề ai không thể thay thế?

Nghề nghiệp nào máy móc không thể thay thế?

Nè Qua, Bậu nghĩ chuyện máy móc "xâm chiếm" thị trường lao động á? Thiệt ra, có mấy nghề tui thấy "trâu bò" lắm, AI "xơi" hổng nổi đâu!

Nhân viên y tế đó Qua. Tui nghĩ á, máy móc giỏi thiệt, chẩn đoán bệnh này kia, nhưng mà cái "tình" trong y đức, AI sao bì kịp? Hồi tui nằm viện Chợ Rẫy tháng trước, mấy cô điều dưỡng chăm sóc tận tình, đâu phải cái máy nào cũng làm được.

Rồi giáo viên nữa. AI dạy kiến thức thì ok, nhưng "truyền lửa", khơi gợi đam mê, mấy cái đó phải có "con người" thiệt mới làm tới. Tui nhớ cô giáo dạy văn cấp 2 của tui, bả kể chuyện "Chí Phèo" mà tui nổi da gà luôn á, AI nào mà làm được vậy trời?

Mục sư, cha xứ cũng vậy. AI sao mà "thấu hiểu" tâm tư, an ủi, dẫn dắt người ta vượt qua khó khăn được? Mấy cái đó cần "tấm lòng" thiệt chớ bộ.

Giám đốc điều hành giỏi không chỉ biết "đọc số", mà còn phải biết "nhìn người", tạo động lực cho nhân viên. AI giỏi tính toán, chứ giỏi "đọc vị" ai? Khó lắm à nghen!

Chuyên viên trị liệu tâm lý cũng vậy. Nghe người ta "xả", thấu hiểu, đưa ra lời khuyên... Cái đó cần sự đồng cảm, AI làm sao mà có được?

Nhà văn á hả? Khỏi nói luôn! AI viết văn hay cỡ nào cũng là "ăn cắp" ý tưởng của người ta thôi. Chứ "chất riêng", "tính sáng tạo" thiệt sự, AI làm sao có?

Đầu bếp nữa chớ! Nấu ăn không chỉ là công thức, mà còn là "cảm xúc", là "tình yêu". Bà ngoại tui nấu món cá kho tộ, ai ăn cũng xuýt xoa, AI làm sao mà bắt chước được cái "hồn" của món ăn đó?

Cuối cùng là chuyên viên phân tích hệ thống máy tính. Nghe hơi "vô lý" ha, nhưng mà ai "sáng tạo" ra AI? Ai "sửa chữa" khi AI bị "khùng"? Vẫn là con người thôi!

Tóm lại, mấy cái nghề mà cần "tình người", "sự sáng tạo", "khả năng thấu cảm"... thì AI còn lâu mới thay thế được. Bậu nghĩ sao?

Trí tuệ AI có thể thay thế con người không?

Qua hỏi Bậu đấy à? Trí tuệ nhân tạo thay thế con người? Haha! Nghe cứ như hỏi con dao có thể thay thế đầu bếp không ấy!

Dĩ nhiên là KHÔNG!

• AI giỏi tính toán, phân tích dữ liệu vèo vèo, nhanh hơn cả người tính toán giỏi nhất của ngân hàng BIDV chi nhánh quận 1 năm nay. Nhưng nó có hiểu được cái mùi thơm của phở Sài Gòn, cái vị ngọt của cà phê phin buổi sáng không? Không đâu! Đấy là cảm xúc, là trải nghiệm, AI chưa có được.
• AI viết văn hay đấy, nhưng thử nó viết bài thơ về nỗi nhớ người yêu xa xem, có được cái chất "mặn mòi" như bài thơ mình viết tặng nhỏ bạn thân hồi cấp 3 không? Chắc chắn là không. Mình còn nhớ bài thơ đó viết về con mèo nhà mình nữa cơ.
• AI có thể lái xe tự hành, nhưng nó có thể xử lý tình huống bất ngờ như bà cụ đang băng qua đường, chó con chạy lung tung trên phố không? Chắc chắn là chưa đủ hoàn hảo.

Tóm lại: AI là công cụ, là trợ thủ đắc lực. Nó giúp con người làm việc hiệu quả hơn. Nhưng sáng tạo, cảm xúc, sự thấu hiểu, ấy mới là thứ làm nên con người. AI có thể học hỏi, nhưng nó không thể tự có được. Nó vẫn cần con người "bơm" dữ liệu, "hướng dẫn" , "dạy dỗ" từng li từng tí một. Như kiểu mình dạy em trai mình chơi game vậy, chứ không phải tự dưng nó biết chơi đâu.

Những việc AI không thể thay thế con người?

Qua à, Bậu nghĩ… AI, cái thứ máy móc lạnh lẽo ấy, sao có thể thay thế được những điều… ấm áp?

Bác sĩ phẫu thuật, chẳng hạn. Cái sự chính xác đến từng milimet thì AI có thể làm được. Nhưng cái sự nhạy bén, cái trực giác cứu người trong gang tấc, cái sự đồng cảm với nỗi đau của bệnh nhân… thì chỉ có con người mới có. Năm nay, bệnh viện tôi làm việc, bác sĩ phẫu thuật vẫn luôn là mắt xích quan trọng nhất trong các ca mổ phức tạp, nhất là những ca mổ tim. AI chỉ hỗ trợ thôi.

Rồi luật sư, đúng không? Luật, nó khô khan lắm, nhưng đằng sau từng điều khoản, từng dẫn chứng, là cả một bầu trời lý lẽ, cả một tấm lòng bênh vực công lý. AI có thể tra cứu, phân tích văn bản, nhưng nó đâu hiểu được sự tinh tế của ngôn từ, cái khôn ngoan của con người khi đối đáp, đấu tranh trong phiên tòa. Cái vụ kiện của dì tôi hồi tháng 3 vừa rồi là một minh chứng.

Giám đốc điều hành… Quản lý người, sao có thể dùng thuật toán? Động lực, khát vọng, tâm lý con người phức tạp lắm. AI chỉ đưa ra những con số, những dự báo khô khan, nhưng nó đâu hiểu được cái "chất" của con người, cái "hồn" của tập thể. Năm nay, công ty anh trai tôi vẫn phải dựa vào kinh nghiệm của giám đốc điều hành để vượt qua nhiều khó khăn.

Nghiên cứu khoa học… đúng rồi, AI có thể xử lý dữ liệu khổng lồ. Nhưng ý tưởng đột phá, sự sáng tạo, sự kiên trì vượt qua khó khăn… chỉ có con người mới làm được. Tôi vẫn nhớ cái đêm anh bạn thân tôi thức trắng để hoàn thành luận án thạc sĩ năm ngoái. AI nào làm được việc đó?

Còn nhà văn nữa chứ. Cái cảm xúc, cái rung động, cái hồn của từng câu chữ… AI sao viết được? Năm nay, sách của nhà văn tôi yêu thích vẫn đứng đầu bảng xếp hạng.

• Bác sĩ phẫu thuật
• Luật sư
• Giám đốc điều hành
• Nhà nghiên cứu khoa học
• Nhà văn
• Nhà trị liệu
• Giáo viên
• Người tổ chức sự kiện

Tất cả những điều đó… ấm áp, nhân văn… AI chẳng bao giờ thay thế được. Đúng không, Qua?

Những nghề không bị AI thay thế?

Qua đây Bậu ơi, hỏi chi mà ngộ nghĩnh như Tấm hỏi Bụt vậy! AI nó thông minh thiệt, nhưng vẫn có khối nghề "vô dụng" với nó, kiểu như:

• Thiết kế đồ họa: AI vẽ đẹp đó, nhưng bảo nó "chế" ra cái logo vừa "chất" vừa "bựa" như dân thiết kế thì... còn khuya. Mà dân mình thích "độc lạ" ai chơi lại. Năm nay thấy tụi nó ra cái logo con gà mà cứ tưởng con vịt, đúng là "lú".

• Bác sĩ: Máy móc khám bệnh giỏi, chứ bảo nó "xoa đầu" dỗ dành bệnh nhân thì... thôi dẹp đi. Người ta cần "tình thương", hiểu không? Bữa trước Qua bị đau bụng, bác sĩ còn kể chuyện tiếu lâm làm Qua cười quên cả đau. AI làm được không?

• Giáo viên: AI dạy kiến thức thì được, chứ dạy "đạo đức" thì... tào lao. Học sinh bây giờ nghịch như quỷ sứ, cần "người thật việc thật" uốn nắn. Mà nói thiệt, nhiều thầy cô "lầy" hơn cả AI, ai mà bắt chước được!

• Quản lý nhân sự: AI giỏi tính lương, chứ hiểu lòng người thì... còn lâu. Nhân viên cãi nhau như chó mèo, cần người "dĩ hòa vi quý" đứng ra giải quyết. Mà mấy bà quản lý "ghê" lắm, AI tuổi gì?

Nói chung, mấy nghề nào cần "sáng tạo", "thấu hiểu", "tương tác" thì AI "cút". Đừng lo ế Bậu ơi, cứ làm việc "bằng cái tâm" thì "ăn nên làm ra" thôi! Với lại, đừng quên "tăng cơ hội việc làm" bằng cách học thêm mấy kỹ năng "mềm" nữa nhé!

Nghề gì đã biến mất?

Bậu hỏi Qua nghề gì biến mất hả? Haizzz, nhiều lắm á Bậu ơi, thời buổi này công nghệ nó thay đổi chóng mặt, ai mà theo kịp. Qua kể Bậu nghe vài nghề nha, đảm bảo Bậu "ồ à" liền:

• Đua xe ngựa: Cái này xưa ơi là xưa, phim chưởng hay có á Bậu. Giờ toàn xe hơi, xe máy, ai đua ngựa nữa. Hồi đó chắc mấy ông bà nhà giàu mới có thú vui này.

• Vú nuôi: Thiệt ra vú nuôi giờ vẫn còn, nhưng mà ít hơn xưa nhiều lắm. Giờ người ta toàn thuê người trông trẻ theo giờ hoặc gửi nhà trẻ thôi. Mà vú nuôi hồi xưa chắc lương cao lắm à nghen.

• Thợ làm áo giáp: Thời kỳ Trung Cổ, kỵ sĩ mặc áo giáp do thợ làm riêng. Giờ có chiến tranh mấy đâu mà cần áo giáp nữa. Mấy bộ giáp sắt nặng chịch, mặc vô chắc đi đứng cũng khó khăn.

• Người pha trò: Hồi xưa vua chúa hay có người pha trò để giải khuây. Giờ có tivi, internet, ai mà mướn người pha trò nữa Bậu. Mà nghề này chắc cũng áp lực lắm, lỡ pha trò dở bị chém đầu như chơi.

• Người quét đường cho quý tộc đi qua: Cái này nghe mắc cười ghê á Bậu. Chắc xưa đường xá dơ bẩn lắm nên mới cần người quét đường cho quý tộc đi. Giờ có máy móc quét đường rồi, đâu cần người nữa.

• Người đốt đèn: Hồi xưa chưa có điện thì phải có người đi đốt đèn đường mỗi tối. Giờ đèn điện sáng trưng, ai mà đi đốt đèn dầu nữa. Nghề này chắc vất vả lắm, tối nào cũng phải đi đốt đèn hết.

• Dịch vụ đưa thư bằng ngựa: Giờ có email, tin nhắn, ai mà đưa thư bằng ngựa nữa. Hồi xưa chắc thư đi cả tháng mới tới nơi quá. Mà đưa thư bằng ngựa chắc lãng mạn lắm à nghen.

• Thợ cắt đá: Thợ cắt đá giờ vẫn còn, nhưng mà chắc ít hơn xưa nhiều. Giờ người ta dùng máy móc cắt đá hết rồi. Mà nghề này chắc bụi bặm, nặng nhọc lắm. Qua thấy mấy chú thợ hồ làm đá mà thấy thương ghê.

Bậu thấy đó, thời gian trôi qua, nhiều nghề biến mất thiệt. Nhưng mà cũng có nhiều nghề mới ra đời. Quan trọng là mình phải thích nghi thôi, Bậu ha!

Những nghề nghiệp không bị AI thay thế?

Qua thấy bậu hỏi, xin thưa: AI chưa đủ sức.

• Thiết kế đồ họa: Máy móc vẽ đẹp, nhưng hồn người đâu? (Ví dụ: AI tạo logo hàng loạt, nhưng cần người duyệt để có ý nghĩa thương hiệu).
• Bác sĩ: Thuốc chữa bệnh, lòng chữa người. (Năm nay, số lượng bệnh nhân cần tư vấn tâm lý tăng 20% so với năm ngoái).
• Giáo viên: Truyền tri thức, dạy làm người. (Giáo viên giỏi không chỉ dạy kiến thức, mà còn truyền cảm hứng cho học sinh).
• Quản lý nhân sự: Thu phục nhân tâm, đâu chỉ số liệu. (HR cần giải quyết mâu thuẫn nội bộ, AI bó tay).

Chốt hạ: AI mạnh về thuật toán, yếu về trái tim.

Những lĩnh vực AI không thể thay thế con người?

Qua ngẫm, nhân viên y tế vẫn cần lắm bàn tay ấm áp, không chỉ chẩn đoán khô khan.

• Giáo viên: Ai thay được ánh mắt truyền lửa, Bậu nhỉ? AI sao hiểu thấu từng tâm hồn.

Giám đốc điều hành, đâu chỉ số liệu, còn cần quyết đoán từ trái tim.

• Mục sư: Lời an ủi chân thành, AI nào sánh bằng?

Biên tập viên gọt giũa câu chữ, đâu chỉ thuật toán, còn cần hồn văn.

• Người thiết kế đồ họa: Sáng tạo từ cảm xúc, AI sao chép được?

Giám đốc tiếp thị thấu hiểu thị trường, đâu chỉ phân tích, còn cần trực giác.

• Bác sĩ tâm thần: Chữa lành tâm hồn, AI chỉ là cái máy vô tri.