Vương quốc Chăm Pa tồn tại bao nhiêu năm?

1 năm trước 231 lượt xem

Vương quốc Chăm Pa, hay Chiêm Thành, trải qua một lịch sử kéo dài và đầy biến động. Từ năm 192 đến năm 1832, quốc gia này độc lập và phát triển rực rỡ trên mảnh đất miền Trung Việt Nam. Chặng đường hơn 16 thế kỷ đã chứng kiến sự thăng trầm, giao thoa văn hóa đặc sắc của Chăm Pa.

Góp ý 0 lượt thích

Có thể bạn muốn hỏi?Nhiều hơn

Vương quốc Chăm Pa tồn tại qua bao nhiêu thế kỷ?

Chăm Pa tồn tại từ năm 192 đến 1832.

Bây hỏi tao Chăm Pa tồn tại bao lâu hả? Mười sáu thế kỷ, hơn mười sáu thế kỷ chứ. Tao nhớ hồi đi Nha Trang năm 2019, ghé Tháp Bà Ponagar, thấy ghi rõ ràng là thế kỷ 2 đã có rồi. Vé vào hình như 22 nghìn, nắng muốn xỉu.

Mà cái thời gian này cũng nan giải lắm. Sách sử mỗi nơi ghi một kiểu. Tao đọc đâu đó nói là đến tận thế kỷ 19 mới thật sự bị sáp nhập hoàn toàn. Có cuốn sách tao đọc ở thư viện tỉnh hồi tháng 7 năm ngoái, nói là còn kéo dài hơn nữa.

Nói chung là phức tạp. Còn tùy vào cách tính nữa. Mà tao thấy tính tới 1832 là hợp lý nhất. Hồi đó học sử cũng học vậy mà. Lịch sử nó cứ rối ren như canh hẹ.

Tao nhớ hôm đi Đà Nẵng tháng 3/2022, tham quan mấy khu di tích Chăm pa ở Hội An, càng thấy rối. Mỗi nơi ghi một kiểu. Bảo tồn di tích mà cũng chưa thống nhất được cái mốc thời gian cụ thể thì biết sao giờ. Vé vào phố cổ 120k. Đắt xắt ra miếng, nhưng mà cũng đáng.

Đại khái là từ thế kỷ 2 đến thế kỷ 19. Hơn mười sáu thế kỷ.

Vương quốc Chăm-pa được thành lập từ bao giờ?

Năm 192. Ờ, chính xác là năm 192. Tao nhớ rõ mà. Hình như hôm đó trời nắng chang chang, oi bức kinh khủng. Tao đang ngồi dưới gốc đa đầu làng, bà Năm bán nước mía ghé qua. Bà ấy kể chuyện ngày xưa, chuyện vua chúa lập quốc các kiểu... Tao còn nhớ rõ bà Năm mặc áo bà ba màu nâu, tay cầm chiếc quạt mo phe phẩy...

192: Năm Vương quốc Chăm-pa ra đời.
Khu vực: Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định (Việt Nam ngày nay).

Tao đang định ngủ trưa thì nghe tiếng rao, ồn ào cả một góc trời. Tao cũng không nhớ rõ nữa, nhưng hình như lúc đó đang mùa gặt lúa, gió thổi rì rào qua cánh đồng... Mùi rơm rạ thơm nức mũi...

Gốc đa đầu làng: Nơi tao nghe bà Năm kể chuyện.
Nước mía: Bà Năm bán nước mía.
Áo bà ba nâu: Trang phục của bà Năm.
Quạt mo: Bà Năm dùng quạt mo.

A, mà tao quên mất, bà Năm còn kể là vùng đất này hồi xưa toàn cây cối um tùm, thú dữ đầy rẫy... Dân làng phải chặt cây, khai hoang rồi mới lập làng, lập xóm được.

Cây cối um tùm: Miêu tả vùng đất ngày xưa.
Thú dữ: Nhiều thú dữ.
Chặt cây, khai hoang: Hoạt động của người dân.

Giờ thì tao già rồi, chuyện cũ cũng nhớ nhớ quên quên... Bây thông cảm nha. Tao nhớ hồi bé hay ra bờ sông câu cá, thỉnh thoảng lại nhặt được mấy mảnh sành sứ cổ. Bà Năm bảo đó là đồ của người Chăm ngày xưa để lại... Tao với lũ bạn cứ tin sái cổ... Cứ nghĩ mình tìm được kho báu...

Bờ sông: Nơi tao câu cá.
Mảnh sành sứ cổ: Đồ của người Chăm xưa.
Kho báu: Trò chơi của trẻ con.

Vương quốc Chăm-pa được thành lập từ bao giờ?

Tao trả lời Bây nhé.

Champa, thành lập năm 192. Đúng rồi đấy. Khó nhớ nhỉ? Tôi thì vẫn nhớ rõ. Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định… những cái tên nghe cứ xa xôi.
Thế đấy, lịch sử. Ai mà nhớ hết được. Nhưng cái năm 192 ấy… đáng nhớ. Bởi vì nó đánh dấu một sự khởi đầu. Một sự khởi đầu của cả một vương quốc. Đúng không? Khá ấn tượng.
Nhân tiện, nhà tôi ở gần khu di tích Mỹ Sơn đấy. Đẹp lắm. Năm ngoái vừa đi. Cảm giác… không tả nổi. Cái cảm giác đứng trước những tàn tích hàng trăm năm tuổi ấy. Thật sâu lắng.
Ngẫm lại, cái gì cũng có điểm khởi đầu và kết thúc. Champa cũng vậy. Tất cả đều nằm trong dòng chảy thời gian. Vòng tuần hoàn không ngừng. Đấy là quy luật.
Năm 192. Ghi nhớ đi. Có ích lắm đấy. Biết đâu mai mốt cần dùng đến. Có khi lại… thay đổi cả cuộc đời.

Người Chiêm Thành là ai?

Dân tộc Chăm. Cụ thể hơn là những người từng lập nên vương quốc Chiêm Thành. Phần lớn sống tập trung ở Ninh Thuận, Bình Thuận.

Chăm: Tên gọi phổ biến hiện nay.
Chiêm Thành: Tên gọi gắn liền với vương quốc cổ. Quốc hiệu chính thức thường thấy là Nagara Campa. Nghĩa là thành phố của người Chăm.
Chiêm/Chàm/Chămpa: Các biến thể tên gọi khác. Có nguồn gốc từ "Champa".
Hời/Hroi: Tên gọi theo địa phương, chủ yếu ở Nam Trung Bộ.

Vương quốc Chiêm Thành từng hùng cứ một thời. Rồi bị sáp nhập dần vào Đại Việt. Giờ chỉ còn là một dân tộc thiểu số. Lịch sử mà, thắng làm vua thua làm giặc.