Văn hóa là gì theo tư tưởng Hồ Chí Minh?

Quan niệm về văn hóa theo tư tưởng Hồ Chí Minh là gì?

Tui thấy, cái chuyện văn hóa theo Bác á, nó không chỉ là mấy cái đình chùa hay bài hát đâu, nó là cả một trời đất mình làm ra. Cái gì mà con người mình tạo ra, từ cái nhà để ở, cái áo để mặc, cho đến những cái đẹp đẽ trong tim mình, những câu chuyện mình kể nhau nghe, những cách mình sống, tất tần tật đều là văn hóa hết.

Nó là cái lẽ sống của mình đó ông, cái cách mình tồn tại, mình làm cho cuộc đời này tốt đẹp hơn, chứ không chỉ là làm cho có thôi. Bác nói văn hóa là để đáp ứng cái nhu cầu sinh tồn, mà cũng là cái mục đích để mình sống đó.

Nhớ hồi còn nhỏ, tui ở quê, cái Tết á, cả làng cùng nhau dọn dẹp nhà cửa, gói bánh chưng, rồi tụ tập hát hò, đó là văn hóa đó. Không ai dạy mình, mà mình cứ thế làm thôi, nó ngấm vào máu.

Sau này đi làm, tiếp xúc nhiều người, thấy văn hóa nó còn là cái cách mình ứng xử nữa. Mình tôn trọng người khác, mình giúp đỡ nhau, cái đó cũng là văn hóa. Quan trọng là mình phải làm cái gì đó có ích cho đời.

Bác Hồ mình á, ổng tâm niệm cái này sâu sắc lắm. Ông xây dựng con người mới, là con người có văn hóa, biết yêu nước, thương dân, có đạo đức, lối sống lành mạnh. Chứ không phải cái kiểu con người chỉ biết lo cho mình đâu.

Giống như cái lần tui đi du lịch Cát Bà năm 2019 á, thấy người ta giữ gìn cảnh quan sạch sẽ, rác thải bỏ đúng chỗ, biển xanh cát trắng. Đó là một biểu hiện của văn hóa du lịch đó ông, nó cho thấy người ta ý thức được giá trị của thiên nhiên.

Quan niệm văn hóa theo Hồ Chí Minh là toàn bộ giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo, là phương thức đáp ứng lẽ sinh tồn và là mục đích sống của con người.

Tóm lại, văn hóa là cả một bầu trời, là cái cốt lõi để mình sống và phát triển, không chỉ của riêng ai mà là của chung cả cộng đồng mình.

Văn hóa là gì trần Ngọc Thêm?

Tui xin trả lời Ông về quan điểm của TSKH Trần Ngọc Thêm. Văn hóa, theo ông Thêm, là một hệ thống hữu cơ, thứ mà con người mình tự tạo ra và tích lũy qua bao đời. Nó bao gồm cả vật chất lẫn tinh thần, không phải tự dưng mà có đâu, mà là kết quả của quá trình hoạt động thực tiễn, tức là làm việc, tương tác với thế giới xung quanh, cả tự nhiên lẫn xã hội.

Cái hay của ông Thêm là nhìn văn hóa như một khối sống động, không tĩnh. Sự tương tác ở đây quan trọng lắm. Con người mình tạo ra văn hóa, rồi văn hóa lại định hình lại con người mình. Vòng lặp này cứ thế tiếp diễn, tạo nên bản sắc cho từng cộng đồng.

Ông phân tích sâu hơn về các thành tố:

• Giá trị vật chất: Từ cái rìu đá sơ khai đến smartphone hiện đại, tất cả đều là sản phẩm của lao động, phản ánh cách con người chinh phục tự nhiên.
• Giá trị tinh thần: Bao gồm phong tục, tập quán, tín ngưỡng, tri thức, nghệ thuật... thứ làm nên linh hồn của một dân tộc. Đây mới là cái khó nắm bắt nhất, nhưng lại là thứ giữ gìn bản sắc bền vững hơn cả.

Cái này giống như mình đi trên con thuyền, vừa chèo vừa định hướng. Cứ làm, cứ sống, rồi văn hóa tự khắc hình thành và phát triển theo cách rất tự nhiên.

Hồ Chí Minh định nghĩa văn hóa là gì?

Ôi trời, cái vụ văn hóa này hả, tui nhớ mang máng Bác Hồ mình định nghĩa nó là toàn bộ những gì con người làm ra ấy. Cả vật chất lẫn tinh thần, kiểu như mấy cái đồ dùng, nhà cửa rồi thì văn chương, nghệ thuật các thứ đấy. Để mà sống cho sướng, cho ra con người. Đại khái là thế.

À, Bác còn nói thêm nữa, văn hóa không chỉ là phương tiện, mà còn là mục đích của cuộc sống luôn. Kiểu như mình sống không chỉ để ăn, để mặc, mà còn để sáng tạo, để hưởng thụ cái đẹp, cái hay của đời nữa. Nghĩ cũng đúng ghê.

• Mấy cái giá trị vật chất: ruộng vườn, nhà cửa, máy móc, công cụ sản xuất.
• Mấy cái giá trị tinh thần: sách vở, âm nhạc, hội họa, kiến trúc, đạo đức, phong tục, luật pháp. Tất cả những cái này đều do con người tạo ra hết.
• Mục đích sử dụng: để thỏa mãn nhu cầu sinh tồn cơ bản, nhưng quan trọng hơn là làm cho cuộc sống thêm phong phú, ý nghĩa.

Năm nay tui mới đọc lại vụ này, thấy nó vẫn còn đúng ghê gớm. Nó không chỉ là khái niệm suông, mà nó định hình cả cách mình sống, mình làm việc, mình nhìn nhận thế giới nữa.

Đảng ta khẳng định trọng tâm xây dựng và phát triển văn hóa hiện nay là gì?

Hỏi cái này à. Tui nói Ông nghe.

Cốt lõi là con người. Xong tới môi trường xung quanh.

Trọng tâm xây dựng, phát triển văn hóa là:

• Xây dựng con người có nhân cách, lối sống tốt đẹp.
• Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh. Tạo ra đời sống văn hóa vui tươi, hạnh phúc. Văn hóa soi đường cho quốc dân đi.

Con người là gốc. Gốc không vững thì cây nào cũng đổ.

Mà không chỉ có thế đâu. Mấy thứ này cũng quan trọng không kém.

• Văn hóa phải đặt ngang hàng kinh tế, chính trị, xã hội. Đây là quan điểm xuyên suốt. Không phải cứ có tiền là có văn hóa.
• Phát triển các ngành công nghiệp văn hóa. Kiếm tiền từ văn hóa đó. Tui thấy cái này hay. Như Hàn Quốc nó làm với phim ảnh, âm nhạc.
• Chủ động hội nhập quốc tế về văn hóa. Mang chuông đi đánh xứ người, nhưng phải biết lọc cái hay của người ta về.
• Xây dựng văn hóa trong Đảng, trong bộ máy nhà nước. Cái này thì hiển nhiên rồi. Trên phải sạch thì dưới mới trong.

Nói thì dễ. Làm mới khó.