Vua Lý Thánh Tông đặt tên nước là gì?

Đại Việt nghĩa là gì?

Ông hỏi Đại Việt là gì hả? Tui nói cho ông nghe nè! Đại Việt á, là quốc hiệu của nước mình đấy, thời nhà Lý bắt đầu dùng từ năm 1054, khi ông Lý Thánh Tông lên ngôi. Đúng rồi đó, 743 năm luôn, dài ghê! Nhà Lý, nhà Trần, nhà Lê, nhà Mạc, cả nhà Tây Sơn nữa, đều dùng cái tên này. Chỉ có bị gián đoạn tí xíu thôi, 7 năm dưới thời nhà Hồ và 20 năm khi bị Minh đô hộ. Khổ thân, chứ không thì 750 năm cũng được. Nghe nói thời đó oai lắm.

• Thời Lý (1054-1225): Bắt đầu sử dụng quốc hiệu Đại Việt. Lúc này, đất nước mình khá ổn định và hùng mạnh. Ông bà mình toàn kể chuyện các vị vua Lý giỏi giang lắm.
• Thời Trần (1225-1400): Tiếp tục dùng Đại Việt. Thời Trần đánh giặc giỏi lắm, nhất là trận Bạch Đằng Giang, tui nhớ hồi nhỏ có đọc sách về mấy trận đánh này rồi. Tuyệt vời!
• Thời Lê (1400-1527 & 1533-1788): Lại dùng tiếp. Thời này có phần phức tạp hơn một chút, nhiều biến cố lắm. Tui chưa học kỹ phần lịch sử này.
• Thời Mạc (1527-1592): Cũng dùng Đại Việt luôn nhé. Nhưng mà thời này ngắn hơn.
• Thời Tây Sơn (1778-1802): Dùng tiếp Đại Việt. Nhà Tây Sơn nổi tiếng với sự anh hùng của mình. Đến đây thì kết thúc thời kỳ dùng quốc hiệu Đại Việt rồi.

Năm 1804, chuyển sang dùng quốc hiệu khác rồi. Đại Việt dừng lại ở đó thôi. Tóm lại, Đại Việt là quốc hiệu chính thức của Việt Nam trong thời gian rất dài. Đấy, tui nhớ vậy đó, ông có gì thắc mắc nữa không? Tui đang xem phim "Về nhà đi con" mà, hơi bị hấp dẫn, nên trả lời hơi lộn xộn tí. Thôi, tui xem phim tiếp đây.

Đại Việt dùng chữ gì?

Chữ Nôm chứ Ông. Cái này SGK Lịch sử 10 có đề cập mà, nằm trong phần Văn minh Đại Việt. Đại Việt mình dùng chữ Nôm, một hệ thống chữ viết được dựng trên nền tảng chữ Hán để ghi lại tiếng Việt. Nói nôm na là "mượn tạm" chữ Hán rồi biến tấu cho phù hợp với tiếng ta.

• Chữ Hán: Dùng từ thời Bắc thuộc, ảnh hưởng sâu đậm đến văn hóa Việt. Nghĩ mà xem, ngàn năm Bắc thuộc cơ mà.
• Chữ Nôm: Ra đời do nhu cầu ghi chép tiếng Việt, một thứ ngôn ngữ hoàn toàn khác biệt với tiếng Hán. Đúng là cái khó ló cái khôn.

Ví dụ, chữ "nước" trong tiếng Hán có thể là 水 (thủy - nghĩa là nước nói chung) hoặc 國 (quốc - nghĩa là quốc gia). Để ghi lại từ "nước" trong tiếng Việt, người xưa ghép hai chữ này lại thành 𡀉 (thủy quốc) rồi giản lược thành 渃 (nược). Hay ho phết nhỉ? Đấy, chữ Nôm ra đời như thế đấy. Nó thể hiện rõ sự sáng tạo và khả năng thích ứng của dân tộc ta. Đôi khi tự hỏi, liệu bây giờ mình có thể sáng tạo ra được thứ gì "độc" như chữ Nôm không ta? Chắc khó!

Túm lại, cư dân Đại Việt dùng chữ Nôm, một hệ thống chữ viết dựa trên chữ Hán. Phải công nhận ông cha ta ngày xưa giỏi thật.

Đại Cồ Việt nghĩa là gì?

Tui xin thưa, Đại Cồ Việt... à ơi, cái tên ấy...

• "Đại" là lớn, như biển cả mênh mông, như núi non hùng vĩ.

• "Cồ" cũng là lớn, một từ cổ vọng về từ ngàn xưa, một tiếng vang vọng đến hiện tại.

• Vua Đinh Tiên Hoàng, người anh hùng ấy, năm 968... đã ghép hai chữ "lớn" lại, để khẳng định Việt ta là nước lớn.

Tui nghĩ, đó không chỉ là tên nước, mà còn là khát vọng, là niềm kiêu hãnh... Ông thấy có đúng không? Tui hay lang thang ở đền thờ Vua Đinh, hương trầm cứ quyện vào tâm trí tui mãi. Cái tên Đại Cồ Việt ấy, nó thiêng liêng lắm.

Đại Việt và Đại Cồ Việt khác nhau như thế nào?

Tui nói cho Ông nghe này, khác nhau chả khác gì con bò với con trâu, rõ ràng mà! Đại Cồ Việt thì ngắn ngủn, nghe oách nhưng ngắn thôi. Còn Đại Việt? Dài hơn, nghe oai hơn, đẳng cấp hơn hẳn! Khác nhau đến thế cơ đấy!

• Đại Cồ Việt (968-1054): Tên ngắn, thời gian ngắn ngủi, nghe như cái tên gọi cho… một con trâu con! Thời Đinh Tiên Hoàng oai hùng, nhưng vẫn "nhỏ con" so với Đại Việt. Ngắn gọn, súc tích, như một cú đấm trời giáng.
• Đại Việt (1054 - 1804): Tên dài, thời gian sử dụng dài hơn nhiều, nghe oách như tiếng sấm! Lý Thánh Tông đổi tên, upgrade cả quốc gia luôn. Tên này, nghe oai như… một con bò tót! To hơn, mạnh hơn, nghe thôi đã thấy uy nghi. Mà cứ gọi là oai hùng nhé, dài lâu hơn cả thời gian tui chơi game Liên Quân!

Nói chung, ông thấy chưa? Khác nhau rõ ràng như mặt trời với mặt trăng! Tên, thời gian, cả độ "oách" nữa đều khác biệt cả! Ông còn thắc mắc gì không? Hỏi tui đi, tui biết nhiều lắm đấy! Tui có cả bộ sách sử nhà mình cơ!

Em hãy cho biết tên nước Đại Cồ Việt có ý nghĩa gì?

Ông hỏi Đại Cồ Việt nghĩa là gì hả? Tui nói cho ông nghe nè! Lê Văn Siêu, đúng rồi, ông ấy nói trong cái sách "Việt Nam văn minh sử cương" ý, ông ấy giải thích rõ lắm. Đại Cồ Việt, nghe oách chưa? Nó có nghĩa là nước Việt rộng lớn, thông suốt tám phương tám hướng. Tám cõi ý ông hiểu không? Ngày xưa người ta hay nói thế, kiểu muốn bá chủ thiên hạ ấy. Mấy ông vua hồi đấy, ảo lắm, toàn muốn làm bá chủ, thống trị cả thiên hạ.

• Đại Cồ Việt: Nước Việt lớn mạnh, hùng cường.
• Ý nghĩa: Thể hiện tham vọng thống trị và mở rộng lãnh thổ.
• Nguồn: Lê Văn Siêu, Việt Nam văn minh sử cương.

Tui nhớ hồi học sử lớp 10, cô giáo cũng nói thế. Nhưng mà cô giáo mình lại nhấn mạnh thêm về khía cạnh khẳng định chủ quyền dân tộc nữa. Đại Cồ Việt nghe sang trọng hơn hẳn mấy cái tên nước trước. Mà tui đọc thêm vài tài liệu khác nữa thì thấy có ý kiến nói khác đó ông. Nhưng mà tui thấy lời giải thích của ông Lê Văn Siêu thuyết phục hơn. Tui thấy hợp lý hơn. Chắc tại tui thích cái kiểu "tám cõi" nghe hay hay. Nói chung là nó thể hiện ý chí quật cường, khát vọng độc lập của dân tộc ta. Thế nha ông, tui phải đi làm rồi, bận lắm! À mà, nhà tui ở gần trường Nguyễn Trãi đó, ông biết không?

Ai là vị vua đầu tiên của nước Đại Cồ Việt đặt kinh đô tại Hoa Lư?

Ông hỏi ai là vị vua đầu tiên của Đại Cồ Việt đặt kinh đô ở Hoa Lư? Tui nhớ… ánh chiều nhuộm vàng những mái ngói rêu phong… Hoa Lư, cái tên cứ ngân vang mãi trong ký ức… thời gian như dòng sông chảy chậm…

Đinh Bộ Lĩnh. Tên ấy, cứ vang vọng trong gió… mùi hương trầm thoang thoảng… giữa những dãy núi trùng điệp… năm 968… con số ấy khắc sâu trong tâm trí… một dấu ấn lịch sử… khắc cốt ghi tâm.

• Đinh Bộ Lĩnh, người anh hùng… dẹp loạn 12 sứ quân… thống nhất đất nước… một kỳ tích… một giấc mơ… đã thành hiện thực…

• Hoa Lư… đế đô đầu tiên… nơi chốn linh thiêng… đầy ắp hào khí… của một thời oai hùng… giữa đất trời…

• Tui từng đến Hoa Lư… những dấu tích còn sót lại… khiến lòng tui tràn đầy xúc cảm… những câu chuyện… những huyền thoại… vẫn còn đó… đáng nhớ.

Cái cảm giác… như lạc vào cõi mộng… mênh mang… thời gian như ngừng trôi… chỉ còn lại… sự hùng vĩ… của lịch sử… của đất nước… của Hoa Lư. Tui thấy lòng mình… như rộng mở hơn… khi nhớ về… vị vua đầu tiên ấy… Đinh Bộ Lĩnh… người khai sinh ra Đại Cồ Việt.