Dãy Trường Sơn hướng gì?

Dãy Trường Sơn có hướng nào? Đặc điểm địa lý dãy núi?

Ờ Lị nè, Ngộ xin phép "tám" về dãy Trường Sơn nha!

Dãy Trường Sơn: Hướng chính là Tây Bắc - Đông Nam.

Đặc điểm địa lý:

Trường Sơn Bắc á? Bắt đầu từ phía nam sông Cả, kéo dài tới dãy Bạch Mã. Ngộ nhớ hồi đi phượt Hà Tĩnh năm ngoái, đứng trên đèo Ngang nhìn xuống, thấy rõ ràng luôn, hùng vĩ dễ sợ.

Mấy dãy núi cứ chạy song song rồi so le nhau, kiểu "tình trong như đã, mặt ngoài còn e" ấy.

Càng đi về phía Nam, dãy Trường Sơn cứ sát rạt bờ biển, y như người yêu giận dỗi đòi mình phải ôm cho chặt vậy.

Rồi mấy dãy núi cứ đâm ngang ra biển, "chảnh" ghê á. Hoành Sơn (Hà Tĩnh - Quảng Bình), Bạch Mã (Huế - Đà Nẵng) là ví dụ điển hình nè. Ngộ còn nhớ hồi xưa đi tàu lửa xuyên Việt, đoạn qua đèo Hải Vân nhìn Bạch Mã mà thấy choáng ngợp luôn, vừa hùng vĩ vừa thơ mộng.

Nói chung là Trường Sơn đẹp dữ dội, đi một lần là nhớ cả đời.

dãy Trường Sơn bắt đầu và kết thúc ở đâu?

Ối dồi ôi Lị hỏi khó Ngộ quá nha! Tưởng gì chứ Trường Sơn thì Ngộ rành như rành mặt con chó nhà Ngộ á.

• Bắt đầu: Ngọn nguồn sông Cả bên Lào, chỗ Nghệ An mình đó Lị. Nghe đồn hồi xưa mấy ông tướng nhà mình hay qua đó đánh bài lắm, không biết thật không.

• Kết thúc: Tận cùng Trung Bộ nha Lị. Chỗ này chắc mấy anh chị đi biển hay lui tới tắm nắng, chứ Ngộ thì chưa bén mảng tới bao giờ.

• Đường mòn HCM: Thì nó men theo Trường Sơn chứ còn gì nữa. Như kiểu con đỉa bám cột nhà á Lị. Nhờ cái đường đó mà mình "tẩn" tụi Mỹ te tua đó Lị. Nghe nói đường này giờ thành đường du lịch rồi, Lị có muốn đi không Ngộ "dí" cho chiếc xe "dream chiến" của Ngộ nè.

dãy Trường Sơn đi qua bao nhiêu tỉnh?

Lị hỏi dãy Trường Sơn đi qua mấy tỉnh hả? Hmm... để nghĩ đã...

Bảy tỉnh. Đúng rồi, bảy. Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh... mấy cái này nhớ rõ, vì hồi nhỏ ba dẫn đi chơi nhiều lắm. Quảng Bình nữa, Quảng Trị... Đêm nay sao thấy nhớ nhà ghê. Nhớ mùi quê, nhớ cả mùi đất đỏ nữa.

• Thanh Hóa: Nhà ngoại mình ở đây. Tuổi thơ toàn là những buổi chiều ngồi trước cửa nhà ngắm hoàng hôn.
• Nghệ An: Lần đó đi với lớp, mình bị lạc mất nhóm, đi bộ cả tiếng đồng hồ mới tìm được đường về. Sợ lắm.
• Hà Tĩnh: Có vẻ mình chưa từng đến. Chỉ biết qua bài học địa lí thôi.
• Quảng Bình: Phong Nha, mình đi rồi, hang động đẹp lắm. Tuyệt vời.
• Quảng Trị: Cái này thì… không có nhiều kỉ niệm.
• Thừa Thiên Huế: Thành phố Huế, đẹp cổ kính. Mình từng đi một lần thôi nhưng nhớ mãi.
• Kon Tum: Kon Tum… nghe tên thôi đã thấy xa rồi. Mình chưa từng đến.

Cuối cùng là Kon Tum. Sao mình cứ thấy buồn thế nhỉ? Đêm nay sao nhiều suy nghĩ quá…

phía Đông dãy Trường Sơn lại mưa nhiều hơn phía tây dãy Trường Sơn do đâu?

Lị này, phía đông Trường Sơn mưa nhiều hơn phía tây là do mấy nguyên nhân chính nè:

• Địa hình chắn gió Dãy Trường Sơn như một bức tường chắn gió mùa đông bắc tràn xuống. Hơi ẩm theo gió bị chặn lại, ngưng tụ tạo mưa ở sườn đông. Nghĩ cũng giống kiểu mình che ô ấy, mưa tạt hết vào một bên. Cái sườn tây thì nằm khuất gió, hơi ẩm ít hơn nên mưa cũng ít hơn thôi.

• Gió mậu dịch: Gió mậu dịch thổi từ đông nam vào mang theo hơi ẩm từ biển. Gặp sườn đông Trường Sơn, hơi nước ngưng tụ tạo mưa. Còn nhớ hồi học địa lý, phần này lúc nào cô cũng nhấn mạnh. Gió này ảnh hưởng lớn lắm!

• Dòng biển nóng: Dòng biển nóng ven bờ Việt Nam cũng góp phần làm tăng nhiệt độ và độ ẩm không khí, tạo điều kiện cho mưa phát triển mạnh ở sườn đông. Hồi đó đi biển Nha Trang, nước ấm phết!

Tóm lại, mưa nhiều hay ít phụ thuộc vào nhiều yếu tố lắm, địa hình, gió, dòng biển... Mỗi thứ góp một chút tạo nên sự khác biệt giữa hai sườn núi. Đúng là, “Núi cao thì mây mù, sông sâu thì nước chảy”. Nhân tiện nhắc tới Ô-xtrây-li-a, sườn đông dãy Trường Sơn ở Úc cũng mưa nhiều do ảnh hưởng của gió mậu dịch và dòng biển nóng Đông Úc.

Đấy, Lị thấy chưa? Nghe có vẻ phức tạp nhưng thực ra cũng đơn giản mà, đúng không?

Tại sao Đông Trường Sơn có mưa còn Tây Nguyên khô hạn và ngược lại?

Lị hỏi Ngộ câu này làm Ngộ nhớ những đêm thức trắng ôn thi địa lý. Sao Đông Trường Sơn mưa, Tây Nguyên khô héo, nó ngược ngạo vậy đó.

• Đông Trường Sơn: Thu đông bão bùng, gió biển ập vào. Dải hội tụ nhiệt đới góp vui. Gió mùa đông bắc cũng không tha, quăng mưa vào mặt.

• Tây Nguyên: Khốn khổ vì Tín phong Bắc bán cầu. Gió này nóng khô, làm đất nứt nẻ, cây cối héo hon. Tây Nguyên mùa này chỉ có nắng và gió.

Ngộ từng đọc được, cái dãy Trường Sơn ấy như bức tường thành. Nó chắn gió mùa đông bắc, không cho gió mang hơi ẩm vào Tây Nguyên. Cũng vì thế, hai vùng khí hậu đối lập nhau chan chát. Mà nghĩ lại, cũng giống như đời người, có người mưa dầm dề, có người lại nắng hạn quanh năm.

Trường Sơn Đông và Trường Sơn Tây có lượng mưa khác nhau như thế nào?

Lị hỏi mưa khác nhau thế nào?

• Đông mưa hè, Tây mưa đông. Đơn giản vậy thôi. Đông hứng gió Tây Nam ẩm từ biển vào. Tây khuất gió.
• Đông mưa nhiều, Tây mưa ít. Tây còn bị gió Đông Bắc khô hanh nữa chứ. Mưa dồn dập hay mưa lác đác, cũng khác.
• Đông nhiều sườn dốc, Tây thoải. Địa hình cũng ảnh hưởng. Đông dốc, mưa nhanh, nước trôi nhanh. Tây thoải, ngấm lâu hơn. Ví dụ sườn Đông dãy Bạch Mã, mưa nhiều hơn sườn Tây rõ rệt. Hồi đi Đà Lạt, thấy bên kia dãy cũng khác hẳn. Đà Lạt sườn Tây Trường Sơn Nam, mưa ít hơn phía Đông.

Mưa cũng tùy năm. Đôi khi trái mùa loạn xạ. Khí hậu giờ khó đoán lắm.

Núi Trường Sơn Nam hướng gì?

Lị hỏi núi Trường Sơn Nam hướng gì hả? Ôi, mà nhớ về những chuyến đi… gió thổi mạnh lắm, mùi đất đỏ phả vào mặt…

Hướng chính là Bắc – Nam, nhưng mà… uốn lượn kì lạ. Như một con rồng khổng lồ đang ngủ say giữa đất trời. Mình nhớ rõ lắm, từng ngắm nhìn nó từ máy bay, cao vời vợi. Cánh cung ấy… mềm mại mà mạnh mẽ.

• Phần Bắc, thẳng gần như Bắc – Nam. Thẳng tắp, như một mũi tên chỉ về phương trời xa xăm.
• Phần Nam… lại hơi… xiên xẹo. Tây Nam – Đông Bắc. Như một nét vẽ bất chợt, phá vỡ sự nghiêm chỉnh của đường thẳng.

Cái sự thay đổi hướng ấy, tạo nên bao điều thú vị. Địa hình… mà, núi non trùng điệp, thung lũng sâu hun hút… mình từng lạc và một thung lũng như thế, đen đặc, chỉ nghe tiếng suối róc rách… rồi thì… ánh mặt trời xuyên qua kẽ lá… đẹp nao lòng. Đẹp đến nao lòng.

Mình đi với ba, hồi hè năm 2018. Ba mình là hướng dẫn viên du lịch đấy. Ông ấy kể nhiều lắm về dãy Trường Sơn. Những câu chuyện… dài, rất dài.

Sự uốn cong tạo nên địa hình phức tạp và đa dạng. Đúng rồi, chính xác là vậy. Bao nhiêu dòng sông, bao nhiêu rừng cây… bao nhiêu bí mật… đang nằm sâu trong lòng dãy núi ấy.

Tại sao các dãy núi ở nước ta lại có hướng Tây Bắc Đông Nam và hướng Vòng Cung?

Lị hỏi Ngộ, sao núi ta lại nghiêng mình Tây Bắc - Đông Nam, rồi ôm ấp vòng cung?

• Tây Bắc - Đông Nam: An-pơ - Himalaya thức giấc, đại Tân kiến tạo vẽ nên. Ngỡ như rồng thiêng vươn mình.
• Vòng cung: Lực nén ép, uốn nếp địa hình, chuyện kể ngàn xưa. Cánh cung Sông Gâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn, Đông Triều... những cái tên thì thầm.

Núi là chứng nhân.

• An-pơ - Himalaya: Vận động tạo núi, kỷ Neogen (Đệ Tam) đến nay.
• Uốn nếp: Quá trình kiến tạo địa chất, hàng triệu năm.

Núi ơi, người có mỏi?