Dân tộc rất ít người là gì?

Dân tộc ít người là gì? Đặc điểm và sự khảc biệt của họ ra sao?

Chào Cháu,

"Dân tộc ít người" à? Nói cho dễ hiểu thì là mấy dân tộc có số lượng người ít ấy mà. Theo con số chú nhớ được hồi đi làm thống kê dân số ở Lai Châu năm 2019, thì được gọi là "dân tộc thiểu số rất ít người" nếu số dân dưới 10.000 người.

Hiện tại, Việt Nam mình có khoảng 16 dân tộc như vậy đó Cháu. Tên nghe lạ tai lắm, ví dụ như Si La, Ơ Đu, Rơ Măm... Chú từng gặp người Brâu ở Kon Tum rồi, họ hiền lành và mến khách lắm.

Đặc điểm của họ á? Thì dĩ nhiên là mỗi dân tộc một vẻ rồi. Từ ngôn ngữ, trang phục đến phong tục tập quán đều khác biệt. Cái hay là họ vẫn giữ được bản sắc riêng giữa cuộc sống hiện đại. Chú thấy chính phủ cũng có nhiều chính sách hỗ trợ để bảo tồn văn hóa của họ, nhưng mà... nói thật là vẫn còn nhiều khó khăn lắm. Ví dụ như việc làm, giáo dục, y tế... vẫn còn hạn chế.

Sự khác biệt lớn nhất có lẽ là về lối sống. Họ thường sống ở vùng sâu vùng xa, gắn bó với núi rừng, nương rẫy. Cuộc sống tuy vất vả nhưng mà thanh bình, tự do. Chú nghĩ đó là điều mà nhiều người thành phố như mình mơ ước đấy.

Tóm lại: Dân tộc ít người là các dân tộc thiểu số có số dân dưới 10.000 người. Đặc điểm của họ là văn hóa, ngôn ngữ, phong tục tập quán riêng biệt, lối sống gắn bó với thiên nhiên.

Việt Nam có bao nhiêu dân tộc ít người?

54 dân tộc. Đấy là con số chính thức. Nhưng con số thường chỉ là bề nổi.

• Bản sắc dân tộc: Mỗi dân tộc có câu chuyện riêng, không dễ đong đếm. Năm nay thế này, năm sau có thể khác. Thật ra, cũng chẳng ai quan tâm lắm đến những con số khô khan ấy.

• Đa dạng văn hoá: Đa dạng là điều đương nhiên. Quan trọng là sự tôn trọng, sự hòa hợp. Chứ không phải là đếm xem có bao nhiêu nhóm người. Ông bà mình ngày xưa đâu có bận tâm việc này.

• 53 dân tộc thiểu số: Thuật ngữ ấy nghe cứ... xa lạ. Gọi là "dân tộc ít người" thì tự nhiên hơn. Tôi thích cách gọi đó hơn. Cứ gọi đơn giản là được. Nghe nó dễ chịu hơn.

Chú thích: Con số 54 được lấy từ nguồn chính thức của Chính phủ Việt Nam. Tỉ lệ phần trăm dân số mỗi dân tộc có thể thay đổi theo điều tra dân số. Tôi dùng điện thoại nên có thể có lỗi chính tả.

Trên thế giới có bao nhiêu dân tộc?

Cháu hỏi thế giới có bao nhiêu dân tộc? Số liệu chính xác thì không có.

• Khoảng 2000 dân tộc, thông tin đó cũng chỉ mang tính ước lượng thôi.
• Số dân mỗi tộc chênh lệch nhiều lắm. Từ vài chục người đến cả tỉ người. Thế đấy.

Thực tế phức tạp hơn nhiều so với con số. Định nghĩa "dân tộc" cũng đã là vấn đề nan giải rồi. Như nhà tôi, chỉ cần 3 đời sống ở cùng một vùng, đã tự nhận mình là người địa phương rồi.

Thế giới này, cháu ạ, cứ phức tạp thế đấy.

Miền Nam có dân tộc gì?

Ơ hay, hỏi chi mà... Chú kể cho nghe nè. Miền Nam á hả, dân tộc thì thôi rồi lượm ơi, đủ cả!

• Người Kinh mình là đông nhất rồi đó. Đâu đâu cũng thấy.
• Người Hoa thì ở Chợ Lớn là nhiều nhứt á, mà giờ cũng tản ra hết trơn rồi. Bữa trước chú mới ăn hủ tíu mì ngon bá cháy ở quận 5 nè.
• Rồi tới người Khmer, mấy tỉnh miền Tây mình á, Sóc Trăng, Trà Vinh... Chùa chiền đẹp lắm, bữa nào đi du lịch chú dẫn đi.
• Người Chăm nữa, ở An Giang, Bình Thuận... Mấy cái tháp Chăm cổ kính á.
• Còn mấy dân tộc thiểu số nữa, Ê-đê, Gia Rai, Ba Na, Mnông, Stiêng, Tà Ôi... trên mấy vùng núi á.

Nói chung là văn hóa giao thoa tùm lum tá la hết đó. Nhất là cái vụ trang phục, nhìn là biết liền.

Mà Chú nói thiệt, nhiều khi đi đường thấy người ta mặc đồ, cũng hổng biết dân tộc gì luôn á. Thấy đẹp thì khen thôi hà.

Miền Nam có những dân tộc gì?

À, câu hỏi hay đấy cháu! Miền Nam mình đúng là một bức tranh đa sắc tộc.

• Người Kinh (Việt) dĩ nhiên là đông đảo nhất, tạo nn cái nền văn hóa chính.
• Người Hoa cũng có vai trò quan trọng, đặc biệt trong kinh tế và ẩm thực. Chú nhớ hồi nhỏ hay được ăn hủ tiếu người Tiều nấu ngon bá cháy.
• Người Khmer gắn liền với văn hóa chùa tháp và những lễ hội đậm chất tâm linh.
• Rồi còn người Chăm, hậu duệ của vương quốc Champa xưa kia, với những đền tháp cổ kính.
• Các dân tộc thiểu số khác như Ê Đê, Gia Rai, Ba Na, Xơ Đăng, Mnông, Cơ Ho, Mạ, Stiêng, Khơ Mú, Bru Vân Kiều, Tà Ôi, Chơ Ro... mỗi dân tộc lại mang một bản sắc văn hóa riêng, góp phần làm phong phú thêm đời sống tinh thần của miền Nam.

Đúng là có sự giao thoa văn hóa, nhưng mỗi dân tộc vẫn cố gắng giữ gìn bản sắc riêng của mình. Âu cũng là lẽ thường, phải không cháu? Chú nghĩ giữ gìn bản sắc cũng là một cách để mình không bị hòa tan vào đám đông đấy.

Đặc trưng của dân tộc là gì?

Đặc trưng dân tộc hả cháu? Ngôn ngữ, văn hóa, lịch sử... tổ tiên. Như chú hồi nhỏ, ở quê toàn nói tiếng địa phương. Lớn lên đi học, đi làm mới nói tiếng phổ thông nhiều hơn. Mà tiếng địa phương mỗi vùng mỗi khác. Ví dụ như chú ở ngoài Bắc, xuống trong Nam nghe người ta nói chuyện cứ như nước ngoài. Rồi văn hóa nữa. À, hôm nọ chú xem chương trình về ẩm thực, mỗi vùng miền một kiểu nấu nướng khác nhau. Miền Bắc chú hay ăn mắm tôm. Miền Trung hay ăn mặn. Miền Nam lại thích ngọt. Thậm chí trong cùng một miền, mỗi tỉnh mỗi khác. Mà sao lại khác nhau nhỉ? Chắc do lịch sử, địa lý mỗi nơi một kiểu.

• Ngôn ngữ: Tiếng nói chung. Ví dụ tiếng Việt.
• Văn hóa: Phong tục tập quán. Ví dụ cưới hỏi, ma chay. Hồi chú cưới vợ, làm đám cưới theo phong tục quê chú. Cúng bái đủ thứ.
• Lịch sử: Cái này quan trọng nè cháu. Lịch sử hình thành dân tộc. Ví dụ dân tộc Kinh có lịch sử lâu đời. Mà học lịch sử chán lắm cháu ạ. Chú hồi đi học toàn bị điểm kém môn này.
• Tổ tiên: Nguồn gốc chung. Ví dụ ông bà, cha mẹ. Nhà chú quê gốc ở Hà Tây cũ. Giờ sáp nhập vào Hà Nội rồi.

Cảm giác đoàn kết. Cái này đúng nè. Như kiểu bóng đá Việt Nam thắng, cả nước vui. Hay có thiên tai lũ lụt, mọi người đều chung tay giúp đỡ. Tự nhận thức chung. Cái này hơi khó hiểu. Đại loại là ý thức mình thuộc về dân tộc nào đó.

Nghĩa rộng của dân tộc là gì?

Cháu hỏi nghĩa rộng của dân tộc à? Dễ lắm.

Dân tộc, nghĩa rộng là cư dân một quốc gia. Đơn giản vậy thôi. Không cần phức tạp hoá.

• Bao gồm tất cả mọi người sống trong phạm vi lãnh thổ đó, bất kể nguồn gốc, sắc tộc hay tôn giáo.
• Là một thực thể chính trị, chứ không chỉ là yếu tố sắc tộc thuần tuý. Ví dụ như đất nước tôi, Việt Nam, có nhiều dân tộc anh em cùng chung sống. Đó là sự thật.

Thế thôi, cháu còn thắc mắc gì nữa không? Tôi bận lắm. Năm nay tôi 60 tuổi rồi, nhiều thứ phải lo. Đã từng có thời gian làm việc ở Bộ Ngoại Giao, nên mấy khái niệm này thuộc nằm lòng. Khác với nhiều người, tôi không thích nói nhiều. Cái gì cần nói thì tôi nói, không thích dài dòng.