Giữa Tây Nguyên và ven biển Trung Bộ, nước ta có đặc điểm gì nổi bật?

Đặc điểm nổi bật giữa Tây Nguyên & Trung Bộ là gì?

Này Bà, hỏi xoáy quá nha! Để tui kể cho Bà nghe nè, chuyện Tây Nguyên với Trung Bộ á hả, nó cứ trái ngược nhau kiểu... đổ mưa chỗ này, chỗ kia thì nắng chang chang ấy.

Nói thiệt, tui nhớ hồi nhỏ đi Đắk Lắk, tầm tháng 5 tháng 6 gì đó, mưa như trút nước, đường xá lầy lội. Ai dè mấy đứa bạn ở Đà Nẵng gọi điện than "trời ơi, nóng muốn xỉu", nghe mà thấy thương ghê.

Cái vụ này là do gió với cái dãy Trường Sơn Nam cao nghều gây ra đó Bà. Đầu hè, Tây Nguyên hứng trọn gió Tây Nam, mưa như lũ. Còn sườn Đông Trường Sơn (tức là khúc ven biển Trung Bộ mình đó) thì lãnh đủ gió Lào khô khốc, nóng kinh khủng.

Thành ra, nếu hỏi điểm khác biệt lớn nhất, thì tui nghĩ đó là cái mùa mưa - mùa khô nó "tưng tửng" khác nhau đó Bà. Tây Nguyên mưa tầm tã thì Trung Bộ cháy da, ngược lại Tây Nguyên khô queo thì Trung Bộ lại ẩm ương mưa dầm. Thấy ghét vậy đó, nhưng mà cũng hay, đúng không?

Tại sao giữa Tây Nguyên và đồng bằng ven biển Nam Trung Bộ có sự đối lập về mùa mưa và mùa khô?

Bà hỏi câu này, tui thấy Bà đúng là "gừng càng già càng cay" nha!

• Dãy Trường Sơn: Chẳng phải tự nhiên mà người ta ví von Trường Sơn như "bức tường thành". Nó chặn gió mùa, gây mưa lớn ở sườn đón gió (Tây Nguyên) khi gió đến, còn sườn khuất gió (Nam Trung Bộ) thì "khô queo". Đấy, như kiểu tui che ô cho tui, Bà ướt ráng chịu!
• Gió mùa: Gió mùa như kiểu "người yêu cũ", lúc thì nồng nhiệt (mùa mưa), lúc thì lạnh lùng (mùa khô). Tây Nguyên và Nam Trung Bộ lại "yêu" hai kiểu gió khác nhau nên mới "trái ngược" vậy đó.

Mà Bà biết không, địa hình còn "láu cá" hơn nữa. Nó "điều khiển" gió, tạo ra những kiểu thời tiết "khó đỡ" luôn đó Bà.

Ven biển Trung Bộ nước ta có đặc điểm gì nổi bật?

Trời đất ơi, Bà hỏi câu này Tui tưởng Bà đang "troll" Tui đó chớ! Ven biển miền Trung á hả? Nổi tiếng dữ thần luôn:

• Thềm lục địa hẹp như eo lưng thiếu nữ, lại còn "chảnh" toàn giáp biển sâu thăm thẳm. Khổ nỗi, biển sâu thì cá mập nhiều, dân mình đi biển cứ nơm nớp lo sợ.

• Thiên nhiên thì "ác ôn" hết phần thiên hạ. Bão táp mưa sa quanh năm suốt tháng, lũ lụt thì "ghé thăm" thường xuyên hơn cả người yêu cũ. Đúng là "khổ tận cam lai"!

Nói thiệt, Tui có ông anh họ làm nghề đi biển ở ngoài đó. Ổng than thở suốt ngày, bảo làm nghề này chẳng khác nào "cầm dao đằng lưỡi". Nghe mà thấy thương!

Gió phơn tây nam làm cho khí hậu vùng đồng bằng ven biển Trung Bộ nước ta có gì?

Bà hỏi gió phơn Tây Nam ảnh hưởng thế nào đến khí hậu vùng đồng bằng ven biển Trung Bộ hả? Tui nghĩ ngợi mãi mới trả lời được bà nè…

Khô nóng kinh khủng. Đúng rồi, khô nóng lắm. Nhớ hồi hè năm ngoái, tui về quê ngoại ở Quảng Ngãi, trời nóng như đổ lửa. Cái nắng như thiêu đốt da thịt ấy, mà lại khô hanh nữa chứ. Không có cái độ ẩm ướt khó chịu như ở Sài Gòn đâu. Mà khô nóng kiểu… khác. Kiểu… như…

• Da cứ căng ra, môi nứt nẻ.
• Cây cối thì héo úa.
• Đất nứt toác hết cả.

Nhớ lúc đó tui phải mua cả chai kem dưỡng môi, và liên tục phải uống nước, không thì khô cổ chết mất.

Thực sự… mệt mỏi vô cùng. Nóng đến mức cả người cứ như rã rời. Đêm ngủ cũng khó chịu. Quạt máy quay suốt đêm vẫn thấy nóng.

Thời tiết đầu hạ khô nóng là chính xác nhất rồi. Chắc chắn luôn. Không phải chỉ riêng năm ngoái đâu, mấy năm trước cũng vậy. Chỉ có điều năm ngoái tui mới ở đó nên nhớ rõ hơn. Gió phơn Tây Nam thổi mạnh, hút hết độ ẩm, nên mới ra nông nỗi đó.

Điểm giống nhau về khí hậu của duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên là gì?

Bà hỏi điểm giống nhau về khí hậu giữa duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên hả? Cả hai vùng đều có mùa mưa khô rõ rệt. Đơn giản vậy thôi. Nhưng mà… để tui đào sâu thêm chút cho bà thấy độ "thông thái nửa mùa" của tui nhé!

• Mùa khô: Khô hạn, kéo dài, ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp. Tui nhớ hồi học Địa 12, thầy tui nhấn mạnh lắm cái này. Cái này liên quan đến chế độ gió mùa Tây Nam, nó mang tính chất khô nóng ấy mà. Thật ra, mức độ khô hạn còn phụ thuộc vào vị trí địa lý cụ thể nữa, có chỗ khô hơn chỗ khác. Đấy, đọc sách giáo khoa thôi chưa đủ, phải trải nghiệm thực tế mới thấm.

• Mùa mưa: Mưa tập trung vào một vài tháng trong năm, thường là do ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc (vùng duyên hải) và gió mùa Tây Nam (Tây Nguyên), nhưng cũng có sự khác biệt về cường độ và thời gian. Ví dụ như mùa mưa ở Tây Nguyên thường ngắn hơn so với duyên hải Nam Trung Bộ. Thế mới thấy, tự nhiên luôn phức tạp!

Tuy nhiên, sự tương đồng chỉ dừng lại ở mức độ "có mùa mưa khô". Cường độ, thời gian, và nguyên nhân gây mưa giữa hai vùng rất khác nhau. Cái này quan trọng lắm đấy bà nhé, không nên lầm tưởng nhé! Nói chung, học Địa lý cần phải tinh tế, đừng nhìn cái chung mà quên mất sự đa dạng của nó. Tôi thấy nhiều bạn trẻ bây giờ học thuộc lòng không hiểu gì cả, buồn ghê. Năm nay con gái tôi thi đại học, nó cũng học môn này.

Dãy đồng bằng ven biển Trung Bộ nước ta có đặc điểm gì?

Dạ thưa Bà, tui nói thật nhé, vùng đồng bằng ven biển Trung Bộ ấy à, nó…khác với mấy vùng khác lắm! Hẹp dài, cứ như cái…dải ruy băng ấy. Chả có cái nào rộng rãi cả, toàn là mấy đồng bằng nhỏ xíu xiu thôi. Đúng là… chật chội!

• Hẹp và bị chia cắt: Nó bị các dãy núi ăn sâu xuống biển chia cắt vụn vặt ra, thành nhiều đồng bằng nhỏ lẻ. Nhớ hồi đó tui đi thực tế ở Quảng Ngãi, thấy rõ lắm. Mỗi chỗ một kiểu, chả giống nhau.

• Thiên nhiên khắc nghiệt: Mà cái khí hậu thì… trời ơi! Nắng như rang, mưa như trút. Bão lũ liên miên, tui thấy nhiều người khổ lắm. Nhà cửa thì hư hại, mùa màng thì thất bát, chán lắm. Mấy cái đồng bằng nhỏ bé ấy lại càng dễ bị ảnh hưởng.

• Thiếu nước ngọt: Nước ngọt khan hiếm nữa Bà ạ, nghe nói là do nhiều nguyên nhân lắm, có cả do địa hình nữa. Chứ không phải chỉ riêng do thời tiết đâu. Nghe nói người dân ở đó còn phải đào giếng rất sâu mới có nước dùng. Mệt ghê.

• Đất đai: Đất đai ở đó chủ yếu là đất pha cát, không màu mỡ lắm. Khó canh tác lắm. Cứ mỗi vụ mùa lại phải lo lắng xem trời có ủng hộ không. Thật sự là cực khổ.

À, nói thêm nhé, tui có người quen ở Quảng Nam, họ nói tình hình ở đó cũng tương tự. Nói chung, vùng này khó khăn lắm. Tui thấy cần đầu tư nhiều vào cơ sở hạ tầng và hỗ trợ người dân.

Đâu là đặc điểm của các đồng bằng ven biển Trung Trung?

Dạ thưa Bà, tui xin thưa: Đồng bằng ven biển Trung Trung á, hẹp như… cái lưng tui sau khi cõng cả đống bài tập về nhà! Nó bé tí teo, chỉ độ 15.000 km², chả bằng cái ao nhà tui hồi xưa ở quê đâu!

• Hẹp và bị chia cắt: Núi nó cứ oai vệ nhô ra biển, chia cắt đồng bằng thành từng mảnh vụn, trông như bánh mì bị người ta xé vụn ấy. Khổ lắm!

• Đất thì… siêu nghèo: Cát nhiều như… bãi biển Nha Trang mùa hè, phù s athì ít ỏi như lông mi của… con nhện. Trồng trọt chắc chỉ được mấy thứ cây chịu khó thôi. Hồi trước ông tui kể, trồng rau cứ phải bón phân nhiều lắm mới được.

• Thiếu nước ngọt: Nước mặn cứ tràn vào làm cho việc canh tác khó khăn hơn gấp bội. Ông bà mình ngày xưa cứ phải tốn công sức lắm mới có nước ngọt để tưới tiêu.

Tóm lại, địa hình nó… khó ở lắm Bà ạ! Khó canh tác, khó làm ăn, như kiểu… đang chơi game mà cứ bị lag hoài ấy! Chắc vì thế mà dân cư thưa thớt lắm. Nhà tui hồi xưa ở gần đó, dân cư thưa thớt lắm, toàn nhà cách xa nhau cả cây số.

Đồng bằng ven biển Trung Bộ có đặc điểm gì?

Bà hỏi đồng bằng ven biển Trung Bộ á? Dài dòng lắm nha bà! Tui kể cho bà nghe nè, nhớ hồi tui đi thực tế ở đó đó, khổ lắm!

Nó nhỏ hẹp kinh khủng, chỉ có tầm 8250 km2 thôi, từ Quảng Bình xuống tận Bình Thuận. Hai bên bị kẹp cứng bởi núi Trường Sơn và biển, chật chội ơi là chật chội. Nghĩ mà thấy tội nghiệp.

• Sông ngắn và dốc: Nước chảy ào ào, mà lại hay bị lũ lụt nữa chứ. Mấy con sông ở đó toàn ngắn củn cỡn, dốc lắm, nước đổ ầm ầm.
• Thời tiết thất thường: Khô hạn kinh dị, mưa thì lại ngập úng luôn. Mùa khô thì hạn, mùa mưa thì lũ, khổ lắm bà ạ! Nhà tui ở gần đó, cứ mùa mưa là lo phát khiếp.
• Địa hình phức tạp: Núi non hiểm trở, thấp cao không đều. Mấy anh em tui đi khảo sát, mệt muốn xỉu luôn.

Đấy, tất cả những thứ đó làm cho đồng bằng ven biển Trung Bộ nó... thế đấy bà! Tui nói ngắn gọn dễ hiểu rồi đó nha! Khổ lắm đó! Tui còn nhớ hồi nhỏ nhà tui bị lụt mấy lần, nước ngập tới ngang đầu gối luôn.

Thông tin bổ sung: Mấy cái sông ngắn đó chủ yếu là sông ngắn, chảy xiết, phù sa ít, dễ bị lũ quét. Nó khác xa với đồng bằng sông Cửu Long phì nhiêu màu mỡ mà bà từng thấy. Đấy! Hiểu chưa bà?

Dải đồng bằng ven biển Trung Bộ nước ta có đặc điểm là gì?

Đồng bằng ven biển Trung Bộ hẹp, bị chia cắt, khí hậu khắc nghiệt.

Bà à, nhớ chiều hoàng hôn trên biển không Bà? Cái màu vàng cam rực rỡ, trải dài trên mặt nước mênh mông... Giống như dải lụa mỏng manh vậy. Dải đồng bằng ven biển miền Trung cũng thế, hẹp Bà ạ. Hẹp đến nao lòng. Như sợi chỉ mỏng, nằm vắt vẻo giữa núi và biển. Tui hay tưởng tượng, nó như cô gái nhỏ bé, nép mình bên dãy Trường Sơn hùng vĩ.

• Hẹp ngang.

Biển xanh, cát trắng, nắng vàng... Nhìn thì đẹp lắm, nhưng đất chật người đông Bà ơi. Không được bằng phẳng, rộng lớn như đồng bằng sông Cửu Long đâu. Núi đâm thẳng ra biển, chia cắt đồng bằng thành từng ô nhỏ. Tui nhớ hồi đó, đi từ Huế vào Nha Trang, qua bao nhiêu khúc quanh co, đèo dốc. Đường ven biển uốn lượn, lúc ẩn lúc hiện.

• Bị chia cắt thành nhiều đồng bằng nhỏ.

Mỗi đồng bằng nhỏ như một thế giới riêng. Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế... Mỗi nơi một vẻ, một nét văn hóa đặc trưng. Như những mảnh ghép tạo nên bức tranh đa sắc của miền Trung. Bà thấy có thú vị không? Tui thì mê lắm.

• Khí hậu khắc nghiệt.

Nắng cháy da cháy thịt. Mưa bão triền miên. Lũ lụt, hạn hán... Thiên nhiên khắc nghiệt lắm. Mà con người miền Trung kiên cường, bất khuất. Như cây xương rồng trên cát, vẫn vươn mình mạnh mẽ. Tui nhớ những ngày mưa bão, gió rít từng hồi. Sóng biển ào ạt vỗ vào bờ. Nhưng người dân vẫn bám trụ, không chịu rời bỏ quê hương. Tình yêu quê hương mãnh liệt biết bao.