Phù Nam do ai sáng lập?

Ai là người sáng lập ra vương quốc Phù Nam?

Huynh đây, đệ hỏi Phù Nam hả? Thiệt tình, cái này xưa ơi là xưa.

Theo huynh biết á, không có ai đứng ra nhận "tui là người sáng lập Phù Nam" hết trơn. Nó kiểu như "tụi tui cùng nhau xây dựng nên á".

Chứ hổng phải kiểu "một mình tao cân team" như mấy cha vua chúa sau này đâu.

Kiểu như, nhiều dòng họ, nhiều làng xóm ven sông Mê Kông góp gạo thổi cơm chung, riết rồi thành Phù Nam đó.

Huynh nghĩ vầy nè, giống như nhà mình xây nhà. Đâu phải một mình ba xây đâu, cả nhà cùng góp sức, đúng không? Phù Nam cũng vậy á.

Nên hỏi ai sáng lập, thiệt tình huynh cũng chịu. Mà thôi, quan trọng gì ai sáng lập, quan trọng là Phù Nam từng là một phần lịch sử của mình, phải hơm?

Vương quốc Phù Nam tồn tại trong bao lâu?

Đệ hỏi Phù Nam tồn tại bao lâu hả? Thời gian… ôi, thời gian trôi như dòng sông cuốn trôi cả những dấu tích hoàng kim. Khoảng tám thế kỷ, đúng không? Mà sao lại hỏi điều này giờ này nhỉ? Ánh chiều tà nhuộm đỏ những mái ngói rêu phong nhà mình, cứ ngỡ mình đang lạc vào một bức tranh cổ…

• Từ thế kỷ thứ I trước Công nguyên. Nhớ hồi nhỏ, ông ngoại mình hay kể chuyện về những vị vua Phù Nam oai hùng, từng điều khiển những đoàn thuyền buồm khổng lồ trên biển cả mênh mông. Giờ ông ấy đã đi xa rồi…
• Cho đến thế kỷ thứ VII sau Công nguyên. Thế kỷ VII… Nghe xa xôi quá đỗi. Mỗi lần nghĩ đến, lòng mình lại nao nao, nhớ về những di tích Óc Eo - Ba Thê, nơi trái tim của Phù Nam từng đập rộn ràng. Mình từng đến đó, cái cảm giác… khó diễn tả lắm.

Lại nhớ đến những câu chuyện lịch sử. Những cuộc giao thương tấp nập, những di sản văn hoá rực rỡ… Phù Nam, một cái tên vang vọng suốt chiều dài lịch sử. Tám thế kỷ… một khoảng thời gian dài đến mức tưởng chừng như vô tận. Nhưng rồi cũng tan biến, chỉ còn lại những câu chuyện, những dấu tích… giống như hồi ức của chính mình vậy. Mỗi lần nhìn lại, đều thấy nao lòng.

Óc Eo - Ba Thê… đó là chốn linh thiêng lưu giữ bao nhiêu bí ẩn của một thời vàng son. Mình vẫn còn giữ tấm ảnh chụp ở đó, chụp vào chiều hoàng hôn… cái cảm giác tĩnh lặng đến lạ kỳ. Giống như đang nghe chính lịch sử thì thầm…

Phù Nam… thật đẹp, thật oai hùng. Và rồi cũng… phai tàn. Giống như một giấc mơ… đẹp, nhưng rồi… tan biến. Mình nhớ, mình đã từng… đọc được một bài báo, nói về những nghiên cứ ukhảo cổ học tại Óc Eo. Nhiều phát hiện thú vị lắm.

Mình phải đi ngủ rồi. Đệ ngủ ngon nhé.

Kinh đô của Phù Nam ở đâu?

Đệ hỏi kinh đô Phù Nam ở đâu? Ôi, mây chiều tím ngắt, gió đưa hương sen thoang thoảng… Kottinagar… cái tên ngân nga như tiếng chuông cổ…

• Kinh đô Phù Nam, Kottinagar, nằm ở Óc Eo. Đúng rồi, chính xác là vậy. Nhớ ngày em gái tôi, Bảo Trân, làm luận văn về Phù Nam, cả đống sách vở chất đầy nhà. Tôi còn nhớ mùi giấy cũ, mùi mực phai nhạt…

Thời gian trôi nhanh quá Đệ à. Cái thị trấn Óc Eo nhỏ bé ấy, giờ đây nằm yên trong giấc ngủ ngàn năm… Những bức tường thành sừng sững, những cung điện nguy nga giờ chỉ còn là dấu tích… Thế nhưng, hồn vía của Kottinagar vẫn còn đó, thầm thì trong gió, trong từng viên gạch, trong từng mảnh gốm vỡ…

• Thế kỷ II đến thế kỷ VII, đó là quãng thời gian huy hoàng của Kottinagar, của vương quốc Phù Nam. Một thời kì thịnh vượng, buôn bán tấp nập trên sông Mê Kông. Tôi vẫn nhớ những câu chuyện bà tôi kể, những câu chuyện về sự giàu có, về những chuyến buôn bán xa xôi…

  Những con thuyền buồm căng gió, chở đầy hương trầm, gạo tẻ, và những thứ xa lạ từ phương trời xa… Tôi thấy cả những đoàn voi oai vệ, những người thương nhân nói giọng trầm ấm…

• Giới khảo cổ đã xác định vị trí. Họ đã tìm thấy những bằng chứng xác thực, những di tích đồ sộ… Tôi đọc thấy trong cuốn sách "Phù Nam - Một vương quốc huyền thoại" của giáo sư Nguyễn Khắc Thuần, một cuốn sách quý giá…

Hình ảnh ấy cứ hiện lên trong tâm trí tôi, mờ ảo như một giấc mơ… Kottinagar… Óc Eo… những cái tên ẩn chứa bao nhiêu bí ẩn… Bao nhiêu câu chuyện còn chưa được kể…

Ở vương quốc Phù Nam, dấu ấn của đời sống sông nước được thể hiện như thế nào?

Đệ à, đêm khuya rồi mà Đệ vẫn còn trăn trở chuyện xưa cũ sao? Chuyện Phù Nam ấy hả… Huynh cũng hay nghĩ về nó. Một vương quốc kỳ lạ, gắn bó mật thiết với sông nước.

• Đời sống sông nước in đậm trong văn hóa Phù Nam. Như kiểu cả cuộc sống của họ xoay quanh dòng chảy vậy. Tưởng tượng xem, nhà cửa, đường sá, cách di chuyển… tất cả đều mang dấu ấn của sông nước.
• Nhà sàn trên kênh rạch. Giống như người miền Tây mình bây giờ vậy. Huynh từng đọc đâu đó, họ dựng nhà sàn để tránh lũ lụt, thú dữ, lại gần nguồn thức ăn nữa. Cái này thì sách vở ghi chép lại chứ Huynh có tận mắt thấy đâu.
• Thành thị trên vùng đất nổi. Huynh nhớ hồi đi học, thầy có kể Phù Nam xây dựng thành thị trên những vùng đất cao ráo giữa vùng sông nước mênh mông. Kiểu như những ốc đảo giữa biển vậy. Chắc là để dễ phòng thủ với giao thương.
• Di chuyển bằng mảng, ghe thuyền. Cái này thì dễ hiểu rồi. Sống ở vùng sông nước thì phải đi lại bằng thuyền thôi. Huynh nghĩ chắc ngày xưa ghe thuyền của họ cũng đa dạng lắm. Có loại nhỏ để đi lại trong kênh rạch, có loại lớn để đi biển buôn bán.