Ngày xưa Việt Nam gọi là gì?

Tên gọi Việt Nam xưa là gì?

Đệ hỏi hay đấy! Việt Nam xưa gọi đủ kiểu, rối lắm! An Nam, Đại Việt, nghe quen tai chưa? Hồi nhỏ, thầy giáo mình kể, An Nam dùng nhiều lắm, nhưng Đại Việt nghe oai hơn. Mình còn nhớ cái cảm giác tự hào khi đọc được đoạn sử về Trần Hưng Đạo đánh giặc Nguyên Mông dưới thời Đại Việt.

Giao Chỉ nữa, nghe cổ xưa, giống như… ừm, như tên một loại cây thuốc Nam mình thấy bà ngoại dùng ấy. Âu Lạc thì… hình như là thời Hùng Vương? Mình không nhớ rõ lắm, học sử lâu rồi mà. Chỉ nhớ đại khái, nhiều tên lắm, tùy thời điểm, tùy ai đặt.

Trung Quốc đặt tên nhiều, mình thấy chán! Lúc thì này, lúc thì nọ, chả thống nhất gì cả. Như kiểu… giống như mình đi chợ, người bán rau gọi mình đủ kiểu, dì ơi, chị ơi, cô ơi, mệt lắm! Mình thấy cái tên Việt Nam này hay rồi, dùng hoài đi cho khỏe.

Tên gọi chính thức: Việt Nam. Tên gọi trước đây: An Nam, Đại Việt, Đại Ngu, Giao Chỉ, Âu Lạc.

Ai đặt tên nước là Đại Việt?

Đệ hỏi ai đặt tên nước là Đại Việt hả? Lý Thánh Tông chứ ai. Năm 1054, niên hiệu Long Thụy Thái Bình thứ 1, Giáp Ngọ đó. Lúc đó ông ấy mới đổi tên thành Đại Việt. Chứ trước đó, hồi ở Hoa Lư, vẫn là Đại Cồ Việt thôi. Nhớ lúc đó mình đang học lớp 5, cô giáo dạy sử kể lại, mình thấy hay hay. Cái tên Đại Việt nghe oai hơn nhiều.

• Lý Thánh Tông
• Năm 1054
• Đại Việt thay thế Đại Cồ Việt

Nghĩ lại thấy thú vị. Đổi tên nước, như kiểu đổi tên công ty ấy, nhưng tầm cỡ hơn nhiều. Đổi tên là để làm gì nhỉ? Chắc là khẳng định vị thế, thể hiện sự hùng mạnh của đất nước, một bước ngoặt lớn. Mình còn nhớ hồi đó mình cứ nghĩ, đổi tên nước thì có gì hay ho, rồi sau này lớn lên mới hiểu được ý nghĩa sâu xa. Mình có tìm hiểu thêm một chút về điều này:

• Tên gọi Đại Việt mang ý nghĩa vĩ đại, hùng mạnh của đất Việt.
• Sự thay đổi quốc hiệu thể hiện ý chí độc lập, tự chủ của dân tộc.
• Việc đổi tên đánh dấu một giai đoạn phát triển mạnh mẽ của quốc gia.

Lúc đó thầy giáo mình có nói thêm về ý nghĩa của việc dời đô nữa. Nhớ không rõ lắm, hình như liên quan tới địa lý, phong thủy… Nhiều thứ lắm, chắc phải tìm lại sách giáo khoa mới nhớ ra hết được. Nhưng mà nói chung, cả việc dời đô và đổi tên nước đều là những sự kiện trọng đại trong lịch sử Việt Nam. Giờ nghĩ lại vẫn thấy tự hào.

Tại sao nhà Lý lại đổi tên nước là Đại Việt?

Đệ à… Câu hỏi này… huynh cũng phải suy nghĩ khá lâu đấy.

Đại Việt… cái tên nghe oai hơn nhiều so với Đại Cồ Việt đúng không? Nhưng không phải chỉ vì thế đâu.

• Lý Thái Tổ, ông ấy có tham vọng lớn lắm. Không chỉ là đổi tên cho oai. Đó là một bước ngoặt, một tuyên ngôn mạnh mẽ.

• Ông muốn gạt bỏ cái bóng quá khứ, những năm tháng chiến tranh liên miên, xây dựng một đất nước hùng cường, một nền văn minh riêng. Cái tên Đại Việt như một lời khẳng định, một sự khởi đầu mới.

• Đổi tên nước cũng là một cách khẳng định chủ quyền, tự hào dân tộc. Lúc đó, nhà Tống vẫn còn mạnh, việc đổ tên cũng như một cách ngầm thách thức. Huynh nhớ hồi nhỏ, bố hay kể về chuyện này.

• Năm 1054, một thời điểm lịch sử quan trọng. Mọi thứ đều hướng đến sự thay đổi, sự lớn mạnh. Cái tên Đại Việt như một biểu tượng của khát vọng ấy.

Thực ra… huynh cũng không chắc mình giải thích được hết. Chỉ là những gì huynh nhớ được thôi. Giờ này rồi, cũng mệt rồi… ngủ thôi nhé Đệ.

Kinh Dương Vương truyền ngôi cho ai?

Kinh Dương Vương truyền ngôi cho Lạc Long Quân. Xong!

Mà đệ hỏi chi lạ rứa? Chuyện này sách sử nào mà chả có. Sùng Lãm ý, ổng nổi tiếng mà lị. Huynh nhớ hồi đó học bài này muốn thuộc luôn cái tên. Kinh Dương Vương với Lạc Long Quân, cha nào con nấy, toàn nhân vật quan trọng.

• Kinh Dương Vương: Thủy Tổ dân tộc Việt.
• Lạc Long Quân: Cha của trăm trứng, sau nở thành 100 người con.
• Âu Cơ: Vợ của Lạc Long Quân, mẹ của trăm trứng.

Nghe cái tên Lạc Long Quân là thấy oách rồi. Rồng mà lị! Huynh nhớ hồi nhỏ hay tưởng tượng ổng cưỡi rồng bay lượn. Ha ha. Hồi đó mê truyện tranh quá trời. ổng mà biết chắc cười bể bụng. Hồi cấp 2 huynh học sử dở lắm, toàn bị thầy mắng. Nhưng mà cái đoạn Lạc Long Quân - Âu Cơ này thì huynh nhớ. Tại nó hay mà.

Đọc thêm về thời kì này cũng thú vị lắm đó. Nhiều tích hay ho. Mà sao tự dưng đệ hỏi chuyện này? Đang học bài hả? Có gì khó hỏi huynh tiếp nha! Biết gì huynh chỉ hết.

Theo truyền thuyết Đế Minh mà Đại Việt Sử ký toàn thư chép lại vùng đất mà Kinh Dương Vương cai quản có tên quốc hiệu là gì?

Đệ hỏi hay đấy! Xích Quỷ chính là quốc hiệu, Đại Việt Sử ký Toàn thư chép rõ ràng lắm. Kinh Dương Vương, Lộc Tục, con cháu Thần Nông, nghe nói thông minh tuyệt đỉnh. Đế Minh yêu quý nên phong làm vua cai quản phương Nam. Thật ra, cái tên Xích Quỷ nghe cũng khá… ấn tượng nhỉ? Ngẫm lại, lịch sử luôn ẩn chứa nhiều điều thú vị.

• Quốc hiệu: Xích Quỷ - Theo Đại Việt Sử ký Toàn thư.
• Vua đầu tiên: Kinh Dương Vương (Lộc Tục).
• Nguồn gốc: Con cháu Thần Nông. Thần Nông, theo ghi chép, là một vị vua huyền thoại trong lịch sử Trung Quốc, được xem là tổ tiên của người nông nghiệp. Hình ảnh ông thường gắn liền bới việc trồng trọt, chăn nuôi.
• Sự phong kiến: Được Đế Minh (Vị vua huyền thoại) phong làm vua. Phải nói, việc Đế Minh phong tước cho Kinh Dương Vương cho thấy một mối quan hệ ngoại giao – chính trị phức tạp giữa hai vùng đất. Chuyện này chắc cũng đáng nghiên cứu đấy. Tuy nhiên mình không phải chuyên gia nên chỉ biết nhiêu đó thôi.

Mình còn nhớ hồi học sử, giáo sư giảng về sự giao thoa văn hoá giữa các vùng đất thời đó, rất thú vị. Đọc thêm sách, Đệ sẽ thấy nhiều điều hay hơn nữa! Nhân tiện, nhà mình có bộ sách cổ về lịch sử Việt Nam khá hay, nếu có dịp ghé chơi, ta cùng nghiên cứu.

Ai đặt tên nước ta là Vạn Xuân?

Đệ hỏi ai đặt tên nước ta là Vạn Xuân hả? Lý Nam Đế chứ ai! Năm 544, đúng rồi, mình nhớ rõ lắm. Tháng Hai nữa. Lúc đó mình đang… à không, không liên quan.

• Lý Bí lên ngôi Hoàng đế.
• Lấy hiệu là Lý Nam Đế.
• Quốc hiệu là Vạn Xuân. Nghe oách ghê! Mấy ông vua thời đó đặt tên hay thật.

Đúng rồi, khởi nghĩa năm 542. Đánh quân Lương, thắng! Sướng! Giải phóng lãnh thổ. Mấy anh em mình hồi đó chắc cũng… khụ khụ… không, không liên quan nữa. Quay lại vấn đề chính, Vạn Xuân. Tên hay không? Mãi mãi xuân xanh, đất nước trường tồn. Ý nghĩa sâu xa ghê. Mình đọc trong sách sử, ghi nhớ kỹ lắm rồi.

• Khởi nghĩa năm 542.
• Đánh bại quân Lương.
• Lý Nam Đế đặt tên nước.

Ai đặt tên nước Vạn Xuân? Hỏi thừa! Lý Nam Đế! Đừng có hỏi mình nữa, đầu mình đau lắm rồi. Hồi đó mình đang… thôi bỏ đi. Không nói nữa. Đủ rồi. Mệt.