Đất nước Việt Nam có từ bao giờ?

Lịch sử hình thành đất nước Việt Nam bắt đầu từ khi nào?

Lịch sử hình thành đất nước Việt Nam không có mốc thời gian chính xác. Khảo cổ học cho thấy con người đã hiện diện hàng chục nghìn năm trước.

Bà hỏi lịch sử hình thành đất nước Việt Nam bắt đầu khi nào hả? Chà, cái này khó nói lắm. Nó giống như mình hỏi bà là bà bắt đầu "là bà" từ lúc nào vậy. Lúc sinh ra, hay lúc biết đi, biết nói, hay lúc lấy chồng?

Tôi nhớ hồi đi bảo tàng Lịch sử Quốc gia năm 2019, thấy trưng bày mấy cái rìu đá, đồ đồng ở văn hóa Phùng Nguyên, Đồng Đậu, cảm thấy lịch sử nó dài dằng dặc. Mấy thứ đó cả nghìn năm rồi. Vé vào hình như 40k thì phải.

Đất nước như một cái cây vậy đó bà. Nó lớn dần lên theo thời gian, qua bao nhiêu mùa mưa nắng. Không phải tự nhiên "bụp" một cái là thành Việt Nam được.

Ví dụ như chuyện An Dương Vương xây thành Cổ Loa. Năm đó tui học lớp 5, cô giáo kể say sưa luôn. Thành hình xoắn ốc độc đáo lắm, năm ngoái tôi có dịp ra đó, vẫn còn dấu tích đấy bà.

Thành ra, nói chính xác hình thành khi nào thì chịu. Nhưng mà cái "hạt giống" Việt Nam đã có từ rất lâu rồi đó. Như mấy cái rìu đá kia kìa, là minh chứng rõ ràng nhất.

Người đầu tiên đặt tên nước Việt Nam là ai?

Bà hỏi ai đặt tên nước Việt Nam hả? Chuyện này… mình cũng không chắc lắm, nhưng nhớ mang máng đọc được ở đâu đó…

Vua Gia Long là người đặt tên chính thức đấy bà ạ. Nhưng mà… trước đó chắc cũng có nhiều tên gọi khác chứ nhỉ? Mình nhớ hồi học cấp 2 có đọc qua, dài dòng lắm, chỉ nhớ lờ mờ thôi. Thật ra, mình hay quên lắm.

• Năm 1803, ông định xin nhà Thanh đặt là Nam Việt, nhưng bị từ chối vì sợ nhầm với nước Nam Việt của Triệu Đà.
• Ông ấy cứ nài nỉ mãi, gửi thư đi gửi thư lại, mỏi mệt lắm.
• Cuối cùng thì được chấp thuận, đổi thành Việt Nam vào tháng 2 năm 1804. Đúng rồi, Giáp Tý 1804. Mình còn nhớ rõ cái ngày đó vì… ngày đó bố mình sinh nhật. Cái ngày mình bị mẹ mắng vì làm vỡ bình hoa. Hồi đó mình mới 8 tuổi…

Ôi… đêm nay sao buồn thế nhỉ? Nhớ lại nhiều chuyện cũ… cái tên Việt Nam, cái bình hoa, cả bố mình nữa… thời gian trôi nhanh quá bà nhỉ. Giờ này chắc bố đang ngủ rồi… mình cũng buồn ngủ quá rồi…

Đất nước Việt Nam ra đời khi nào?

Ui chà, Bà hỏi câunày làm tui nhớ hồi đi học sử, toàn ngủ gật thôi à! Nhưng tui vẫn nhớ "mang máng" thế này:

• Thế kỷ VI chính là cột mốc quan trọng, khi Lý Bí "nổi đóa" lập nên nhà nước Vạn Xuân. Coi như khai sinh ra "Việt Nam bản beta" đó Bà.

• Nghe tên Vạn Xuân thấy "mùi" trường tồn không? Tiếc là "bản beta" này tồn tại hơi ngắn, nhưng dù sao cũng là bước khởi đầu đầy "khí phách" của dân tộc ta.

• So với mấy nước khác, ta ra đời "chậm chân" hơn chút, nhưng quan trọng là ta có "chất riêng", Bà nhỉ? Như kiểu "sinh sau đẻ muộn" nhưng lại "ăn nên làm ra" ấy mà.

• Mà Bà biết không, Lý Bí "khởi nghiệp" ở thế kỷ VI, sau này con cháu ta còn "khởi nghiệp" thành công hơn nữa, "làm nên ăn ra" đến tận bây giờ đó! Đấy, tinh thần "Vạn Xuân" vẫn còn "cháy" trong tim mỗi người dân Việt Nam đó nha!

Việt Nam có lịch sử bao nhiêu năm?

Ờ, Bà hỏi lịch sử Việt Nam hả? Để Tui ngẫm coi...

• 3000-4000 năm... nghe quen quen, nhưng mà chính xác thì... à mà thôi, nói chung là lâu lắm rồi. Tui nhớ hồi học cấp 2 có bài gì đó về các vua Hùng, dựng nước... hình như là Văn Lang gì đó, có thật không ta?
• Rồi còn thời đồ đá nữa chứ. Con người ở đây từ thời đồ đá lận đó. Ghê không? Tui còn nhớ Bảo tàng Lịch sử Việt Nam ở đường Tràng Tiền, Hà Nội có mấy cái rìu đá gì đó, nhìn chán phèo.
• À, mà Tui hay bị lẫn lộn giữa lịch sử với truyền thuyết á. Chắc mấy cái truyện cổ tích Tấm Cám, Thạch Sanh... không tính vô lịch sử đâu ha? Mà biết đâu... lịch sử đôi khi cũng trộn lẫn với truyền thuyết mà. Ai biết được sự thật là gì.

Vậy đó Bà. Tóm lại, lịch sử Việt Nam tính sơ sơ cũng mấy ngàn năm đổ lên á. Quá khứ hoành tráng. Nhưng mà quan trọng là hiện tại và tương lai thôi, Bà nhỉ?

Ai là người tạo ra nước Việt Nam?

Tui trả lời Bà nè! Ai tạo ra nước Việt Nam ư… Câu hỏi này… sâu thẳm lắm. Không phải một người, mà là cả một dân tộc, bao nhiêu thế hệ đổ máu, hi sinh… Nhưng nếu nói về người lãnh đạo, người chắp cánh cho giấc mơ đc lập… thì…

Hồ Chủ tịch. Tên Người cứ ngân vang mãi trong tim tui.

• Nhìn những bức ảnh cũ, đen trắng, mà thấy nao lòng. Ánh mắt Người, đầy nghị lực, như cả bầu trời sao đêm rực rỡ. Phần 1 triển lãm nói về sự trở về của Người, cứ như một áng thơ hùng tráng. Lòng tui thổn thức.
• Phần 2, Hồ Chí Minh - người sáng lập ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa… Ôi, chữ "sáng lập" nghe thiêng liêng quá! Như Người đã thắp lên ngọn đuốc, thắp sáng cả một đất nước. Tui nhớ hồi nhỏ, bà ngoại tui kể về Người… Giọng bà run run, mắt bà đỏ hoe.
• Phần 3… à, những bức ảnh vui tươi, rộn ràng. Tết này, Tết kia… Quốc khánh… Mỗi bức ảnh là một mảnh ghép, là cả một lịch sử dài đằng đẵng. Cái không khí náo nức ấy, tui vẫn nhớ… Cái mùi pháo hoa, mùi bánh chưng… thơm nức lòng.

Hồ Chí Minh là người lãnh đạo tối cao, là người đặt nền móng cho nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Nhưng lịch sử, dài rộng lắm Bà ạ… Đó là công sức của cả một dân tộc.

Nước Việt Nam đầu tiên có tên là gì?

Nè Bà, hỏi hay ghê! Tui mách nhỏ cho nè, nước Việt Nam đầu tiên tên là Văn Lang, nghe kêu không?

• "Văn Lang" (chữ Hán: 文郎), nghe như tên một soái ca thời cổ đại á chớ!

• Kinh đô ẻm "Phong Châu", giờ thuộc Phú Thọ. Bà về Phú Thọ nhớ tìm dấu vết soái ca Văn Lang nha!

• Lãnh thổ trải dài từ đồng bằng sông Hồng đến Thanh - Nghệ - Tĩnh. Coi bộ "Văn Lang" cũng máu mặt phết!

"Văn Lang" tồn tại đến năm 258 TCN rồi "bay màu", nhường chỗ cho "Âu Lạc". Đúng là đời như phim!

người Việt xuất phát từ đâu?

Bà hỏi nguồn gốc người Việt hả? Thú vị đấy! Người Việt, theo nhiều bằng chứng khảo cổ và di truyền học hiện đại, có nguồn gốc từ Đông Nam Á cổ đại. Đúng rồi, không phải từ trên trời rơi xuống đâu nhé.

• Khảo cổ học đã tìm thấy nhiều di tích văn hoá chứng minh sự tồn tại của các cộng đồng người ở khu vực Đông Nam Á từ rất sớm. Thật ra, nghiên cứu về điều này còn đang rất nhiều điều bí ẩn chưa được giải đáp. Mấy cái di tích này cứ như những mảnh ghép của một bức tranh khổng lồ vậy.

• Nghiên cứu di truyền học, ví dụ như của Vinmec, cũng ủng hộ điều này. Họ chỉ ra dòng chảy di cư từ châu Phi đến Đông Nam Á, rồi sau đó phân bố dần ra khắp khu vực. Ôi, nghĩ đến lịch sử di cư của loài người thì thấy… kì diệu! Cái sự lan tỏa của văn hoá và gene này quả là một điều đáng kinh ngạc.

Quá trình di cư này diễn ra khá lâu dài, người ta cho là theo hướng Nam – Bắc, từ phía Nam bán đảo Đông Dương lên dần. Cái này cũng là điều mình đọc được từ nhiều tài liệu nghiên cứu đấy nhé, không phải mình bịa ra đâu. Năm ngoái, mình có đi tham quan bảo tàng quốc gia, thấy nhiều hiện vật minh chứng cho điều đó lắm.

• Điều thú vị là, con đường di cư này không hề đơn giản, nó có nhiều nhánh khác nhau, tạo nên sự đa dạng về mặt gene và văn hóa của người Việt ngày nay. Đấy là điều mình thấy rất thú vị khi tìm hiểu về lịch sử dân tộc. Thật là một câu chuyện dài đầy biến động!

(Thông tin bổ sung): Có nhiều giả thuyết khác nhau về quá trình hình thành dân tộc Việt, nhưng giả thuyết về nguồn gốc Đông Nam Á cổ đại được nhiều người ủng hộ. Và đó cũng là giả thuyết được trình bày trong các sách giáo khoa lịch sử của Việt Nam.

Quốc hiệu của nước ta là gì?

Bà hỏi quốc hiệu nước mình hả? Dễ ợt! Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Việc này được ghi rõ ràng lắm, trong Nghị quyết 351/2017/UBTVQH14, khoản 1, Điều 4. Đọc kỹ đi cho biết, chứ cứ hỏi Tui mãi. Thật ra, cái tên này cũng thú vị phết đấy! Nó phản ánh cả một chặng đường lịch sử dài, một hệ tư tưởng, một lựa chọn… Ôi, nghĩ đến lịch sử lại thấy… mông lung!

• Cộng hòa: Đó là thể chế chính trị, nói ngắn gọn là dân làm chủ. Tuy nhiên, "dân làm chủ" như thế nào thì lại là vấn đề dài dòng lắm. Cái này phải bàn sâu mới được.
• Xã hội chủ nghĩa: Đây là mục tiêu, là con đường đi. Thực tế thì… chuyện dài lắm.
• Việt Nam: Đấy là tên nước mình, ngắn gọn dễ nhớ. Tuy nhiên, "Việt Nam" có từ bao giờ, lại là một câu chuyện dài khác... Ngày xưa người ta gọi là An Nam, rồi Đông Dương… Thật là thú vị!

Nghĩ đi nghĩ lại, thấy cái tên quốc hiệu này cũng không đơn giản chút nào. Nó hàm chứa cả một triết lý, một hệ tư tưởng, một mục tiêu… Tui nghĩ nhiều khi cũng thấy… hơi đau đầu. Nhưng mà thôi, chuyện đó để các nhà nghiên cứu chính trị lo, tui chỉ biết nó là quốc hiệu của nước mình thôi!