Tại sao lại gọi là xứ?

Tại sao có tên gọi xứ trong địa danh và văn hóa Việt Nam?

Em hỏi sao có "xứ" trong địa danh Việt Nam hả Anh? Thật ra, hồi nhỏ bà ngoại mình hay kể chuyện, bảo đó là cách gọi vùng đất dựa theo hướng từ Thăng Long (Hà Nội) xưa kia. Đông, Nam, Bắc thì dễ hiểu rồi, nhưng "Đoài" thì thú vị đấy.

Bà kể, "Đoài" là hướng Tây, nhưng không phải Tây đơn thuần. Nó chỉ vùng đất phía Tây Bắc của Thăng Long, vùng đất đồi núi hiểm trở, khác hẳn đồng bằng. Nghe bà kể, mình cứ tưởng tượng cảnh người xưa nhìn từ Thăng Long ra, thấy núi đồi trùng điệp, xa xôi.

Mình còn nhớ hồi lớp 5, thầy dạy địa lý có nói thêm, "xứ" không chỉ đơn thuần là hướng, mà còn mang ý nghĩa về văn hoá, như "xứ sở" ấy. Nó thể hiện sự gắn bó, thân thuộc với một vùng đất. Như kiểu mình gọi quê mình là "xứ Thanh" vậy, nghe thân thươngl ắm.

Chắc vì thế mà nhiều địa danh có "xứ", chẳng hạn như Xứ Thanh, Xứ Huế... Nó không chỉ là hướng địa lý, mà còn là cả một vùng văn hoá đặc trưng nữa. Đó là cảm nhận của mình thôi nha Anh.

Thông tin ngắn gọn: Từ "xứ" trong địa danh Việt Nam chỉ hướng vị trí tương đối so với Thăng Long (Hà Nội) xưa: Đông, Nam, Bắc và Tây (Đoài). "Xứ Đoài" chỉ vùng Tây Bắc Thăng Long.