Sông gì chia cắt đất nước?

Sông nào chia cắt Việt Nam? Tìm hiểu về con sông lịch sử này.

Chị hỏi sông nào chia cắt Việt Nam hả? Sông Bến Hải đó chị! Em nhớ hồi nhỏ, bà ngoại hay kể chuyện về con sông này.

Bà kể nhiều lắm, nhưng em nhớ nhất là câu chuyện về cây cầu Hiền Lương. Cây cầu ấy, nằm ngay trên sông Bến Hải, là chứng tích lịch sử chị ạ. Ngày xưa, nó như một ranh giới, chia đôi đất nước mình ra. Buồn lắm!

Em đi Quảng Trị hồi hè năm ngoái, tháng 7 nế uchị nhớ không lầm. Đến tận nơi, thấy cầu Hiền Lương nhỏ thôi, nhưng mà… nó mang một ý nghĩa to lớn. Giá vé vào tham quan hình như là 20k hay sao ấy, em không nhớ rõ lắm.

Sông Bến Hải nằm dọc vĩ tuyến 17, chia cắt đất nước mình từ năm 1954 đến 1975. Thật sự là một thời kỳ khó khăn, đau thương. Nhưng giờ đây, nó là biểu tượng của sự thống nhất rồi.

Em thấy những hình ảnh về chiến tranh trên các bức ảnh cũ trưng bày ở đó, lòng mình cứ chùng xuống. May mà giờ hòa bình rồi. Cây cầu giờ là điểm đến du lịch, nhưng ý nghĩa lịch sử của nó vẫn còn nguyên vẹn. Đến tận nơi mới hiểu được hết chị ạ. Sông Bến Hải - Vĩ tuyến 17 - Quảng Trị.

Vĩ tuyến 16 nước ta ở đâu?

Vĩ tuyến 16 độ Bắc? Qua Đà Nẵng. Đơn giản vậy thôi.

• Đà Nẵng là mốc. Khái niệm "miền Bắc" năm 1945, chỉ phía trên vĩ tuyến đó. Lịch sử phức tạp, nhưng ranh giới địa lý thì rõ ràng.

Năm 1945, mọi thứ rối ren. Chuyện chính trị, không phải toán học. Không cần phải suy nghĩ quá nhiều.

• Địa lý là địa lý. Chính trị là chính trị. Hai thứ khác nhau. Tôi từng học bản đồ ở trường Nguyễn Du, hồi cấp 2. Nhớ mãi. Thấy rõ ràng.

Miền Bắc, miền Nam... chỉ là cách gọi. Bản đồ thì không nói dối. Thứ đáng lưu tâm là những gì xảy ra trên bản đồ, chứ không phải về bản đồ.

• Quan trọng là sự hiểu biết. Chứ không phải vị trí chính xác. Cái nhìn tổng quan mới là thứ đáng giá. Đúng không chị?

Tại sao Việt Nam chia làm 2 miền?

Chị ơi, Việt Nam chia hai miền không phải tự nhiên mà có.

• Hiệp định Giơnevơ (1954): Ký kết, tạm chia Việt Nam thành hai miền dọc vĩ tuyến 17, chờ tổng tuyển cử thống nhất đất nước. Định rõ đây chỉ là giải pháp quân sự tạm thời. Em đọc kĩ hiệp định, mục đích chính là khôi phục hòa bình ở Đông Dương, chứ không phải chia cắt vĩnh viễn Việt Nam.

• Mỹ can thiệp: Ngay sau hiệp định, Mỹ nhảy vào, dựng lên chính quyền Ngô Đình Diệm ở miền Nam. Âm mưu rõ ràng: biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới, căn cứ quân sự. Bà chị xem lại lịch sử giai đoạn này, thấy ngay sự can thiệp thô bạo của Mỹ. Họ chống phá cuộc tổng tuyển cử, sợ Việt Nam thống nhất dưới một chính phủ không theo ý mình.

• Chia cắt đất nước: Kết quả là Việt Nam bị chia cắt. Máu đã đổ, nước mắt đã rơi. Bao nhiêu gia đình ly tán, bao nhiêu người con xa quê. Đây là một chương đen tối, một vết thương lòng của dân tộc. Không phải chuyện đùa.

Việt Nam nằm trên bao nhiêu vĩ tuyến?

Chị hỏi Việt Nam nằm trên bao nhiêu vĩ tuyến hả? Em ngẩn ngơ nhìn ra khung cửa sổ, chiều tà buông xuống nhuộm tím cả một góc trời… Mấy con chim én chao liệng, tiếng kêu ríu rít như lời thì thầm của gió… Nhớ lại những bài học địa lý…

Phần đất liền nước mình trải dài trên 15 vĩ độ, chị ạ. Từ phương Bắc xa xôi đến tận mũi Cà Mau nắng gió. Ôi, dải đất hình chữ S thân yêu… Mỗi vĩ độ là một miền quê, một câu chuyện… Em yêu cả những cánh đồng lúa chín vàng ươm ở đồng bằng Bắc Bộ, cả những rặng dừa nghiêng mình bên bờ biển miền Trung… Cả những đồi cao su xanh mướt của Tây Nguyên nữa…

• 15 vĩ độ: Đó là con số thể hiện chiều dài đất nước mình. Một sự trải dài kỳ diệu, từ khí hậu nhiệt đới nóng ẩm đến những vùng cao se lạnh. Nhớ hồi đi Đà Lạt, lạnh tê tái, khác hẳn cái nóng oi bức Sài Gòn.

Rồi chị biết không, phần đất liền chỉ mở rộng 7 kinh độ thôi. Nhỏ bé thôi nhưng đủ chứa đựng bao điều kỳ diệu. Em hay mơ về những chuyến đi, khám phá từng vùng đất.

• 7 kinh độ: Con số này thể hiện chiều rộng của đất nước mình. Em thầm ước được đặt chân đến tất cả các tỉnh thành. Nghe nói, mỗi nơi đều có một vẻ đẹp riêng.

À, và… Việt Nam nằm trong múi giờ thứ 7 (GMT+7). Đấy là múi giờ em luôn luôn nhớ, vì nó liên quan đến việc em phải thức dậy đúng giờ để đến trường. Mỗi khi đồng hồ điểm 7 giờ sáng, em lại nghĩ đến đất nước mình đang thức dậy…

• GMT+7: Múi giờ này quyết định giờ giấc sinh hoạt của cả dân tộc mình. Em hay nghĩ đến sự đồng bộ này. Cả nước mình cùng đón bình minh, cùng đón hoàng hôn. Thật đẹp!

Việt Nam thuộc kinh tuyến bao nhiêu?

Chị à,

Em biết Việt Nam mình thuộc múi giờ GMT+7, tức là nhanh hơn giờ quốc tế 7 tiếng.

• Múi giờ này được tính dựa trên vị trí kinh tuyến của mình.
• Em không chắc chính xác kinh tuyến số bao nhiêu, để em tra lại đã.

(Em nhớ hồi học địa lý có nói về việc trái đất quay và chia múi giờ, nhưng lâu quá em quên mất tiêu rồi. Để em xem lại sách vở hoặc tìm trên mạng xem sao.)

Nghệ An nằm vĩ tuyến bao nhiêu?

Chị à, em vừa tra lại rồi...

• Nghệ An trải dài từ vĩ độ 18°33' đến 20°01' Bắc.

Em nhớ hồi bé học địa lý, cô giáo hay nhắc Nghệ An là "cái đòn gánh" của miền Trung. Tự nhiên giờ nghĩ lại thấy thương miền đất này ghê.

• Kinh độ của Nghệ An là 103°52' đến 105°48' Đông.

Mà chị biết không, nhà em ở gần biển Cửa Lò ấy. Ngày xưa em hay ra đó chơi, biển xanh cát trắng, giờ thì... ồn ào với bê tông nhiều hơn.

• Vị trí địa lý này khiến Nghệ An giáp biển ở phía Đông.

Em vẫn nhớ cái mùi mặn mòi của biển, cái gió Lào bỏng rát thổi vào mỗi độ hè. Có lẽ vì thế mà con người Nghệ An mình chịu thương chịu khó chị nhỉ?

• Nghệ An còn giáp các tỉnh Hà Tĩnh, Thanh Hóa và nước bạn Lào.

Nói thiệt, em chưa đi hết Nghệ An mình nữa. Chỉ mới loanh quanh mấy huyện đồng bằng thôi. Ước gì có dịp đi lên miền núi một chuyến, ngắm hoa dã quỳ vàng rực.